Advertisement

9 Eten en drinken

  • Berna Rood

Samenvatting

Eten en drinken zijn basisbehoeften en vormen tevens een van de geneugten van het leven. Eten en drinken vinden meestal in een sociale context plaats en hebben een culturele betekenis. Bezoek ontvangen, het vieren van een verjaardag, of religieuze festiviteiten gaan gepaard met eten en drinken.

Literatuur

  1. Achterberg TH van, Eliens AM, Strijbol NCM. Effectief verplegen deel 3, Handboek ter onderbouwing van het verpleegkundig handelen. Dwingeloo: Uitgeverij Kavanah, 2006.Google Scholar
  2. Amerongen A van, Beld AW van de, Veerman ECI. Geneesmiddelen: effect op speeksel en speekselvorming: speeksel en gebitselementen. Bussum: Coutinho, 1999.Google Scholar
  3. Aydogdu I, Ertekin C, Tarlaci S, Turman B, Kylioglu N, Secil Y. Dysphagia in lateral medullary infarction (wallenberg’s syndrom): an acute disconnection syndrome in premotor neurons related to swallowing activity? Stroke 2001;32(9):2081-87. Google Scholar
  4. Beenhakkers S, Hofland J, Linden D van der, Vugts M. Als de diagnose wordt gesteld. Praktische informatie voor ALS-patiënten en hun directe omgeving. Eindhoven: Opleiding voor logopedie, 2007.Google Scholar
  5. Bennet JA. Dehydration: Hazards and benefits. Geriatric Nursing 2000;21(2):84-87.Google Scholar
  6. Berg LH van den. Amyotrofe Laterale Sclerose: begeleiding en behandeling. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2002.Google Scholar
  7. Binnekade J. Ondervoeding in het ziekenhuis. Tijdschrift voor Ziekenverpleging (TVZ) 1997;4:84-87.Google Scholar
  8. Buchholz DW. Neurogenic dysphagia: what is the cause when the cause is not obvious? Dysphagia 1994;9:245-55.Google Scholar
  9. Castillo-Morales R. Die orofaziale regulationstherapie: das Castillo-Morales Konzept. Munchen: Pflaum, 1990.Google Scholar
  10. Clement T, Galea MP. Post-stroke depression: prevalence and management. Phys Ther Rev 2001;6:53-61.Google Scholar
  11. Commissie CVA-revalidatie. Revalidatie na een beroerte: richtlijnen en aanbevelingen voor zorgverleners. Den Haag: Nederlandse Hartstichting, 2001.Google Scholar
  12. Cranenburgh B van. Functioneel bouwplan van het zenuwstelsel. In: Cranenburgh B van, Schema’s Fysiologie. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2003.
  13. Davis PD, Wong AA, Schluter PJ, Henderson RD, O’Sullivan JD, Read SJ. Impact of premorbid undernutrition on outcome in stroke patients. Stroke 2004;35:1930-34.
  14. Die-Smulders C de, Höweler C. Myotone dystrofie; begeleiding in de verschillende leeftijdsfasen. MYONET, Nieuwsbrief Neuromusculaire Ziekten. Nr. 3, mei 1996. Vereniging Spierziekten Nederland (VSN), 1996.Google Scholar
  15. Dikeman KJ, Kazandjian MS. Communication and swallowing management of tracheostomized and ventilator-dependent adults. New York: Thomson Delmar Learning, 2003.Google Scholar
  16. Eikelenboom P. Cerebrovasculaire aandoeningen: gedragsstoornissen en dementie. In: Symposium functie- en gedragsstoornissen bij het CVA en dementie. Dongen: Stichting De Volckaert, 2001.Google Scholar
  17. Frisoli Junior A, de Paula AP, Feldman D, Nasri F. Subcuaneous hydration by hypodermoclysis. A practical and low cost treatment for elderly patiënts. Drugs Aging 2000;16:313-19.Google Scholar
  18. Hafsteinsdóttir T. Verpleegkundige revalidatierichtlijn beroerte. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2009.Google Scholar
  19. Hijdra A, Koudstaal PJ, Roos RAC. Neurologie. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2003.Google Scholar
  20. Huckabee ML, Pelletier DA. Management of adult neurogenic dysphagia. New York: Tomson Delmar Learning, 2003.Google Scholar
  21. Hudson HM, Daubert CR, Mills RH. The interdependency of protein-energy malnutrition, aging and dysphagia. Dysphagia 2000;15(1):31-38.Google Scholar
  22. Iggulden H. Dehydration and electrolyte disturbance. Nursing Standard 1999;13(19):48-54. Google Scholar
  23. Intercollegiale Toetsingsgroep Psychologen. Folder Frontaalsyndroom. Arnhem, 2003.Google Scholar
  24. Kaandorp AJG, Baat C de, Michels LFE. Xerostomie bij ouderen: oorzaken, gevolgen en behandelmogelijkheden van monddroogheid. Tijdschr Gerontologie Geriatrie 1994;24:145-49.Google Scholar
  25. Kaemingk M. Multidisciplinaire zorgplannen Parkinson. Nijmegen: Nijmeegs Kenniscentrum Neurorevalidatie, 2002.Google Scholar
  26. Kalf H, Rood B, Keeken P van, Dicke H. Slikstoornissen bij volwassenen: een interdisciplinaire benadering. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2008.Google Scholar
  27. Kelly J, Hunt BJ, Lewis RE, Swaminathan R, Moody A, Seed PT, et al. Dehydration and venous thromboembolism after acute stroke. QJM 2004;97(5)293-96.Google Scholar
  28. Kuks JBM, Snoek JW. Klinische neurologie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2007.Google Scholar
  29. Langmore SE, Terpenning MS, Schork A, Chen Y, Murray JT, Lopatin D, et al. Predictors of aspiration pneumonia: how important is dysphagia? Dysphagia 1998;13:69-81.
  30. Leder SB, Sasaki CT, Burrell MI. Fiberoptic endoscopic evaluation of dysphagia to identify silent aspiration. Dysphagia 1998;12:21-3.Google Scholar
  31. Logemann JA. Efficacy, outcomes and cost effectiveness in dysphagia. In: Measuring outcomes in speech language pathology. New York/Stuttgart: Thieme, 1998.Google Scholar
  32. Logemann JA. Slikstoornissen. Onderzoek en behandeling. Lisse: Swets & Zeitlinger, 2000.Google Scholar
  33. Ma HI, Trombly CA. A synthesis of the effects of occupational therapy for persons with stroke, part II: remediation of impairments. Am J Occup Ther 2002;56(3):260-74.Google Scholar
  34. Mentes J, Culp K. Reducing hydration-linked events in nursing home residents. Clin Nurs Res 2003;12(3);210-25.Google Scholar
  35. Nederlandse Vereniging van Neuro-Verpleegkundigen en Verzorgenden. Richtlijn verpleging en verzorging van mensen met de ziekte van Parkinson. Venlo: NVNVV, 2003.Google Scholar
  36. Nederlandse Vereniging voor Neurologie. Biemond cursus. Utrecht; NVN, 2000.Google Scholar
  37. Nollet F. De gevolgen van polio op oudere leeftijd. NMZ-bulletin, 2004.Google Scholar
  38. Peppen RPS, Kwakkel G, Harmeling-van der Wel BC, Kollen BJ, Hobbelen JSM, Buurke JH, et al. KNGF-richtlijn beroerte. Amersfoort: Koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie, 2004.Google Scholar
  39. Perlmand AL, Schulze-Delrieu K. Deglutition and its disorders. San Diego: Singular Publishing Group, 1997.Google Scholar
  40. Projectgroep Voedingsrichtlijn Geriatrie. Voedingsrichtlijn Geriatrie. Richtlijn voor multidisciplinaire preventie en behandeling van ondervoeding, dehydratie en kauw- en slikstoornissen bij geriatrische patiënten in het ziekenhuis. Nijmegen: Kenniscentrum Geriatrie, UMC St Radboud, 2003.Google Scholar
  41. Ritmeijer CAM, Dijkerman E, Kan ARM van, Koenders HM, Kuijvenhoven FT, Meijden NAEM van der, et al. Richtlijn slikproblemen. Utrecht: Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen, 2001.Google Scholar
  42. Roos RAC, Tibben A, Kremer HPH. De ziekte van Huntington. Begeleiding en behandeling. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 2002.Google Scholar
  43. Schols JMGA, Groot CPGM de, Cammen TJM van der, Olde Rikkert GM. Dehydratie bij ouderen, preventie en behandeling, extra aandacht bij ziekte en bij hitteperioden. Utrecht: ActiZ, 2007.Google Scholar
  44. Stichting Geneesmiddelen Bulletin. Geneesmiddelenbulletin. Leidschendam: Ministerie van Sociale Zaken en Volksgezondheid, 2001. Google Scholar
  45. Stochus B, Allescher HD. Drug-induced dysphagia. Dysphagia 1993;8:154-59.Google Scholar
  46. Swart EL, Waal I van der, Wilhem AJ. Orale bijwerkingen van geneesmiddelen. Geneesmiddelenbulletin 2001;35(12):133.Google Scholar
  47. Thomas DR, Ashemne W, Morley JE, Evans WJ. Nutritional management in long time care: development of a clinical guideline. J Gerontol 2000;55A(12):725-34.Google Scholar
  48. Tippett DC. Trachostomy and ventilator dependency: Management of breathing, speaking and swallowing. New York: Thieme, 2000.Google Scholar
  49. Verheul-Koot MA. Nutricia Vademecum. Deel 2 Voeding & ziekte. Maarssen: Elsevier/De Tijdstroom, 1999.Google Scholar
  50. Ververs MTC. Voeding van de oudere mens. Den Haag: Voedingsraad, 1995.Google Scholar
  51. Westra BR, Sanders JB, Sanders RM, Kok RM. Het frontaalsyndroom: een patiënt met een herkenbaar klinisch beeld, maar zonder duidelijke etiologie. Tijdschr Psychiatrie 2007;49(6):399-403.Google Scholar
  52. WHO-FIC Collaborating Centre. Internationale classificatie van het menselijk functioneren (ICF). Houten: Bohn Stafleu van Loghum, 2001.Google Scholar
  53. Wokke JHJ, Visser M de, Vermeulen ME. Neuromusculaire ziekten. Maarssen: Elsevier gezondheidszorg, 1999.Google Scholar
  54. Wright L, Cotter D, Hickson M, Frost G. Comparison of energy and protein intakes of older people consuming a texture modified diet with a normal hospital diet. J Hum Nutr Diet 2005;18:213-19.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij 2010

Authors and Affiliations

  • Berna Rood

There are no affiliations available

Personalised recommendations