Advertisement

Abstract

Wanneer is een kind geen kleín kind meer? Ieder moment dat je daarvoor kiest, is uiteraard betrekkelijk willekeurig. In iedere ontwikkelingsfase is een kind immers groter vergeleken met in de voorafgaande; niet alleen lichamelijk maar ook psychisch. Het kan meer en weet meer dan een tijdje terug. Toch kenden we in Nederland tot enige tijd geleden zo’n duidelijk moment, dat ook in woorden werd uitgedrukt: als een kind naar de ‘grote school’ ging. Het was dan tussen zijn zesde en zevende verjaardag en leerplichtig. Die leeftijd was natuurlijk niet willekeurig gekozen. Kennelijk bereiken de meeste kinderen in die periode de rijpheid om datgene te leren, waarmee het schoolse leren begint: lezen.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

LITERATUUR

  1. 1.
    Verhoeven, L. (1994). Ontluikende geletterdheid. Een overzicht van de vroege ontwikkeling van lezen en schrijven. Lisse: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  2. 2.
    Bus, A.G. (1995). Geletterde peuters en kleuters. Amsterdam, Meppel: Boom.Google Scholar
  3. 3.
    Stoep, J., & Verhoeven, L. (2000). Stimulering van beginnende geletterdheid bij kleuters uit risicogroepen. Leuven/Apeldoorn: Garant.Google Scholar
  4. 4.
    Forst, R. (1998). Toward a strong phonological theory of visual word recognition: True issue and false trails. Psychological Bulletin. 123, 1, 71–99.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Cunningham, A.E. & Stanovich, K.E. (1997). Early reading acquisition and its relation to reading experience and ability 10 years later. Developmental Psychology, 33, 6, 934–945.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  6. Bast, J., & Reitsma, P. (1998). Analyzing the Development of Individual Differences in Terms of Matthew Effects in reading: Results From a Dutch Longitudinal Study. Developmental Psychology, 34, 6 1373–1399.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  7. 6.
    Schoot, M. van der e.a. (2007). Leesstrategiegebruik bij goede en zwakke begrijpend lezers: onderzoek met oogfixatiemetingen. Jaarboek ontwikkelingspsychologie, pedagogiek en kinderpsychiatrie 7 (2007-2008). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  8. 7.
    Just, M.A., & Carpenter, P.A. (1987). The psychology of reading and language comprehension. Boston: Allyn & Bacon.Google Scholar
  9. 8.
    Miller, G.A. (1956). The magical number seven, plus or minus two. Some limits on our capacity for processing information. Psychological Review, 63, 81–97.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  10. 9.
    Schaerlaekens, A. (2008). De taalontwikkeling van het kind. Groningen/ Houten: Wolters-Noordhoff.Google Scholar
  11. 10.
    Kuiken, F. (2008). Taallessen ook nuttig voor peuters. Het Parool, 2 juli. Google Scholar
  12. 11.
    Goorhuis-Brouwer, Sineke. (2008). Spreek consequent Nederlands op zwarte scholen. Science Guide, Educatie, mei. Google Scholar
  13. 12.
    Hart, B., & Risley, T.R. (2003). The early catastrophe. The 30 million word gap by age 3. American Educator, spring. Google Scholar
  14. 13.
    Bus, A., & Jong, M. de (2007). Een witte is een Poes, een zwarte een Kat. De Wereld van het Jonge Kind, 5, 258–261.Google Scholar
  15. 14.
  16. 15.
    Bus, A.G., & IJzendoorn, M.H. van (1999). Phonological Awareness and Early Reading: A Meta-Analysis of Experimental Training Studies. Journal of Educational Psychology, 91, 3, 403–414.CrossRefGoogle Scholar
  17. 16.
    Rozin, P. (1976). The evolution of intelligence and the access to the cognitive unconscious. Sprague, J.M. & Epstein, A.A. (Eds.). Progress in psychobiology and physiological psychology. New York: Academic Press.Google Scholar
  18. 17.
    Whitehurst, G.J., & Lonigan, C.J. De ontwikkeling van het kind en ontluikende geletterdheid. (1999). Literatuurselectie Kinderen en Adolescenten, 6, 1, 5–53. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. Zie ook 15.Google Scholar
  19. 18.
    Broeck, W. van den (1999). De functie van het fonologisch bewustzijn bij het tot standkomen van een normale of gestoorde leesontwikkeling. Jaarboek Ontwikkelingspsychologie, orthopedagogiek en kinderpsychiatrie, 3. Houten/Diegem: Bohn Stafleu Van Loghum.Google Scholar
  20. 19.
  21. 20.
    Treiman, R. e.a. (1998). The Foundations of Literacy: Learning the Sounds of Letters. Child Development, 69, 6, 1524–1540.PubMedGoogle Scholar
  22. 21.
    Thomassen, A. (1991). De herkenning van woorden als bouwstenen van het leerproces. Thomassen, A.J.W.M. e.a. Lezen en Begrijpen. De psychologie van het leesproces. Lisse/Amsterdam: Swets & Zeitlinger.Google Scholar
  23. 22.
    Callebaut, I. e.a. (1999). Taalbeschouwing op de basisschool. Leuven/Apeldoorn: Garant.Google Scholar
  24. 23.
    Perfetti, C.A., & Roth, S. (1981). Some of the interactive processes in reading and their role in reading skill. Lesgold, G.A. & Perfetti, C.A. (Eds.). Interactive processes in reading. Hillsdale, NJ: Erlbaum.Google Scholar
  25. Perfetti, C.A. (1994). Psycholinguistics and reading ability. Gernsbacher, M.A. (Ed.). Handbook of psycholinguistics. San Diego: Academic Press.Google Scholar
  26. 24.
    Gelderen, A. van (2008). Nadruk op technisch lezen is verkeerde insteek. Didaktief, 9.Google Scholar
  27. 25.
  28. 26.
    Mantel, A. (2005). Kinderen als analfabeet van school. De Telegraaf, 15 maart.Google Scholar
  29. 27.
    Kempen, G. (1996). Lezen, leren lezen, dyslexie: de auditieve basis van visuele woordherkenning. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 51, 91–100.Google Scholar
  30. 28.
    Beichman, J.H., & Young, A.R. (1998). Leerstoornissen, in het bijzonder leesstoornissen: een overzicht van de afgelopen tien jaar. Literatuurselectie Kinderen en Adolescenten, 5, 2, 172–196. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  31. 29.
    Bakker, D.J. (1993). Neuropsychological treatment of dyslexia. Oxford: Oxford University Press.Google Scholar
  32. 30.
    Geschwind, N., & Galaburda, A.M. (1985). Cerebral lateralization: Biological mechanisms, associations and pathology. Archives of Neurology, 42, 428–459; 521–552; 634–654.Google Scholar
  33. 31.
    Leij, A. van der e.a. (2007). Voorlopers en voorspellers van ontwikkelingsdys-lexie. Jaarboek Ontwikkelingspsychologie, orthopedagogiek en kinderpsychiatrie 7 (2007-2008). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.Google Scholar
  34. 32.
    Sperling, A.J. e.a. (2005). Deficits in perceptual noise exclusion in developmental dyslexia. Nature Neuroscience Published Online, May 29. Google Scholar
  35. 33.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2009

Authors and Affiliations

  • Rita Kohnstamm

There are no affiliations available

Personalised recommendations