Advertisement

Kwaliteit van het basisonderwijs vanuit een ‘begeleidingsperspectief’

Onderwijs- en leerlingenzorg als metacriterium
  • Wim Meijer
  • Aly Veenstra
  • Alexander Minnaert
Chapter

Abstract

Wat maakt een school tot een goede school? Dat is een vraag die lastig te beantwoorden is. Om te beginnen verandert het antwoord in de loop der tijd. De leerlingen die nu de school bevolken, leren andere dingen dan hun grootouders. Elke generatie heeft zo zijn eigen verwachtingen en stelt andere eisen aan goed onderwijs. Dat is begrijpelijk, want de maatschappij is voortdurend in beweging qua bevolkingssamenstelling, leefpatroon en arbeidsperspectief. En dat vindt uiteindelijk zijn weerslag in de verwachtingen die men van scholen heeft. Ook maakt het verschil aan wie de vraag wordt voorgelegd: aan de mensen die ‘direct betrokken’ zijn bij het schoolgebeuren zoals ouders, leerkrachten en leerlingen, of aan ‘buitenstaanders’ zoals politici, onderzoekers, schoolbestuurders of onderwijsinspecteurs. Zij bekijken en beoordelen het onderwijs vanuit een verschillend perspectief. Buitenstaanders (zoals onderzoekers en inspecteurs) kijken vooral naar (tussen)opbrengsten, oftewel de toetsresultaten van leerlingen van de te beoordelen school. Hoe meer leerlingen bijvoorbeeld uitstromen naar minimaal havoniveau, hoe beter de school kwalitatief scoort. Direct betrokkenen houden zich veel meer bezig met het onderwijsproces zelf.Wat doet de leerkracht om de begeleiding van leerlingen in de klas te optimaliseren? Hoe past hij het primaire proces aan ten dienste van individuele leerlingen die buiten de boot van het reguliere onderwijsaanbod dreigen te vallen? Maar ook onderling kunnen betrokkenen en buitenstaanders van mening verschillen. Het hangt er maar van af aan welk aspect van onderwijs zij vooral waarde hechten. De ervaring leert dat scholen altijd tevreden en minder tevreden ouders kennen. En hoe staat het met de leerkrachten zelf? Zij hebben ongetwijfeld een oordeel over de kwaliteit van hun school.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. Aalsvoort, D. van der (2002). Onderwijszorg in het primair onderwijs. Baarn: HBuitgevers.Google Scholar
  2. Broek, P. van den (z.j.). De schoolpsycholoog. Zijn taak en enkele van zijn problemen speciaal met betrekking tot het kind op de lagere school. Haarlem: De Toorts.Google Scholar
  3. Clijsen, A., Lange, S. de, Leenders, Y., Pameijer, N., & Spaans, G. (2006). Afstemming begrippen in de leerlingenzorg. Woerden: Weer Samen Naar School plus.Google Scholar
  4. Dijksma, S. (2008). Voorstel voor verbetering van de toets-en verantwoordingspraktijk in het basisonderwijs. Brief aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal, Den Haag, 16 juni 2008.Google Scholar
  5. Doorn, E.C., van, & Verheij, F. (2008). Adaptief behandelen op school. Assen: Van Gorcum.Google Scholar
  6. Gelder, L. van (1953). Ontsporing en correctie. Een studie ter fundering van de z.g. schoolpsychologie, haar methoden van onderzoek en behandeling. Groningen: Wolters.Google Scholar
  7. Gelder, L. van, & Velde, I. van der (1968). Kind, school, samenleving. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar
  8. Gutkin, T., & Curtis, M. (1999). School-based consultation: theory and practice. The art and science of indirect service delivery. In C. Reynolds & T. Gutkin (red.), The handbook of school psychology (pp. 598–637). New York: Wiley.Google Scholar
  9. MacLeod, I.R., Jones, K.M., Somers, C.L., & Havey, J.M. (2001). An evaluation of the effectiveness of school-based behavioral consultation. Journal of Educational and Psychological Consultation, 12, 203–216.CrossRefGoogle Scholar
  10. Meijer, W. (1991). Diagnostiek en onderwijsinnovatie. Een onderzoek naar werkwijzen in de leerlingbegeleiding. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen.Google Scholar
  11. Meijer, W. (2003). Consultatieve leerlingbegeleiding. Van theorie naar praktijk (2de, geheel herziene druk). Amersfoort: CPS.Google Scholar
  12. Meijer, W. (2004). Averechtse uitwerkingen en ongewenste neveneffecten van de zorgstructuur. Dilemma's in de leerlingenbegeleiding van het basisonderwijs. Caleidoscoop. Spiegel van eigentijdse begeleiding, 16(5), 2–7.Google Scholar
  13. Meijer, W. (2007). Passend onderwijs voor alle leerlingen in 2011? Help! Kind en Adolescent Praktijk, 6(4), 170–175.Google Scholar
  14. Meijer, W., & Schölvinck, M. (2004). Effectieve leerlingbesprekingen in het basisonderwijs. Werkboek met vuistregels, handreikingen en oefeningen voor interne begeleiders. Amersfoort: CPS Onderwijsontwikkeling en advies.Google Scholar
  15. Minnaert, A.E.M.G. (2005). Maakt het verschil? Over onderwijskundige en orthopedagogische zorg voor leerlingen in het onderwijs. In E.J. Knorth, A.E.M.G. Minnaert, & A.J.J.M. Ruijssenaars (red.), Verschillen onderscheiden. Orthopedagogische hulpverlening en begeleiding bij problematische opvoedings-en onderwijsleersituaties (pp. 43–62). Utrecht: Agiel.Google Scholar
  16. Minnaert, A., & Koole, M. (2004). Het zal jou een zorg zijn … Knelpunten in de leerlingenzorg. Vernieuwing. Tijdschrift voor Onderwijs en Opvoeding, 63, 25–27.Google Scholar
  17. Minnaert, A., & Vermunt, J.D. (2006). 25 jaar Onderwijspsychologie in Nederland en Vlaanderen in de periode 1980 tot 2005: trends, pendels en grensverleggers. Pedagogische Studiën, 83, 260–277.Google Scholar
  18. Pajak, E. (2000). Approaches to clinical supervision: Alternatives for improving instruction (2nd Edition). Norwood, MA: Christopher-Gordon.Google Scholar
  19. Pameijer, N., & Beukering, T. van (2004). Handelingsgerichte diagnostiek. Een praktijkmodel voor diagnostiek en advisering bij onderwijsleerproblemen (2de druk). Leuven: Acco.Google Scholar
  20. Swaan, A. de (1982). Notities over beroepscode, beroepseer en beroepskansen van sociologen. In C. Bouw, K. Bruin & L. Brunt (red.), Hoe weet je dat? Wegen van sociologisch onderzoek (pp. 126–132). Amsterdam: De Arbeiderspers.Google Scholar
  21. Veenstra, A. (2005). Een brug slaan tussen theorie en praktijk. Een kwalitatief en longitudinaal onderzoek naar de implementatie van CLB in het basisonderwijs. Intern document, Rijksuniversiteit Groningen.Google Scholar
  22. Wilmink, A.J. (1967). Begeleiding van schoolkind en school. Proeve van een gecoördineerde geestelijke hygiënische zorg en pedagogische hulpverlening. Utrecht: Bijleveld.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij 2009

Authors and Affiliations

  • Wim Meijer
  • Aly Veenstra
  • Alexander Minnaert

There are no affiliations available

Personalised recommendations