Advertisement

De getraumatiseerde patiënt

  • G. A. Donker
  • E. Vermetten
Chapter

Samenvatting

De huisarts speelt een belangrijke rol bij het exploreren van de impact van traumatische gebeurtenissen en snellere herkenning van PTSS door alert te zijn op factoren die de herkenning bemoeilijken, zoals het niet praten over trauma’s, een heterogeen klinisch beeld en comorbide depressie of verslaving. Het bieden van emotionele steun en psycho-educatie met nadruk op gebruikelijke reacties op schokkende gebeurtenissen zijn in de eerste fase het belangrijkst. De huisarts en/of POH-GGZ kunnen adviseren in het omgaan met stress (ontspanningsoefeningen, sporten, tegengaan van vermijding inclusief middelengebruik) en aanmoediging geven om sociale steun te zoeken. Adequate herkenning en doorverwijzing van patiënten met een PTSS is belangrijk omdat trauma en PTSS vaak voorkomen, maar een groot deel van de PTSS-problematiek niet of pas na lange tijd zichtbaar of manifest wordt. PTSS is goed en veilig te behandelen met traumagerichte psychotherapie en/of medicatie. EMDR en traumagerichte CGT spelen een belangrijke rol in de behandeling. SSRI’s kunnen de behandeling ondersteunen en dienen bij gebleken effectiviteit een jaar gebruikt te worden.

Literatuur

  1. Bonanno, G. A., Brewin, C. R., Kaniasty, K., & Greca, A. M. la (2010). Weighing the costs of disaster: Consequences, risks, and resilience in individuals, families, and communities. Psychological Science in the Public Interest, 11, 1–49.CrossRefGoogle Scholar
  2. Bout, J. van den, Boelen, P. A., & Keijser, J. de (1998). Behandelingsstrategieën bij gecompliceerde rouw en verliesverwerking. Houten/Diegem: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  3. Donker, G. A., Velden, P. G. van der, Kerssens, J. J., & Yzermans, C. J. (2008). Infrequent attenders after a major disaster: A problem? A longitudinal study using medical records and self-reported distress and functioning. Family Practice, 25(2), 92–97.CrossRefGoogle Scholar
  4. Donker, G. A., Yzermans, C. J., Spreeuwenberg, P., & Zee, J. van der (2002). Symptom attribution after a plane crash: Comparison between self-reported symptoms and GP records. British Journal of General Practice, 52, 917–922.Google Scholar
  5. Group Management of Post-Traumatic Stress Working (2010). VA/DoD clinical practice guideline for management of post-traumatic stress. Washington: Veterans Health Administration, Department of Defense.Google Scholar
  6. Guina, J., Rossetter, S. R., DeRhodes, B. J., Nahhas, R. W., & Welton, R. S. (2015). Benzodiazepines for PTSD: A systematic review and meta-analysis. Journal of Psychiatric Practice, 21, 281–303.CrossRefGoogle Scholar
  7. Impact (2014). Multidisciplinaire richtlijn psychosociale hulp bij rampen en crises. Diemen: Impact.Google Scholar
  8. Liempt, S. van, Vermetten, E., Groen, J. H. M. de, & Westenberg, H. G. M. (2007). Slaapafwijkingen bij posttraumatische stressstoornis. Overzicht van onderzoeksbevindingen. Tijdschrift voor Psychiatrie, 49(9), 629–638.Google Scholar
  9. Lok, A., Frijling, J. L., & Zuiden, M. van (2017). Posttraumatische stressstoornis. Actuele inzichten in diagnostiek, behandeling en preventie. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 161, D1905.Google Scholar
  10. Prigerson, H. G., Horowitz, M. J., Jacobs, S. C., Parkes, C. M., Aslan, M., Goodkin, K., et al. (2009). Prolonged grief disorder: Psychometric validation of criteria proposed for DSM-V and ICD-11. PLoS Medicine, 6, e1000121.CrossRefGoogle Scholar
  11. Schuster, M. A., Stein, B. D., Jaycox, L. H., Collins, R. L., Marshall, G. N., Elliott, M. N., et al. (2001). A national survey of stress reactions after the September 11, 2001 terrorist attacks. New England Journal of Medicine, 345, 1507–1512.CrossRefGoogle Scholar
  12. Sijbrandij, M., Kleiboer, A., Bisson, J. I., Barbui, C., & Cuijpers, P. (2015). Pharmacological prevention of post-traumatic stress disorder and acute stress disorder: A systematic review and meta-analysis. Lancet Psychiatry, 2, 413–421.CrossRefGoogle Scholar
  13. Solomon, S. D., & Davidson, J. R. (1997). Trauma: Prevalence, impairment, service use, and cost. Journal of Clinical Psychiatry, 58(Suppl 9), 5–11.PubMedGoogle Scholar
  14. Stroebe, W., Schut, H., & Stroebe, M. S. (2005). Grief work, disclosure and counseling: Do they help bereaved? Clinical Psychology Review, 25, 395–414.CrossRefGoogle Scholar
  15. Vermetten, E. (2017a). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 1: overzicht en update. Psyfar, 2, 18–26.Google Scholar
  16. Vermetten, E. (2017b). Stand van zaken van de farmacotherapie voor PTSS. Deel 2: specifieke farmacotherapie en nieuwe ontwikkelingen. Psyfar, 3, 16–23.Google Scholar
  17. Vries, G. J. de, & Olff, M. (2009). The lifetime prevalence of traumatic events and posttraumatic stress disorder in the Netherlands. Journal of Traumatic Stress, 22, 259–267.CrossRefGoogle Scholar
  18. Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2005). Health problems of victims before and after disaster: A longitudinal study in general practice. International Journal of Epidemiology, 34, 810–819.CrossRefGoogle Scholar

Aanbevolen literatuur

  1. Donker, G. A., & Yzermans, C. J. (2004). De ramp in de spreekkamer. Huisarts en Wetenschap, 47(1), 22–25.Google Scholar
  2. Donker, G. A., Yzermans, C. J., Kerssens, J. J., & Dorn, T. (2004). Lessen voor de toekomst. Gezondheidsklachten na een ramp. Medisch Contact, 59(44), 1730–1733.Google Scholar
  3. Vermetten, E., & Olff, M. (2013). Psychotraumatology in the Netherlands. European Journal of Psychotraumatology, 4(1), 20832.CrossRefGoogle Scholar
  4. Yzermans, C. J., Donker, G. A., Kerssens, J. J., Dirkzwager, A. J. E., Soeteman, R. J. H., & Veen, P. M. H. ten (2006). Gezondheidsproblemen voor en na de vuurwerkramp. Een longitudinale studie in Enschedese huisartspraktijken. Huisarts en Wetenschap, 49, 294–299.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  • G. A. Donker
    • 1
  • E. Vermetten
    • 2
    • 3
  1. 1.HoogeveenNederland
  2. 2.afdeling PsychiatrieLUMC LeidenLeidenNederland
  3. 3.MGGZ DefensieUtrecht en Arq Psychotrauma OnderzoekDiemenNederland

Personalised recommendations