Advertisement

Endometriose

  • M. van der Zanden
Chapter
Part of the Praktische huisartsgeneeskunde book series (PHG)

Samenvatting

Dysmenorroe is een veelvoorkomende gynaecologische klacht bij vrouwen in de fertiele levensfase in de huisartsenpraktijk en een frequente bron van werk- en schoolverzuim. Een van de meest voorkomende aantoonbare oorzaken van dysmenorroe is endometriose. Dit ziektebeeld wordt gedefinieerd als het voorkomen van endometriumachtig weefsel buiten de uterus. Het is geassocieerd met pijn in het kleine bekken en subfertiliteit. De klinische presentatie is zeer heterogeen, wat vaak leidt tot een lange vertraging in het stellen van de diagnose. Diagnostiek bestaat naast een zorgvuldige anamnese en gynaecologisch onderzoek uit vaginale echografie en eventueel MRI, met als gouden standaard laparoscopische visualisatie. Endometriose is een chronische aandoening die de kwaliteit van leven nadelig kan beïnvloeden. Behandeling kan bestaan uit pijnstilling, hormonale therapie en chirurgie, zo nodig aangevuld met geassisteerde voortplanting. Ernstige diepe endometriose is een uitermate complex ziektebeeld en behoeft multidisciplinaire behandeling in gespecialiseerde centra. Een curatieve behandeling voor endometriose is vooralsnog niet voorhanden. Dit maakt een individuele benadering essentieel voor het optimaliseren van de kwaliteit van leven van de vrouw.

Literatuur

  1. 1.
    Heineman MJBO, Evers JLH, Heintz APM, redactie. Obstetrie en gynaecologie. De voortplanting van de mens. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg; 2012.Google Scholar
  2. 2.
    Knuistingh Neven A, Barnhoorn PHJ. Dysmneorroe. Huisarts Wet. 2005.Google Scholar
  3. 3.
    Jamieson DJ, Steege JF. The prevalence of dysmenorrhea, dyspareunia, pelvic pain, and irritable bowel syndrome in primary care practices. Obstet Gynecol. 1996;87(1):55–8.CrossRefGoogle Scholar
  4. 4.
    Ju H, Jones M, Mishra G. The prevalence and risk factors of dysmenorrhea. Epidemiolog Rev. 2014;36:104–13.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Latthe P, Latthe M, Say L, Gulmezoglu M, Khan KS. WHO systematic review of prevalence of chronic pelvic pain: a neglected reproductive health morbidity. BMC Public Health. 2006;6:177.Google Scholar
  6. 6.
    Schoep ME, Nieboer TE, Van der Zanden M, Braat DDM, Nap AW. The impact of menstrual symptoms on everyday life: results of a nationwide survey among 42,879 women.Google Scholar
  7. 7.
    Staal AH, Van der Zanden M, Nap AW. Diagnostic delay of endometriosis in the Netherlands. Gynecolog Obstetr Investig. 2016;81(4):321–4.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Ballard K, Lowton K, Wright J. What’s the delay? A qualitative study of women’s experiences of reaching a diagnosis of endometriosis. Fertil Steril. 2006;86(5):1296–301.CrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Eskenazi B, Warner ML. Epidemiology of endometriosis. Obstet Gynecol Clin North Am. 1997;24(2):235–58.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Dunselman GA, Vermeulen N, Becker C, Calhaz-Jorge C, D’Hooghe T, De Bie B, et al. ESHRE guideline: management of women with endometriosis. Hum Reprod (Oxford, England). 2014;29(3):400–12.CrossRefGoogle Scholar
  11. 11.
    Meuleman C, Vandenabeele B, Fieuws S, Spiessens C, Timmerman D, D’Hooghe T. High prevalence of endometriosis in infertile women with normal ovulation and normospermic partners. Fertil Steril. 2009;92(1):68–74.CrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Eisenberg VH, Weil C, Chodick G, Shalev V. Epidemiology of endometriosis: a large population-based database study from a healthcare provider with 2 million members. BJOG Int J Obstet Gynaecol. 2018;125(1):55–62.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Sampson J. Peritoneal endometriosis due to menstrual dissemination of endometrial tissue into the peritoneal cavity. Am J Obstet Gynecol. 1927;14:422–69.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Koninckx PR, Ussia A, Adamyan L, Wattiez A, Gomel V, Martin DC. Pathogenesis of endometriosis: the genetic/epigenetic theory. Fertil Steril. 2018.Google Scholar
  15. 15.
    Revised American Society for reproductive medicine classification of endometriosis: 1996. Fertil Steril. 1997;67(5):817–21.Google Scholar
  16. 16.
    Bellelis P, Dias JA Jr, Podgaec S, Gonzales M, Baracat EC, Abrao MS. Epidemiological and clinical aspects of pelvic endometriosis-a case series. Rev Assoc Med Bras. 2010;56(4):467–71.Google Scholar
  17. 17.
    Tissot M, Lecointre L, Faller E, Afors K, Akladios C, Audebert A. Clinical presentation of endometriosis identified at interval laparoscopic tubal sterilization: prospective series of 465 cases. J Gynecol Obstet Hum Reprod. 2017;46(8):647–50.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Van der Zanden MT, Teunissen TAM, Van der Woord IW, Braat DDM, Nelen WLDM, Nap AW. Barriers and facilitators to the timely diagnosis of endometriosis in primary care. Submitted.Google Scholar
  19. 19.
    Hudelist G, Ballard K, English J, Wright J, Banerjee S, Mastoroudes H, et al. Transvaginal sonography vs. clinical examination in the preoperative diagnosis of deep infiltrating endometriosis. Ultrasound Obstet Gynecol Off J Int Soc Ultrasound Obstet Gynecol. 2011;37(4):480–7.CrossRefGoogle Scholar
  20. 20.
    Hudelist G, Oberwinkler KH, Singer CF, Tuttlies F, Rauter G, Ritter O, et al. Combination of transvaginal sonography and clinical examination for preoperative diagnosis of pelvic endometriosis. Hum Reprod (Oxford, England). 2009;24(5):1018–24.CrossRefGoogle Scholar

Leesadviezen voor professionals

  1. 21.
    ESHRE-guideline ‘Management of women with endometriosis’.Google Scholar
  2. 22.

Patiëntenvoorlichting

  1. 23.
    Endometriose Stichting (patiëntenvereniging) www.endometriose.nl.
  2. 24.
    Patiënteninformatie via beroepsvereniging www.nvog.nl of www.degynaecoloog.nl.
  3. 25.
    Nap A, Willemsen W, D’Hooghe T. Iedere maand pijn. 1e druk. Serie ‘Spreekuur thuis’. Utrecht: Kosmos Uitgevers; 2007.Google Scholar
  4. 26.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2020

Authors and Affiliations

  • M. van der Zanden
    • 1
  1. 1.Haaglanden Medisch CentrumDen HaagNederland

Personalised recommendations