Advertisement

NHG-Standaard Influenzapandemie

  • A G Van Essen
  • H F Berg
  • H J Bueving
  • J R Van der Laan
  • C P Van Lidth de Jeude
  • M A B Van der Sande
  • A C G Voordouw
  • J L Boomsma
  • W Opstelten
Chapter
  • 4.9k Downloads

Deze standaard is opgesteld op verzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zij geeft huisartsen richtlijnen voor een vooralsnog hypothetische situatie waarin een voor mensen nieuw influenzavirus zich wereldwijd verspreidt. Omdat deze richtlijnen volledig worden bepaald door de fase waarin een influenzapandemie zich bevindt, heeft deze standaard een andere opbouw dan gebruikelijk. De paragraaf ‘Achtergronden’ is relatief uitgebreid en geeft uitleg over het ontstaan en de mogelijke gevolgen van een influenzapandemie. Daarna wordt het beleid uiteengezet in drie delen. Eerst worden de algemene principes besproken: de virusverspreiding in de populatie indammen en de gevolgen voor de individuele patiënt beperken. De daaropvolgende onderdelen beschrijven het beleid (inclusief diagnostiek) in twee verschillende situaties: een dreigende pandemie en een manifeste pandemie. Voor de uitvoerbaarheid van het geadviseerde beleid is het van groot belang dat de huisartsgeneeskundige zorg goed georganiseerd is en dat huisartsen tijdens een influenzapandemie samenwerken met andere disciplines. Het NHG heeft implementatiemateriaal ontwikkeld waarin deze aspecten aan de orde komen. Het is onvoorspelbaar hoe een nieuwe influenzapandemie zich zal ontwikkelen en wat de aard zal zijn van een nieuw pandemisch influenzavirus. Er kunnen zich ontwikkelingen voordoen die aanpassing van het geadviseerde beleid nodig maken. Deze NHGStandaard zal daarom regelmatig geactualiseerd worden op de website van het NHG (http://www.nhg.org). Voor de meest recente informatie wordt verwezen naar overheidsrichtlijnen waarop deze standaard is gebaseerd.49

Literatuur

  1. Bij verwijzingen naar NHG-producten: zie http://nhg.org
  2. Agyeman P, Duppenthaler A, Heininger U, Aebi C. Influenza-associated myositis in children. Infection 2004; 32: 199–203.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  3. Assendelft WJ, Scholten RJ, Offringa M. Pneumococcal vaccination for the elderly in The Netherlands? Assessment of the quality and content of available comparative studies. Neth J Med 2004; 62: 36–44.Google Scholar
  4. Balicer RD, Huerta M, Grotto I. Tackling the next influenza pandemic. BMJ 2004; 328: 1391–1392.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  5. Bartlett JG. Planning for avian influenza. Ann Intern Med 2006; 145: 141–144.PubMedGoogle Scholar
  6. Beigel JH, Farrar J, Han AM, Hayden FG, Hyer R, De Jong MD, et al. Avian influenza A (H5N1) infection in humans. N Engl J Med 2005; 353: 1374–1385.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  7. Belshe RB. The origins of pandemic influenza: Lessons from the 1918 virus. N Engl J Med 2005; 353: 2209–2211.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  8. Bonneux L, Van Damme W. An iatrogenic pandemic of panic. BMJ 2006; 332: 786–788.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  9. Bonten MJ, Prins JM. Antibiotics in pandemic flu. BMJ 2006; 332: 248–249.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  10. Brett AS, Zuger A. The run on tamiflu: Should physicians prescribe on demand? N Engl J Med 2005; 353: 2636–2637.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  11. Bridges CB, Kuehnert MJ, Hall CB. Transmission of influenza: Implications for control in health care settings. Clin Infect Dis 2003; 37: 1094–1101.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  12. Brundage JF. Interactions between influenza and bacterial respiratory pathogens: Implications for pandemic preparedness. Lancet Infect Dis 2006; 6: 303–312.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  13. Couch RB. Advances in influenza virus vaccine research. Ann N Y Acad Sci 1993; 685: 803–812.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  14. Daha T. Indicatiegebied voor het dragen van de verschillende types mondneusmakers. Tijdschrift voor Hygiene en Infectiepreventie 2003; (6). http://www.wip.nl/ThipDocs/mondneus.htm, geraadpleegd januari 2007.
  15. Davies KJ, Herbert AM, Westmoreland D, Bagg J. Seroepidemiological study of respiratory virus infections among dental surgeons. Br Dent J 1994; 176: 262–265.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  16. De Hollander AEM, Hoeymans N, Melse JM, Van Oers JAM, Polder JJ, editors. Zorg voor gezondheid: Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2006. Houten: Bohn Stafleu van Log-hum, 2006. http://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/270061003.pdf, geraadpleegd januari 2007.
  17. De JongJC, Rimmelzwaan GF, Fouchier RAM, Osterhaus ADM. Influenzapandemieën: Verleden en toekomst. Ned Tijdschr Geneeskd 1999; 143: 1988–1991.PubMedGoogle Scholar
  18. De Jong MD, Tran TT, Truong HK, Vo MH, Smith GJ, Nguyen VC, et al. Oseltamivir resistance during treatment of influenzaA (H5N1) infection. N Engl J Med 2005a; 353: 2667–2672.CrossRefGoogle Scholar
  19. De Jong, Bach VC, Phan TQ, Vo MH, Tran TT, Nguyen BH, et al. Fatal avian influenza A (H5N1) in a child presenting with diarrhea followed by coma. N Engl J Med 2005b; 352: 686–691.CrossRefGoogle Scholar
  20. ECDC. Report of the scientific panel on influenza in reply to eight questions concerning avian flu. Stockholm: ECDC, 2006. http://www.ecdc.europa.eu/documents/pdf/SPI_final_report.pdf, geraadpleegd januari 2007.
  21. Fine MJ, Auble TE, Yealy DM, Hanusa BH, Weissfeld LA, Singer DE, et al. A prediction rule to identify low-risk patients with community-acquired pneumonia. N Engl J Med 1997; 336: 243–250.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  22. Fouchier RA, Munster V, Wallensten A, Bestebroer TM, Herfst S, Smith D et al. Characterization of a novel influenza-Avirus hemagglutinin subtype (H16) obtained from black-headed gulls. J Virol 2005; 79: 2814–2822.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  23. Gezondheidsraad. Vaccinatie bij een grieppandemie. Den Haag: Gezondheidsraad, 2000. Publicatie nr. 2000/01. http://www.gezondheidsraad.nl, geraadpleegd januari 2007.
  24. Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen pneumokokken bij ouderen en risicogroepen. Den Haag: Gezondheidsraad, 2003. Publicatie nr. 2003/10. http://www.gezondheidsraad.nl, geraadpleegdjanuari 2007.
  25. Gezondheidsraad. Gebruik van antivirale middelen en andere maatregelen bij een grieppandemie. Den Haag: Gezondheidsraad, 2005. Publicatie nr. 2004/05. http://www.gezondheidsraad.nl, geraadpleegd januari 2007.
  26. Glasgow JF, Middleton B. Reye syndrome: Insights on causation and prognosis. Arch Dis Child 2001; 85: 351–353.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  27. Grais RF, Ellis JH, Glass GE. Assessing the impact of airline travel on the geographic spread of pandemic influenza. Eur J Epidemiol 2003; 18: 1065–1072.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  28. Hampson AW, Osterhaus AD, Pervikov Y, Kieny MP. Report of the second meeting on the development of influenza vaccines that induce broad-spectrum and long-lasting immune responses, World Health Organization, Geneva, Switzerland, 6-7 December 2005. Vaccine 2006; 24: 4897–900.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  29. Hayden F, Klimov A, Tashiro M, Hay A, Monto A, Kimm BreschkinJ, et al. Neuraminidase inhibitor susceptibility network position statement: Antiviral resistance in influenzaA/H5N1 viruses. Antivir Ther 2005; 10: 873–877.PubMedGoogle Scholar
  30. Hayden FG, Gubareva LV, Monto AS, Klein TC, Elliott MJ, Hammond JM, et al. Inhaled zanamivir for the prevention of influenza in families. N Engl J Med 2000; 343: 1282–1289.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  31. Hayden FG, Belshe R, Villanueva C, Lanno R, Hughes C, Small Iet al. Management of influenza in households: a prospective, randomized comparison of oseltamivir treatment with or without postexposure prophylaxis. J Infect Dis 2004; 189: 440–449.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  32. Hufnagel L, Brockmann D, Geisel T. Forecast and control of epidemics in aglobalized world. Proc Natl Acad Sci USA 2004; 101: 15124–15129.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  33. Jameson J, Cruz J, Terajima M, Ennis FA. Human CD8( and CD4( Tlymphocyte memory to influenza-A-viruses of swine and avian species. J Immunol 1999; 162: 7578–7583.PubMedGoogle Scholar
  34. Jefferson T, Smith S, Demicheli V, Harnden A, Rivetti A, Di Pietrantonj C. Assessment of the efficacy and effectiveness of influenza vaccines in healthy children: systematic review. Lancet 2005; 365: 773–780.PubMedGoogle Scholar
  35. Jefferson T, Demicheli V, Rivetti D, Jones M, Di Pietrantonj C, Rivetti A. Antivirals for influenza in healthy adults: systematic review. Lancet 2006; 367: 303–313.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  36. Kaiser L, Keene ON, Hammond JM, Elliott M, Hayden FG. Impact of zanamivir on antibiotic use for respiratory events following acute influenza in adolescents and adults. Arch Intern Med 2000; 160: 3234–3240.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  37. Kaiser L, Wat C, Mills T, Mahoney P, Ward P, Hayden F. Impact of oseltamivir treatment on influenza-related lower respiratory tract complications and hospitalizations. Arch Intern Med 2003; 163: 1667–1672.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  38. Kiso M, Mitamura K, Sakai-Tagawa Y, Shiraishi K, Kawakami C, Kimura K, et al. Resistant influenza-A-viruses in children treated with oseltamivir: Descriptive study. Lancet 2004; 364: 759–765.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  39. Kroes AC, Spaan WJ, Claas EC. Van vogelpest tot influenzapandemie: Reden tot voorzorgen. Ned Tijdschr Geneeskd 2004; 148: 458–463.PubMedGoogle Scholar
  40. LCI. Operationeel deeldraaiboek 1: Aviaire influenza, gevolgen voor de volksgezondheid. Bilthoven: Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding, 2006a. http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten/aviaire_influenza/draaiboek_aviaire_influenza. jsp
  41. LCI. Operationeel deeldraaiboek 2: Incidentele introductie nieuw humaan influenzavirus in Nederland. Bilthoven: Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding 2006b. http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten/aviaire_influenza/draaiboek_aviaire_influenza. jsp
  42. LCI. Operationeel deeldraaiboek 3: Bestrijding influenzapandemie. Bilthoven: Landelijke Coördinatiestructuur Infectieziektebestrijding, 2006c. http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten/Influenza/influenza_draaiboek. jsp
  43. Longini IM, Jr. , Halloran ME, Nizam A, Yang Y. Containing pandemic influenza with antiviral agents. Am J Epidemiol 2004; 159: 623–633.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  44. Matsuzaki Y, Katsushima N, Nagai Y, Shoji M, Itagaki T, Sakamoto M, et al. Clinical features of influenza C virus infection in children. J Infect Dis 2006; 193: 1229–1235.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  45. McElhaney JE, Meneilly GS, Lechelt KE, Bleackley RC. Split-virus influenza vaccines: Do they provide adequate immunity in the elderly?J Gerontol 1994; 49: M37–M43.PubMedGoogle Scholar
  46. Mc Govern MC, Glasgow JF, Stewart MC. Lesson of the week: Reye’s syndrome and aspirin: lest we forget. BMJ 2001; 322: 1591–1592.CrossRefGoogle Scholar
  47. Nicholson KG, Wood JM, Zambon M. Influenza. Lancet 2003; 362: 1733–1745.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  48. Potter CW. Chronicle of influenza pandemics. In: Nicholson KG, Webster RG, Jay AJ, editors. Textbook of influenza. Oxford: Blackwell Science, 1998. p. 3–18.Google Scholar
  49. Public Health Agency of Canada. Canadian pandemic influenza plan. Ottawa: Public Health Agency of Canada, 2006. http://www.phac-aspc.gc.ca/cpip-pclcpi/index.html, geraadpleegdjanuari 2007.
  50. Raad van RGF’en. Bereiding, distributie en uitgifte antivirale middelen grieppandemie [advies]. Amstelveen: Eclecta, 2006.Google Scholar
  51. Salgado CD, Farr BM, Hall KK, Hayden FG. Influenza in the acute hospital setting. Lancet Infect Dis 2002; 2: 145–155.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  52. Schwarzmann SW, Adler JL, Sullivan RJ, Jr. , Marine WM. Bacterial pneumonia during the Hong Kong influenza epidemic of 1968-1969. Arch Intern Med 1971; 127: 1037–1041.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  53. Simonsen L, Clarke MJ, Schonberger LB, Arden NH, Cox NJ, Fukuda K. Pandemic versus epidemic influenza mortality: A pattern of changing age distribution. J Infect Dis 1998; 178: 53–60.PubMedGoogle Scholar
  54. Studahl M. Influenza virus and CNS manifestations. J Clin Virol 2003; 28: 225–232.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  55. Tumpey TM, Garcia-Sastre A, Taubenberger JK, Palese P, Swayne DE, Pantin-Jackwood MJ, et al. Pathogenicity of influenza viruses with genes from the 1918 pandemic virus: Functional roles of alveolar macrophages and neutrophils in limiting virus replication and mortality in mice. J Virol 2005; 79: 14933–14944.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  56. Van Genugten MLL, Heijnen MLA, Jager JC. Scenarioontwikkeling zorgvraag bij een influenzapandemie. Infectieziekten Bulletin 2001; 12: 403–408. http://www.rivm.nl/infectieziektenbulletin/bul1211/scenario.html , geraadpleegd januari 2007.Google Scholar
  57. Verheij Th JM, Boudry D. Community-acquired pneumonia: Pneumonie opgelopen buiten het ziekenhuis. Gebu 2006; 40: 73–79.Google Scholar
  58. Wallinga J, Mylius S. Verwachtingen voor het verloop van een influenza pandemie met en zonder interventiestrategieën. Bilthoven: RIVM, 2004.Google Scholar
  59. Wallinga J. Wiskundige modellering ten behoeve van de Inspectie voor de Gezondheidszorg. Bilthoven: RIVM, 2006.Google Scholar
  60. Ward P, Small I, Smith J, Suter P, Dutkowski R. Oseltamivir (Tamiflu) and its potential for use in the event of an influenza pandemic. J Antimicrob Chemother 2005; 55 Suppl 1: i5–i21.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  61. Welliver R, Monto AS, Carewicz O, Schatteman E, Hassman M, Hedrick J et al. Effectiveness of Oseltamivir in Preventing Influenza in Household Contacts: A Randomized Controlled Trial. JAMA 2001; 285: 748–754.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  62. Whitley RJ, Hayden FG, Reisinger KS, Young N, Dutkowski R, Ipe D et al. Oral oseltamivir treatment of influenza in children. Pediatr Infect Dis J 2001; 20: 127–133.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  63. WHO Writing Group. Non-pharmaceutical interventions for pandemic influenza, national and community measures. Emerg Infect Dis 2006a; 12: 88–94.Google Scholar
  64. WHO Writing Group. Non-pharmaceutical interventions for pandemic influenza, international measure. Emerg Infect Dis 2006b; 12: 81–87.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafeu van Loghum 2009

Authors and Affiliations

  • A G Van Essen
  • H F Berg
  • H J Bueving
  • J R Van der Laan
  • C P Van Lidth de Jeude
  • M A B Van der Sande
  • A C G Voordouw
  • J L Boomsma
  • W Opstelten

There are no affiliations available

Personalised recommendations