Advertisement

Coeliakie bij kinderen

Augustus 2019
  • J. Drenth
Chapter

Samenvatting

Mensen die aan coeliakie lijden, hebben een intolerantie voor gluten en moeten een glutenvrij dieet volgen. Het is niet precies bekend hoe coeliakie ontstaat, maar het is wel duidelijk dat zowel genetische factoren als omgevingsfactoren een rol spelen. De ziekte komt in Nederland voor bij ten minste één op de honderdvijftig personen, al zijn er nog altijd veel niet-herkende gevallen. De klinische verschijningsvorm van coeliakie is in de loop der tijd veranderd en kent een grote verscheidenheid. De klassieke symptomen (diarree, vermoeidheid, gewichtsverlies en buikpijn) komen bij niet meer dan 1/3 van de pas gediagnosticeerde volwassenen voor (Spijkerman et al. 2016). In dit hoofdstuk wordt besproken wat de verschijnselen van de ziekte zijn bij kinderen en waardoor deze veroorzaakt worden. De diagnose wordt bij volwassenen gesteld op basis van een biopt uit de dunne darm. Voor kinderen is dit onderzoek niet altijd meer nodig bij het stellen van de diagnose. De behandeling bestaat uit een levenslang glutenvrij dieet. Dit is niet eenvoudig, omdat veel producten verborgen gluten bevatten en omdat er contaminatie met gluten kan optreden. De diëtist begeleidt en motiveert de patiënt en geeft informatie over glutenvrije producten. Ook de Nederlandse Coeliakie Vereniging, hun Diëtisten Netwerk Coeliakie en het Diëtisten Info Netwerk Coeliakie (DINC) kunnen hierbij een rol spelen. Aandacht is zeker ook nodig voor het toepassen van het dieet in situaties als feestjes, trakteren op school, uitstapjes, vakanties en andere sociale situaties.

Literatuur

  1. Arentz-Hansen H, Fleckenstein B, Molberg Ø, Scott H, Koning F, Jung G, et al. The molecular basis for oat intolerance in patients with celiac disease. PLoS Med. 2004;1(1):e1. https://mijn.bsl.nl/link?doi=10.1371/journal.pmed.0010001.CrossRefGoogle Scholar
  2. Artsenwijzer diëtetiek. www.artsenwijzer.info.
  3. Bastiani W. Coeliakie. In: Handboek dieetbehandelingsrichtlijnen. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg; 2009.Google Scholar
  4. Benelli E, Carrato V, Martelossi S, et al. Coeliac disease in the era of the new ESPGHAN and BSPGHAN guidelines: a prospective cohort study. Arch Dis Child. 2016;101:172–3.CrossRefGoogle Scholar
  5. Bruins Slot ID, Bremer MGEG, Hamer RJ, Van der Fels-Klerx HJ. Part of celiac population still at risk despite current gluten thresholds. Trends Food Sci Technol. 2015;43(2):219–26.  https://doi.org/10.1016/j.tifs.2015.02.011.CrossRefGoogle Scholar
  6. CBO-richtlijn coeliakie en dermatitis herpetiformis. Haarlem: Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen; 2008.Google Scholar
  7. Csizmadia CGDS, Mearin ML, Von Blomberg BME, et al. An iceberg of childhood coeliac disease in the Netherlands. Lancet. 1999;353:813–4.CrossRefGoogle Scholar
  8. Dicke WK. Coeliakie. Een onderzoek naar de nadelige invloed van sommige graansoorten op de lijder aan coeliakie. 4e druk. Proefschrift. Utrecht: Rijksuniversiteit Utrecht; 1993.Google Scholar
  9. George EK, Mearin ML, Kanhai SHM, et al. Twintig jaar coeliakie bij kinderen in Nederland: meer diagnosen en een veranderde verschijningsvorm. Ned Tijdschr Geneeskd. 1998;142:850–4.Google Scholar
  10. Hopman E, Dekking L, Blokland ML, Wuisman M, Zuijderduin W, Koning F, & Schweizer J. Tef in the diet of celiac patients in The Netherlands. Scand J Gastroenterol. 2008;43(3):277–82. https://mijn.bsl.nl/link?doi=10.1080/00365520701714871.
  11. Hopman EG, Le Cessie S, Von Blomberg BM, Mearin ML. Nutritional management of the gluten-free diet in young people with celiac disease in The Netherlands. J Phys G Nucl. 2006;43(1):102–8.Google Scholar
  12. Khatib M, Baker RD, Ly EK, Kozielski R, Baker SS. Presenting pattern of pediatric celiac disease. J Phys G Nucl. 2016;62:60–3.  https://doi.org/10.1097/MPG.0000000000000887.CrossRefGoogle Scholar
  13. Mårild K, Kahrs CR, Tapia G, Stene LC, Størdal K. Infections and risk of celiac disease in childhood: a prospective nationwide cohort study. Am J Gastroenterol. 2015;110:1475–84.  https://doi.org/10.1038/ajg.2015.287.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  14. Mearin ML. Kinderen met coeliakie. Tijdschr Kindergeneeskd. 2004;72(1):1–6. https://mijn.bsl.nl/link?doi=10.1007/BF03061527.CrossRefGoogle Scholar
  15. Mearin ML, Kneepkens CMF, Houwen RHJ. Diagnostiek van coeliakie bij kinderen; richtlijnen van kindergastro-enterologen. Ned Tijdschr Geneeskd. 1999;143:451–5.PubMedGoogle Scholar
  16. Schweizer JJ. Coeliakie en kanker. Tijdschr Kindergeneeskd. 2004;72(1):31–5. https://mijn.bsl.nl/link?doi=10.1007/BF03061533.CrossRefGoogle Scholar
  17. Sollid LM, Markussen G, Ek J, et al. Evidence for a primary association of celiac disease to a particular HLA-DQ alpha/beta heterodimer. J Exp Med. 1989;169:345–50.CrossRefGoogle Scholar
  18. Spaenij-Dekking L, Kooy-Winkelaar Y, & Koning F. The Ethiopean cereal tef in celiac disease. N Engl J Med. 2005;353(16):1748–9. https://mijn.bsl.nl/link?doi=10.1056/NEJMc051492.
  19. Spijkerman M, Tan IN, Kolkman JJ, Withof S, Wijmenga C, Visschedijk MC, Weersma RK. A large variety of clinical features and concomitant disorders in celiac disease – a cohort study in the Netherlands. Dig Liver Dis. 2016;48(5):499–505.  https://doi.org/10.1016/j.dld.2016.01.006.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  20. Szajewska H, Shamir R, Mearin ML, et al. Gluten introduction and the risk of coeliac disease. A position paper by the European society for paediatric gastroenterology, hepatology, & and nutrition. J Phys G Nucl. 2016;62(3):507–13.  https://doi.org/10.1097/mpg.0000000000001105.CrossRefGoogle Scholar
  21. Wessels MMS, Kneepkens CMF, Houwen RHJ, & Mearin ML. De nieuwe ESPGHAN-richtlijnen voor coeliakie bij kinderen. Nieuwsbrief Nederlandse vereniging voor kindergeneeskunde; 2012.Google Scholar

Websites

  1. www.dinc-online.nl (Diëtisten Info Netwerk Coeliakie).
  2. www.glutenvrij.nl (Nederlandse Coeliakie Vereniging).
  3. www.mlds.nl/chronische-ziekten/coeliakie/ (Maag Lever Darm Stichting).

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  • J. Drenth
    • 1
  1. 1.Diëtistenpraktijk Groningen, lid NCV-diëtistennetwerkGroningenNederland

Personalised recommendations