Advertisement

Voeding van het gezonde jonge kind (0–4 jaar)

Augustus 2018
  • B. S. Glas
Chapter

Samenvatting

In dit hoofdstuk worden de huidige richtlijnen voor een gezonde voeding voor kinderen van 0 tot 4 jaar besproken. Uitgangspunten zijn de Nederlandse voedingsnormen en internationaal geaccepteerde normen. Er worden tabellen gegeven met de aanbevolen hoeveelheid of adequate inneming van voedingsstoffen. Centraal staat een rationele benadering van de voeding van het gezonde jonge kind. Er wordt beschreven waarom borstvoeding de voorkeur heeft boven flesvoeding. Het geven van vitaminesuppletie en de eerste bijvoeding worden toegelicht. Naast voedselovergevoeligheid worden voedingsproblemen besproken.

Literatuur

  1. Akker, C. van den (2017). Eiwitten. In K. F. M. Joosten, D. van Waardenburg & C. M. F. Kneepkens (Red.), Werkboek voeding voor zieke kinderen (pag. 44–47). Amsterdam: VU University Press.Google Scholar
  2. Akkermans, M. D., Horst-Graat, J. M. van der, Eussen, G. R., et al. (2016). Iron and vitamin D deficiency in healthy young children in western Europe despite current nutritional recommendations. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 62(4), 635–642.Google Scholar
  3. Anten-Kools, E. J., Wouwe, J. P. van, Oudesluys-Murphy, A. M., et al. (2011). Een professionele kijk op borstvoeding. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV.Google Scholar
  4. Arslanoglu, S., Moro, G. E., & Boehm, G. (2007). Early supplementation of prebiotic oligosaccharides protects formula-fed infants against infections during the first 6 months of life. Nutrition Journal, 137, 2420–2424.CrossRefGoogle Scholar
  5. Arslanoglu, S., Moro, G. E., Schmitt, J., et al. (2008). Early dietary intervention with a mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of allergic manifestations and infections during the first two years of life. Nutrition Journal, 138, 1091–1095.Google Scholar
  6. Artsen Jeugdgezondheidszorg Nederland (AJN), et al. (2014). JGZ-richtlijn voedselovergevoeligheid. VUmc en NVK. www.ncj.nl.
  7. Benninga, M. A., Berger, M. Y., Boluyt, N., et al. (2015). Richtlijn obstipatie bij kinderen van 0 tot 18 jaar. NVK. www.nvk.nl.
  8. Benninga, M. A., Nurko, S., Faure, C., et al. (2016). Childhood functional gastrointestinal disorders: Neonate/Toddler. Gastroenterology, 150, 1443–1455.Google Scholar
  9. Braegger, C., Chmielewska, A., Decsi, T., et al. (2011). Supplementation of infant formula with probiotics and/or prebiotics: A systematic review and comment by the ESPGHAN committee on nutrition. JPGN, 52, 238–250.Google Scholar
  10. Brand, P. L., & Dubois, A. E. (2006). Diagnose van voedselallergie bij kinderen. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 150, 2188–2190.PubMedGoogle Scholar
  11. Breedveld, B. C., & Hulshof, K. F. A. M. (2003). Zo eten jonge peuters in Nederland 2002: Resultaten van het voedingsstoffen inname onderzoek 2002. Den Haag: Voedingscentrum.Google Scholar
  12. Buijssen, M., Jajou, R., Kessel, F. G. B. van, et al. (2015). Health effects of breastfeeding: An update. Systematic literature review. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).Google Scholar
  13. CBS (2014/2016). Gezondheidsenquête/leefstijlmonitor die het CBS afneemt in samenwerking met RIVM en het Voedingscentrum. www.cbs.nl/nl-nl/maatwerk/2017/46/voeding-bij-kinderen-van-1-tot-12-jaar-2014-2016. Gedownload december 2017.
  14. Christiaens, C. (2015). Chronische obstipatie. In Artsenwijzer diëtetiek. NVD. www.artsenwijzerdietetiek.info, geraadpleegd december 2017.
  15. Fewtrell, M., Bronsky, J., Campy, C., et al. (2017). Complementary feeding: A position paper by the European Society for Paediatric Gastroenterology, Hepatology, and Nutrition (ESPGHAN) committee on nutrition. JPGN, 64, 119–132.Google Scholar
  16. Gerrish, C. J., & Mennella, J. A. (2001). Flavor variety enhances food acceptance in formula-fed infants. American Journal of Clinical Nutrition, 73, 1080–1085.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  17. Galloway, A. T., Fiorito, L. M., Francis, L. A., & Birch, L. L. (2006). ‘Finish your soup’: Counterproductive effects of pressuring children to eat on intake and effect. Appetite, 46, 318–323.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  18. Gezondheidsraad (2000). Voedingsnormen: Calcium, vitamine D, thiamine, riboflavine, niacine, pantotheenzuur en biotine. Publicatienr. 2000/12. Den Haag: Gezondheidsraad.Google Scholar
  19. Gezondheidsraad (2001). Voedingsnormen: Energie, eiwit vetten en verteerbare koolhydraten. Publicatienr. 2001/19R. Den Haag: Gezondheidsraad.Google Scholar
  20. Gezondheidsraad (2003). Voedingsnormen: Vitamine B6, foliumzuur en vitamine B12. Publicatienr. 2003/04. Den Haag: Gezondheidsraad.Google Scholar
  21. Gezondheidsraad (2005). Risico’s van alcoholgebruik bij conceptie, zwangerschap en borstvoeding. Publicatienr. 2004/22. Den Haag: Gezondheidsraad.Google Scholar
  22. Gezondheidsraad (2006). Richtlijn voor de vezelconsumptie. Publicatienr. 2006/03. Den Haag: Gezondheidsraad.Google Scholar
  23. Gezondheidsraad (2012). Evaluatie van de voedingsnormen van vitamine D. Publicatienr. 2012/15. Den Haag: Gezondheidsraad. https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/201215evaluatievoedingsnormenvitamineD.pdf.
  24. Gezondheidsraad (2015). Richtlijnen goede voeding 2015. Publicatienr. 2015/24. Den Haag: Gezondheidsraad. https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/201524_richtlijnen_goede_voeding_2015.pdf.
  25. Gezondheidsraad (2017). Vitamine K bij zuigelingen. Publicatienr. 2017/04. Den Haag: Gezondheidsraad. https://www.gezondheidsraad.nl/sites/default/files/grpublication/201704_vitamine_k_bij_zuigelingen.pdf.
  26. Havlicekova, Z., Jesenak, M., Banovcin, P., et al. (2016). Beta-palmitate – a natural component of human milk in supplemental milk formulas. Nutrition Journal, 15, 28.Google Scholar
  27. Haye, W. la, Engelberts, A. C., Tiemens-van Putten, I. K. F., et al. (2013). JGZ-richtlijn: Excessief huilen. TNO. www.ncj.nl.
  28. Institute of Medicine (IOM) (2002). Dietary reference intakes for vitamin A, vitamin K, arsenic, boron, chromium, copper, iodine, iron, manganese, molybdenum, nickel, silicon, vanadium and zinc: A report of the panel on micronutrients. Washington, D.C.: National Academy Press.Google Scholar
  29. Jasani, B., Simmer, K., Patole, S. K., et al. (2017). Long chain polyunsaturated fatty acid supplementation in infants born at term. Cochrane Database Systematic Review. Issue 3. Art. No.: CD000376.  https://doi.org/10.1002/14651858.CD000376.pub4.
  30. Jong, C. de, et al. (2015). De eet compleet test: 2-daags voedselconsumptie onderzoek onder kinderen van 1–4 jaar die een kinderdagverblijf bezoeken. TNO-rapport 2014 R11714. TNO.Google Scholar
  31. Joosten, K. (2017). Water en elektrolyten. In K. F. M. Joosten, D. van Waardenburg & C. M. F. Kneepkens (Red.), Werkboek voeding voor zieke kinderen (pag. 44–47). Amsterdam: VU University Press.Google Scholar
  32. Kamphuis, M., Leerdam, F. J. M. van, Wierenga-van de Hoeven, C. J., et al. (2011). JGZ-richtlijn: Zindelijkheid van urine en feces (2011). TNO. www.ncj.nl.
  33. Kneepkens, C. M. F. (2008). Voedingsadvisering bij jonge kinderen. Assen: Van Gorcum.Google Scholar
  34. Lafeber, H. N., Zoeren-Grobben, D. van, Beek, R. H. T. van, et al. (2012). Werkboek enterale en parenterale voeding bij pasgeborenen. Amsterdam: VU University Press.Google Scholar
  35. LaKind, J. S. (2007). Recent global trends and physiologic origins of dioxins and furans in human milk. Journal of Exposure Science and Environmental Epidemiology, 17(6), 510–524.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  36. Lanigan, J. A., Bishop, J., Kimber, A. C., et al. (2001). Systematic review concerning the age of introduction of complementary foods to the healthy full-term infant. European Journal of Clinical Nutrition, 55, 309–320.Google Scholar
  37. Lanting, C. I., & Wouwe, J. O. van (2006). TNO-rapport KvL/JBP 2006.017. Peiling melkvoeding van zuigelingen 2005: Borstvoeding in Nederland en relatie met certificering door stichting zorg voor borstvoeding. Leiden: TNO Kwaliteit voor leven.Google Scholar
  38. Lanting, C. I., Heerdink-Obenhuijsen, N., Schuit-van Raamsdonk, H. L. L., et al. (2013). JGZ-richtlijn voeding en eetgedrag. TNO, aanpassing 2017. www.ncj.nl.
  39. Maier, A. S., Chabanet, C., Schaal, B., et al. (2007). Effects of repeated exposure on acceptance of initially disliked vegetables in 7-month old infants. Food Quality and Preference, 18, 1023–1032.Google Scholar
  40. Moro, G., Arslanoglu, S., Stahl, B., et al. (2006). A mixture of prebiotic oligosaccharides reduces the incidence of atopic dermatitis during the first six months of age. Archives of Disease in Childhood, 91, 814–819.Google Scholar
  41. NCJ Richtlijn Borstvoeding (2015). TNO. Beschikbaar op www.ncj.nl.
  42. Nordic Council of Ministers (2014). Nordic nutrition recommendations 2012. Copenhagen: Nordic Council, Nord, 002. http://www.norden.org.
  43. Ocké, M. C., Rossum, C. T. M. van, Fransen, H. P. et al. (2008). Dutch national food consumption survey young children 2005/2006. RIVM rapport 3500300002. Bilthoven: RIVM.Google Scholar
  44. Peeters, D., Lanting, C. I., Wouwe, J. P. K. van. (2015). Peiling melkvoeding van zuigelingen 2015. Leiden: TNO.Google Scholar
  45. Postma-Smeets, A., & Stafleu, A. (2016). Borstvoeding. factsheet. Den Haag: Voedingscentrum. www.voedingscentrum.nl.
  46. Rossum, C. T. M. van, et al. (2016). The diet of the Dutch results of the first two years of the Dutch national food consumption survey 2012–2016. RIVM Letter report 2016-0082.Google Scholar
  47. Stadermann, M., Meijer, Y., & Klok, T. (2017). Vroege introductie van hoog-allergene voeding bij zuigelingen ter preventie van voedselallergie. NVK. http://www.nvk.nl/Kwaliteit/Standpunten.aspx.
  48. Sprikkelman, A. B., Vlieg-Boerstra, B. J., Hendriks, T., et al. (2012). Richtlijn diagnostiek van koemelkallergie bij kinderen in Nederland. NVK. Beschikbaar op www.nvk.nl.
  49. Tabbers, M. M., Boluyt, N., & Venmans, L. M. A. J. (2012). Richtlijn gastro-oesofageale reflux(ziekte) bij kinderen van 0–18 jaar. NVK.Google Scholar
  50. Toit, G. du, Meyer, R., Shah, N., et al. (2010). Identifying and managing cow’s milk protein allergy. Archives of Disease in Childhood Education and Practice 2010, 95(5), 134–144.Google Scholar
  51. Tolboom, J. J. M., & Binsbergen, J. J. van (2007). Voeding van het jonge kind. In P. J. E. Bindels & C. M. F. Kneepkens (Red.), Kindergeneeskunde. Reeks praktische huisartsgeneeskunde. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  52. Voedingscentrum (2016). De schijf van vijf. Den Haag: Voedingscentrum.Google Scholar
  53. Waardenburg, D. van (2017). Vetten. In K. F. M. Joosten, D. van Waardenburg, C. M. F. Kneepkens (Red.), Werkboek voeding voor zieke kinderen (pag. 44–47). Amsterdam: VU University Press.Google Scholar
  54. World Health Organization (WHO) (1985). Energy and protein requirements. Technical Report Series no. 724. Geneva: World Health Organization.Google Scholar
  55. Wierdsma, N. (2015). Functionele diarree (peuterdiarree). In Artsenwijzer Diëtetiek. NVD. www.artsenwijzerdietetiek.org. Geraadpleegd december 2017.
  56. Winter, J. P. de, Joosten, K. F. M., IJland, M. M., et al. (2011). Nieuwe Nederlandse richtlijn voor vitamine K-toediening aan voldragen pasgeborenen. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 155, A936.Google Scholar
  57. Wood, R. A. (2003). The natural history of food allergy. Pediatrics, 111, 1631–1637.PubMedGoogle Scholar
  58. www.babyfriendlynederland.nl geraadpleegd februari 2018.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • B. S. Glas
    • 1
  1. 1.Brenda Glas, Consultancy in KindervoedingBleiswijkNederland

Personalised recommendations