Dysartrie

  • J. Lambert
  • L. van den Engel-Hoek
  • M. van Gerven
  • K. van Hulst
  • A. Keyser
  • drs. B. de Swart
Chapter

Samenvatting

Spraak is een continue sensomotorische vaardigheid, die functioneel gekoppeld is aan de ademhaling, in het bijzonder aan de uitademing. Wanneer uitademingslucht de stemstructuren in trilling brengt, ontstaat stem. Gesuperponeerd op de stemvorming vinden articulatie en resonantie plaats door al die structuren die in staat zijn de mond-, keel- en neusholte qua vorm, volume en spierspanning te moduleren.

This is a preview of subscription content, log in to check access.

Literatuur

  1. Ayres, J. (1979).Sensory Integration and the Child.Los Angeles: Western Psychological Services.Google Scholar
  2. Beurskens, C., Bots, I., & Devriese, P.P. (1987). Resultaten van mimetherapie bij patiënten met een perifere facialis verlamming.Nederlands Tijdschrift voor Fysiotherapie, 97, 140-5.Google Scholar
  3. Bobath, B. (1984).The Concept of Neuro-Developmental Treatment.London: The Bobath Centre.Google Scholar
  4. Boer, M., Creemers, F., & Lendfers, M. (1997).Logopedisch Informatiesysteem Dysartrie en Afasie.Hogeschool Limburg, Faculteit Gezondheidszorg, opleiding logopedie, Heerlen.Google Scholar
  5. Camper, C. (1993).Wat zegt u? Oefenstof voor mensen met een bemoeilijkte spraak.Utrecht: Lemma.Google Scholar
  6. Camper, C., Monkhorst, E., Teeuw, M., & Zee, R. van der (1981). Dysartrieklapper. Afasieteam Kennemerland, Kogim, Haarlem.Google Scholar
  7. Castillo Morales, R. (1991).Die Orofaziale Regulationstherapie.München: Pflaum Verlag.Google Scholar
  8. Corsten, S., & Hebhard, M. (1999).Leidraad voor een dysartriebehandelprogramma. Hogeschool Limburg, Faculteit Gezondheidszorg, opleiding logopedie, Heerlen.Google Scholar
  9. Computerized Speech Lab –csl (1999). Kay Elemetrics Corp. (product information). New York: Lincoln Park.Google Scholar
  10. Darley, F.L., Aronson, A.E., & Brown, J.R. (1969). Differential diagnostic patterns of dysarthria,Journal of Speech and Hearing Disorders, 12, 246-69.Google Scholar
  11. Darley, F.L., Aronson, A.E., & Brown, J.R. (1975).Motor speech disorders. Philadelphia, London, Toronto: Saunders Company.Google Scholar
  12. Davies, P. (1985). The neglected face. In: P. Davies (ed.).Steps to Follow. Wien, New York: Springer Verlag.Google Scholar
  13. De Bruecker J., Switten, M., & Lambert, J. (1971). Profiel van elementaire en communicatieve functies bij cerebraal motorisch gestoorde kinderen.Tijdschrift voor Logopedie en Audiologie, 2, 4-13.Google Scholar
  14. Demmink-Geertman, E.G. (1995). De coördinatietherapie bij de ziekte van Parkinson.Tijdschrift voor Logopedie en Foniatrie, 12, 302-11.Google Scholar
  15. Demmink-Geertman, E.G., & Wassenaar-Postma, G.T. (1983). De logopedische coördinatietherapie van Elfriede Öcker.Tijdschrift voor Logopedie en Foniatrie, 12, 476-80.Google Scholar
  16. Devriese, P.P., & Bronk, J. (1977). Non-surgical rehabilitation of facial expression. In U. Fisch (ed.).Facial Nerve Surgery. Amstelveen: Kugler Medical Publishers, 290-4.Google Scholar
  17. Dharmaperwira-Prins, R. (1998)Dysartrie en verbale apraxie – beschrijving, onderzoek, behandeling. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  18. Dongen, H.R. van, Arts, W.F.M., & Yousef-Bak, E. (1987). Verworven dysartrie bij kinderen.Tijdschrift voor Logopedie en Foniatrie, 59, 346-8.Google Scholar
  19. Drummond, S.S. (1993).Dysarthria Examination Battery – manual/instructions for administration. Tuscon (Arizona): Communication Skill Builders.Google Scholar
  20. Duffy, J.R. (1995).Motor Speech Disorders – substrates, differential diagnosis and management. St. Louis: Mosby.Google Scholar
  21. Enderby, P.M. (1983).Frenchay Dysarthria Assessment. San Diego: College-Hill Press.Google Scholar
  22. Erlings-van Deurse, L., Freriks, A., Goudt-Bakker, K., Meulen, Sj. van der, & Vries, L. de (1993).Dyspraxie programma, deel 1: Theorie en programmabeschrijving. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  23. Franke, U. (1994).Logopädisches Handlexikon. München, Basel: Ernst Reindhardt Verlag.Google Scholar
  24. Gelder, R.S. van, Zegers, J.G., & Devriese, P.P. (1985). Een therapie op basis van mime ten behoeve van de behandeling van restverschijnselen na een perifere aangezichtsverlamming.Bewegen en Hulpverlening, 3, 225-35.Google Scholar
  25. Gelder, R.S. van, Bernard, B.G.E.S., & Wieringen, P.C.W. van (1986). Evaluatie van myofeedback bij de behandeling van restverschijnselen na een perifere aangezichtsverlamming.De psycholoog, 10, 489-90.Google Scholar
  26. Grewel, F. (1967). Congenitale supra-bulbaire paralyse.Logopedie en Foniatrie, 21, 99-100.Google Scholar
  27. Groot, M.C. de, & Helder, A.M. (1999). Sensorische integratie: stoornissen en behandeling.Logopedie en Foniatrie, 71, 6, 138-142.Google Scholar
  28. Hayden, D.A. (1994). Differential Diagnosis of Motor Speech Dysfunction in Children.Clinical Communication Disorders, 4, 2, 119-141.Google Scholar
  29. Hirose, H. (1986). Pathophysiology of Motor Speech Disorders (Dysarthria).Folia Phoniatrica, 38, 61-88.Google Scholar
  30. Huang, D., Minifie, F.D., Zhu, B., Lin, S., & O′Brien, R. (1995).Dr. Speech – Real Speech: User′s Guide. Seattle: Tiger Electronics, Inc.Google Scholar
  31. Huber, W. (1989). Dysarthrie. In K. Poeck (ed.).Klinische Neuropsychologie. Stuttgart, New York: Thieme.Google Scholar
  32. Huffman, A.L. (1978). Biofeedback treatment of orofacial dysfunction: a preliminary study.The American Journal of Occupational Therapy, 32, 149-154.Google Scholar
  33. Jennekens, R., Kreuwels, I., Meertens, J., & Strijkers, E. (1998).Dysartrie Onderzoeks Batterijhandleiding. Hogeschool Limburg, Heerlen.Google Scholar
  34. Kahmeier, K. (1996). Kommunikation bei schwerer Dysarthrie im Erwachsenen. In G. Peuser.Kölner Arbeiten zu Patholinguistik, nr. 23.Google Scholar
  35. Kalf, J.G., & Engel-Hoek, L. van den (1993).Rapportage Werkgroep Oraal Onderzoek. Gouda: Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie.Google Scholar
  36. Kent, R.D., Kent, J.F., & Rosenbek, J.C. (1987). Maximum performance tests of speech production.Journal of Speech and Hearing Disorders, 52, 367-387.Google Scholar
  37. Kent, R.D., Weismer, G., Kent, J.F., & Rosenbek, J.C. (1989). Towards Phonetic Intelligibility Testing in Dysarthria.Journal of Speech and Hearing Disorders., 54, 482-99.Google Scholar
  38. Lambert, J. (1988). Logopedisch Dynamisch Profiel.Tijdschrift voor Logopedie en Audiologie, 18, juli/augustus.Google Scholar
  39. Lambert, J. (1990).Dysartrie – deel 1: dysartrie bij kinderen (logopedie-reeks 1-4). Diepenbeek, Lambert.Google Scholar
  40. Lambert, J. (1990).Dysartrie – deel 2: dysartrie bij volwassenen (logopedie-reeks 1-4) Diepenbeek, Lambert.Google Scholar
  41. Lambert, J., & Rutten, Ch. (1996).fdo – Frenchay Dysartrie Onderzoek. Lisse: Swets Test Services.Google Scholar
  42. Leischner, A. (1987).Aphasien und Sprachentwicklungsstörungen: Klinik und Behandlung. Stuttgart, New York: Thieme.Google Scholar
  43. Luchsinger, R., & Arnold, G.R. (1959).Lehrbuch der Stimm- und Sprachheilkunde. Wien: Springer Verlag.Google Scholar
  44. Maassen, B., Wit, J., & Thoonen, G. (1991). Diagnostiek van neurogene spraakstoornissen bij kinderen.Tijdschrift voor Logopedie en Foniatrie, 63, 107-15.Google Scholar
  45. Maten, W. ter, & Schavemaker, J. (1991).Dysartrieklapper. Stichting Afasieteam Kennemerland (stak), Revalidatiecentrum Heliomare, Wijk aan Zee.Google Scholar
  46. McNeil, M.R. (1997).Clinical Management of Sensorimotor Speech Disorders. Stuttgart, New York: Thieme.Google Scholar
  47. Menéndez-Pidal, X., Polikoff, J.B., & Bunnell, H.T. (1997).An hmm-based Phoneme Recognizer Applied to Assessment of Dysarthric Speech. Proceedings of EuroSpeech. Rhodes (Gr.).Google Scholar
  48. Mourik, M. van, Catsman-Berrevoets, C.E., Pasquier, P.F., Yousef-Bak, E., & Dongen, H.R. van (1997). Acquired Childhood Dysarthria: Review of its Clinical Presentation.Pediatric Neurology, 17, 4.Google Scholar
  49. Mueller, H.A. (1974). Vorbereitende Sprachtherapie.Pädiatrische Praxis, Karger, Basel, 40, 127- 131.Google Scholar
  50. Murdoch, B.E., Ozanne, A.E., & Cross, J.A. (1990). Acquired Childhood Speech Disorders: Dysarthria and Dyspraxia.Acquired Neurological Speech/Language Disorders in Childhood.Google Scholar
  51. ndt (1996). Logopedieklapper. Hoensbroek:ndt-Nederland.Google Scholar
  52. Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (1993).Oraal onderzoek NVLF. Gouda.Google Scholar
  53. Netsell, R. (1982). Speech motor control and selected neurologic disorders. In Grillner, S., Lindblom, B., Lubker, J., Persson, A.Speech motor control. Oxford: Pergamon, 247-61.Google Scholar
  54. Philippart, S.M.M., & Gelder, R.S. van (1988). Behandeling van een centrale aangezichtsverlamming.Logopedie en Foniatrie, 60, 4, 127-32.Google Scholar
  55. Ramig, L., Pawlas, A., & Countryman, S. (1995).The Lee Silverman Voice Treatment (LSVT): A Practical Guide to treating the Voice and Speech Disorders in Parkinson Disease. Iowa City (IA): University of Iowa, National Center for Voice and Speech.Google Scholar
  56. Riteco, H., Simons, Y., & Vereyken, A. (1982).Aanpassing van het Logopedisch Dynamisch Profiel bij neuromotorisch gestoorde kinderen. Niet-uitgegeven werkstuk, Revalidatie Academie Hoensbroek.Google Scholar
  57. Robertson, S. J. (1987).Dysarthria Profile. Oregon: Communications Skills Builders.Google Scholar
  58. Robertson, S.J., & Thomson, F. (1993).Working with Dysartric clients – A practical guide to therapy for dysarthria. Bicester, Oxon: Winslow press.Google Scholar
  59. Rosenbek, J.C., & La Pointe, L.L. (1978). The dysarthrias Description, Diagnosis and Treatment. In D.F. Johns (ed.).Clinical Management of Neurogenic Communication Disorders. London: Little, Brown & Co.Google Scholar
  60. Stes, R. (1997).Articulatiestoornissen, -fenomenen, oorzaken en behandeling. Leuven/Amersfoort: Acco.Google Scholar
  61. Thoonen, G.H.J. (1998).Developmental apraxia of speech in children, quantitative assessment of speech characteristics. Vrije Universiteit Amsterdam.Google Scholar
  62. Tonkovich, J.D., Latham, T.J., & Rambow, M.W. (1986).Dysarthria Rehabilitation. Austin (Texas): Pro-Ed., Inc.Google Scholar
  63. Vogel, M. (1987). Einführung in die phonetische Beschreibung der Dysarthrophonien. In: Springer, L., Kattenbeck, G.Aktuelle Beiträge zur Dysarthrophonie und Dysprosodie. München: tuduv Verlag, 25-58.Google Scholar
  64. Vogel, M. (1998).Die Behandlung der Dysarthrie - Dysarthrie: Grundlagen - Diagnostik - Therapie. Stuttgart: Thieme.Google Scholar
  65. Vogel, D., & Cannito, M.P. (1991).Treating Disordered Speech Motor Control. For Clinicians by Clinicians. Austin: Pro Ed.Google Scholar
  66. Wit, J., Maassen, B., Gabriëls, F.J.M., & Thoonen, G. (1993). Maximum Performance Tests in Children With Developmental Spastic Dysarthria.Journal of Speech and Hearing Research, 36, 452-9.Google Scholar
  67. Worrall, L.A., & Frattali C. (2000)Neurogenetic Communication Disorders. A functional Approach. New York: Thieme.Google Scholar
  68. Yorkston, K., & Beukelman, D. (1981).Assessment of Intelligibility of Dysarthric Speech. Austin: Tigard C. C. Publications.Google Scholar
  69. Ziegler, W., Hartmann, E., & Weisner, I. (1992). Dysarthriediagnostik mit dem ‘Münchner Verständlichkeitsprofil’ (mvp) – Konstruktion des Verfahrens und Anwendungen.Der Nervenarzt, 63, 602-8.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 1999

Authors and Affiliations

  • J. Lambert
    • 1
  • L. van den Engel-Hoek
    • 1
  • M. van Gerven
    • 1
  • K. van Hulst
    • 1
  • A. Keyser
    • 1
  • drs. B. de Swart
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations