Advertisement

Wetenschappelijk onderzoek

  • A. C. Hendriks
  • W. Kool
  • A. Oosterlee
  • Y. M. Reidsma
  • L. S. Rieter

De verontwaardiging en ontzetting over de experimenten die in de Tweede Wereldoorlog door de nazi’s met gevangenen zijn uitgevoerd, zijn aanleiding geweest tot de strafrechtelijke vervolging van de verantwoordelijke artsen en onderzoekers voor het Tribunaal van Neurenberg (1947). In het vonnis van het Tribunaal worden onder andere de normen geformuleerd waaraan aanvaardbaar medisch- wetenschappelijk onderzoek met mensen moet voldoen. De passage uit het vonnis die hierop betrekking heeft, staat bekend als de Code van Neurenberg.1 In de code wordt nadrukkelijk gewezen op het vereiste van informed consent van de proefpersoon. Met informed consent wordt bedoeld dat een proefpersoon op de hoogte wordt gesteld van alle informatie over een onderzoek die voor hem nodig is om te kunnen besluiten al of niet in te stemmen met deelname aan het onderzoek. Het onderzoek mag pas worden uitgevoerd nadat de proefpersoon daarvoor toestemming heeft gegeven. Daarnaast wordt in de code benadrukt dat het risico voor de proefpersoon dient te worden afgewogen tegen het verwachte voordeel en dat moet worden voorkomen dat proefpersonen onnodig lijden, zowel fysiek als mentaal.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. Beaufort ID de, Dupuis HM (red). Handboek gezondheidsethiek. Assen/Maastricht: Van Gorcum; 1988.Google Scholar
  2. Beecher HK. Ethics and clinical research. New Engl J Med 1966:274:1354–1360.PubMedGoogle Scholar
  3. Declaration of Helsinki, incl. Note of Clarification on Paragraph 29 added by the WMA General Assembly. Tokyo; 2004. www.wma.net/e/b3.htm
  4. Engberts DP. Aan woorden geen gebrek. Commentaar en beschouwing bij het ontstaan van de WMO als achtergrond bij de Gedragscode inzake wilsonbekwaamheid, verzet en medisch-wetenschappelijk onderzoek. Tijdschr Gerontol Geriatr 2000;31:147–151.CrossRefGoogle Scholar
  5. Engberts DP. Het verhaal achter het schandaal. Medische proeven met verstandelijk gehandicapten in een Noord-Brabantse inrichting in de jaren zestig en zeventig. In: Wolff FA de (red). Geneeskunde en ethiek in harmonie. Liber Amicorum voor prof. dr. E.L. Noach bij diens 80ste verjaardag op 21 november 2001. Leiden: LUMC; 2001. p. 125–153.Google Scholar
  6. Engberts DP, Lammers GJ. Vragen staat vrij – maar soms ook niet. Over invasieve diagnostiek in het kader van medisch-wetenschappelijk onderzoek. In: Engberts DP, et al. (red). Dilemma’s getoetst. Liber Amicorum voor prof. dr. H.M. Dupuis en prof. dr. P. Vermeij ter gelegenheid van hun afscheid van de Commissie Medische Ethiek van het Leids Universitair Medisch Centrum. Leiden: UFB Universiteit Leiden; 2003. p. 59–71.Google Scholar
  7. FMWV. Gedragscode Goed Gebruik. Rotterdam; 2002.Google Scholar
  8. FMWV. Gedragscode Gezondheidsonderzoek met gegevens. Rotterdam; 2004.Google Scholar
  9. Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten, 19 december 1999. Trb. 1969, 99 (Nederlandse vertaling: Trb. 1978, 177).Google Scholar
  10. Nederlandse Vereniging van Artsen in de Zwakzinnigenzorg (NVAZ). Gedragscode verzet bij mensen met een verstandelijke handicap in het kader van de Wet Medisch-wetenschappelijk Onderzoek met Mensen. TVAZ 1999;17(3):13–15. Zie ook: www.ccmo.nl Google Scholar
  11. Nederlandse Vereniging van Verpleeghuisartsen, Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie, Nederlandse Vereniging voor Sociale Geriatrie. Gedragscode verzet bij wilsonbekwame (psycho)geriatrische patiënten in het kader van de Wet Medisch-Wetenschappelijk Onderzoek met mensen (WMO). Tijdschr Gerontol Geriatr 1999;30:247–248. Zie ook: www.ccmo.nl
  12. Nederlandse Vereniging voor Kindergeneeskunde. Gedragscode bij verzet van minderjarigen die deelnemen aan medisch-wetenschappelijk onderzoek. Nieuwsbrief NVK, nr. 3, juni 2001. Zie ook: www.ccmo.nl
  13. Sluijters B, Biesaart MCIH. De geneeskundige behandelingsovereenkomst. 2e druk. Zwolle: WEJ Tjeenk Willink; 2005.Google Scholar
  14. Wijmen FCB van. De Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. TvGr 1998; 22:58–74.Google Scholar
  15. ZonMw. Evaluatie Tijdelijk besluit verplichte verzekering bij medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. Den Haag; 2002.Google Scholar
  16. ZonMw. Evaluatie Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen. Den Haag; 2004.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2006

Authors and Affiliations

  • A. C. Hendriks
  • W. Kool
  • A. Oosterlee
  • Y. M. Reidsma
  • L. S. Rieter

There are no affiliations available

Personalised recommendations