Advertisement

In vergelijking met middelen als opium en cannabis, die al sinds de prehistorie gebruikt worden, is xtc een zeer moderne drug. Hoewel dit middel pas echt bekend werd in de laatste twee decennia van de vorige eeuw als brandstof van de dance en party cultuur, is het eigenlijk al bijna honderd jaar oud. MDMA (3,4-methyleendioxymethamfetamine, de chemische naam voor xtc), werd immers voor het eerst gesynthetiseerd in 1912 door de Duitse farmaceutische firma Merck als een onbelangrijk bijproduct in hun zoektocht naar nieuwe hemostatica (bloedstelpende geneesmiddelen). MDMA is dus niet ontwikkeld als eetlustremmer, in tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt. In de jaren vijftig van de vorige eeuw onderzocht de Universiteit van Michigan, gesponsord door het Amerikaanse leger, de toxiciteit van MDMA (en nog zeven andere drugs) in cavia's, ratten, muizen, honden en apen. Er is geen bewijs in het publieke domein dat EA 1475 (de codenaam voor MDMA) aan mensen is toegediend of is getest als waarheidsserum (Freudenman et al., 2006). Op het einde van de jaren zestig van de vorige eeuw werd MDMA herontdekt door Alexander Shulgin , een chemicus die verschillende nieuwe psychoactieve drugs uitvond en testte op zichzelf en een groep vrienden (waaronder 2C-B, zie hoofdstuk 13). Verrast door de warme en communicatieverhogende effecten van het middel, introduceerde hij MDMA bij bevriende psychologen en psychiaters (Shulgin & Shulgin, 1991). Gedurende de jaren 1970 werd MDMA ondergronds als hulpmiddel bij psychotherapie gebruikt, maar langzaamaan raakte het middel ook ‘op de straat’ bekend. Samen met het ontstaan van een nieuwe muziekstijl ‘house’ wordt xtc (de naam die MDMA ondertussen heeft gekregen) steeds bekender gedurende de jaren 1980. In 1985 wordt MDMA in de USA via een spoedprocedure door de DEA tijdelijk in Schedule 1 geplaatst en een jaar later wordt dat definitief. Xtc en de rave subcultuur verspreiden zich naar Goa, Ibiza, Londen en uiteindelijk de rest van Europa (Holland, 2001). Midden jaren 1980 duikt xtc voor het eerst op in Nederland. In verschillende kringen wordt er thuis, in besloten kring vanwege de therapeutische effecten, mee geëxperimenteerd. In Nederland hebben de eerste ondergrondse feesten plaats in 1987 en vanaf 1990 begint de dancescene te professionaliseren. In 1988 wordt xtc ook in Nederland illegaal. Ondanks het verbod wordt xtc een heel geliefd feestmiddel in het laatste decennium van de twintigste eeuw. Van de bezoekers van houseparty's en clubs in de jaren negentig van de vorige eeuw had 22 tot 64 procent diezelfde nacht xtc gebruikt (Van de Wijngaart, 1997; Korf et al., 2003). In de 21e eeuw is het gebruik van xtc gedaald en gestabiliseerd, hoewel het na alcohol, tabak en cannabis, de populairste partydrug blijft.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Referenties

  1. Aguirre N. et al. Alpha-lipoic acid prevents 3,4-methylenedioxy-methamphetamine (MDMA)-induced neurotoxicity. Neuroreport 1999; 10(17): 3675–3680.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  2. Andreu V. et al. Ecstasy: a common cause of severe acute hepatotoxicity. J Hepatol 1998; 29(3): 394–397.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  3. Baylen CA, Rosenberg H. A review of the acute subjective effects of MDMA/ecstasy. Addiction 2006; 101(7): 933–947.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  4. Bogt T ter, Engels RC. “Partying” hard: party style, motives for and effects of MDMA use at rave parties. Subst Use Misuse 2005; 40(9-10): 1479–1502.CrossRefGoogle Scholar
  5. Brand H, Dun S, Nieuw Amerongen A van. Ecstasygebruik en mondgezondheid. Ned Tijdschr Tandheelkd 2007; 114: 104–8.Google Scholar
  6. Brookhuis KA, Waard D de, Samyn N. Effects of MDMA (ecstasy), and multiple drugs use on (simulated) driving performance and traffic safety. Psychopharmacology (Berl) 2004; 173(3-4): 440–445.CrossRefGoogle Scholar
  7. Budisavljevic MN. et al. Hyponatremia associated with 3,4-methylenedioxymethylamphetamine (“Ecstasy”) abuse. Am Journ Med Sci 2003 326(2): 89–93.CrossRefGoogle Scholar
  8. Cole JC, Sumnall HR. The pre-clinical behavioural pharmacology of 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA). Neurosci Biobehav Rev 2003; 27(3): 199–217.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  9. Cowan RL. Neuroimaging research in human MDMA users: a review. Psychopharmacology (Berl), 2007; 189(4): 539–56.CrossRefGoogle Scholar
  10. Duff C. Party drugs and party people: Examining the ‘normalisation’ of recreational drug use in Melbourne, Australia. Intern Journ of Drug Policy 2005; 16: 161–170.CrossRefGoogle Scholar
  11. Duffy MR, Ferguson C. Role of dantrolene in treatment of heat stroke associated with Ecstasy ingestion. Br Journ Anaesth 2007; 98(1): 148–149.CrossRefGoogle Scholar
  12. Dumont GJ, Verkes RJ. A review of acute effects of 3,4-methylenedioxymethamphetamine in healthy volunteers. J Psychopharmacol 2006; 20(2): 176–187.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  13. Farre M. et al. Pharmacological Interaction Between 3,4-Methylenedioxymethamphetamine (MDMA, ecstasy) and Paroxetine: Pharmacological effects and pharmacokinetics. J Pharmacol Exp Ther 2007.Google Scholar
  14. Freudenmann RW, Oxler F, Bernschneider-Reif S. The origin of MDMA (ecstasy) revisited: the true story reconstructed from the original documents. Addiction 2006 101(9): 1241–1245.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  15. Gouzoulis-Mayfrank E, Daumann J. Neurotoxicity of methylenedioxyamphetamines (MDMA; ecstasy) in humans: how strong is the evidence for persistent brain damage? Addiction 2006; 101(3): 348–361.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  16. Gouzoulis-Mayfrank E. et al. Psychopathological, neuroendocrine and autonomic effects of 3,4-methylenedioxyethylamphetamine (MDE), psilocybin and d-methamphetamine in healthy volunteers. Results of an experimental double-blind placebocontrolled study. Psychopharmacology 1999; 142(1): 41–50.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  17. Gouzoulis-Mayfrank E, Daumann J. The confounding problem of polydrug use in recreational ecstasy/MDMA users: a brief overview. J Psychopharmacol 2006; 20(2): 188–193.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  18. Hall AP, Henry JA. Acute toxic effects of ‘Ecstasy’ (MDMA) and related compounds: overview of pathophysiology and clinical management. Br J Anaesth 2006; 96(6): 678–685.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  19. Holland J. Ecstasy: the complete guide. A comprehensive look at the risks and benefits of MDMA. Vermont: Park Street Press; 2001.Google Scholar
  20. Hoshi R. et al. Ecstasy (MDMA) does not have long-term effects on aggressive interpretative bias: a study comparing current and ex-ecstasy users with polydrug and drugnaive controls. Exp Clin Psychopharmacol 2007; 15(4): 351–358.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  21. Huizink AC. et al. Symptoms of anxiety and depression in childhood and use of MDMA: prospective, population based study. Bmj 2006; 332(7545): 825–8.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  22. Korf D, Nabben T, Benschop A. Antenne 2003. Trend in alcohol, tabak en drugs bij jonge Amsterdammers. Amsterdam: Rozenberg Publishers; 2004.Google Scholar
  23. Kuypers KP, Samyn N, Ramaekers JG. MDMA and alcohol effects, combined and alone, on objective and subjective measures of actual driving performance and psychomotor function. Psychopharmacology (Berl) 2006; 187(4): 467–475.CrossRefGoogle Scholar
  24. Laar M van. et al. Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2006. Utrecht: Trimbos Instituut; 2007.Google Scholar
  25. Lieb R. et al. Mental disorders in ecstasy users: a prospective-longitudinal investigation. Drug Alcohol Depend 2002; 68(2): 195–207.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  26. Liechti ME. et al. Acute psychological effects of 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA, “Ecstasy”) are attenuated by the serotonin uptake inhibitor citalopram. Neuropsychopharmacology 2000; 22(5): 513–521.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  27. McElhatton PR. et al. Congenital anomalies after prenatal ecstasy exposure. Lancet 1999; 354(9188): 1441–1442.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  28. Moon J, Cros J. Role of dantrolene in the management of the acute toxic effects of Ecstasy (MDMA). Br Journ Anaesth 2007; 99(1): 146.CrossRefGoogle Scholar
  29. Morley K, Arnold J, McGregor I. Serotonin (1A) receptor involvement in acute 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA) facilitation of social interaction in the rat. Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry 2005; 29: 648–657.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  30. Parrott AC, Lasky J. Ecstasy (MDMA) effects upon mood and cognition: before, during and after a Saturday night dance. Psychopharmacology (Berl) 1998; 139(3): 261–268.CrossRefGoogle Scholar
  31. Parrott AC. Recreational Ecstasy/MDMA, the serotonin syndrome, and serotonergic neurotoxicity. Pharmacol Biochem Behav 2002; 71(4): 837–844.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  32. Pijlman F, Krul J, Niesink R. Uitgaan en veiligheid: feiten en fictie over alcohol, drugs en gezondheidsverstoringen. Utrecht: Trimbos Instituut; 3003.Google Scholar
  33. Quinton MS, Yamamoto BK. Causes and consequences of methamphetamine and MDMA toxicity. Aaps J 2006; 8(2): E337–E347.PubMedGoogle Scholar
  34. Ramaekers JG, Kuypers KP, Samyn N. Stimulant effects of 3,4-methylenedioxymethamphetamine (MDMA) 75 mg and methylphenidate 20 mg on actual driving during intoxication and withdrawal. Addiction 2006; 101(11): 1614–1621.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  35. Reneman L. et al. Memory function and serotonin transporter promoter gene polymorphism in ecstasy (MDMA) users. J Psychopharmacol 2006; 20(3): 389–399.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  36. Reneman L. et al. MDMA (“Ecstasy”) and its association with cerebrovascular accidents: preliminary findings. AJNR Am Journ Neuroradiol 2000; 21(6): 1001–1007.Google Scholar
  37. 2007 Rodenburg G. et al. Nationaal Prevalentie Onderzoek Middelengebruik 2005. Rotterdam: IVO; 2007.Google Scholar
  38. Rosenbloom M, Sullivan EV, Pfefferbaum A. Using magnetic resonance imaging and diffusion tensor imaging to assess brain damage in alcoholics. Alcohol Res Health 2003; 27(2):146–152.PubMedGoogle Scholar
  39. Scherbaum N. et al. Low hospital admission rates following MDMA (Ecstasy) intake in Essen (Germany). Am Journ Addict 2007; 16(5): 428–429.CrossRefGoogle Scholar
  40. Sessa B. Is there a case for MDMA-assisted psychotherapy in the UK? J Psychopharmacol 2007; 21(2): 220–224.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  41. Shulgin A. PIHKAL. A chemical love story. Berkeley, California: Transform Press; 1991.Google Scholar
  42. Silins E, Copeland J, Dillon P. Qualitative review of serotonin syndrome, ecstasy (MDMA) and the use of other serotonergic substances: hierarchy of risk. Aust N Z J Psychiatry 2007; 41(8): 649–655.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  43. Strobbe L. et al. Ecstasy-intoxicatie met fatale afl oop bij een 22-jarige man. Ned Tijdschr Geneeskd 2007; 151(30): 1690–1694.PubMedGoogle Scholar
  44. Sydow K von. et al. Use, abuse and dependence of ecstasy and related drugs in adolescents and young adults - a transient phenomenon? Results from a longitudinal community study. Drug Alcohol Depend 2002; 66(2): 147–159.CrossRefGoogle Scholar
  45. Theall KP, Elifson KW, Sterk CE. Sex, touch, and HIV risk among ecstasy users. AIDS Behav 2006; 10(2): 169–178.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  46. Topp L. et al. Ecstasy use in Australia: patterns of use and associated harm. Drug Alcohol Depend 1999; 55(1-2): 105–115.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  47. Vervaeke H, Korf D. Long-term ecstasy use and the management of work and relationships. Intern Journal of Drug Policy 2006; 17: 484–493.CrossRefGoogle Scholar
  48. Win M de. Neurotoxicity of Ecstasy: Causality, Course, and Clinical Relevance. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam; 2007.Google Scholar
  49. Wijngaart G van de. et al. Ecstasy in het uitgaanscircuit: Sociaal-epidemiologisch onderzoek naar de aard, omvang en risico's van het gebruik van XTC en andere uitgaansdrugs op houseparty's. Utrecht: CVO; 1997.Google Scholar
  50. Zakzanis KK, Campbell Z, Jovanovski D. The neuropsychology of ecstasy (MDMA) use: a quantitative review. Hum Psychopharmacol 2007; 22(7): 427–435.PubMedCrossRefGoogle Scholar

Website

  1. eelda.org .: Evidence-based Electronic Library for Drugs and Addiction.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2008

Authors and Affiliations

  • Hylke Vervaeke

There are no affiliations available

Personalised recommendations