Advertisement

Buikpijn, chronische

  • H. E. van der Horst
  • J. W. M. Muris
  • W. Hameeteman

Buikpijn is een verzamelterm voor alle pijnklachten die zich afspelen in de regio abdominalis. In dit hoofdstuk verstaan we onder chronische buikpijn lang bestaande of steeds terugkerende pijn in de onderbuik of in onder- en bovenbuik. Meestal wordt aangehouden dat er sprake moet zijn van twaalf weken continue of recidiverende klachten in de laatste twaalf maanden.12 Ook pijn in de flank komt aan de orde. Chronische pijn die alleen in de bovenbuik is gelokaliseerd, wordt in het hoofdstuk Bovenbuikklachten, niet-acute besproken. Zie voor de regio-indeling van de buik figuur 4 in het hoofdstuk Buikpijn, acute.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. 1.
    Horst HE van der, Meijer JS, Muris JWM et al. NHG-Standaard Prikkelbare Darm Syndroom (Irritable Bowel Syndrome). Huisarts Wet 2001; 44: 58–62Google Scholar
  2. 2.
    Thompson WG, Longstreth GF, Drossman DA, et al. Functional bowel disorders and functional abdominal pain. Gut 1999; 45 [suppl II]: II43-II47.PubMedGoogle Scholar
  3. 3.
    Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose: Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho; 1998.Google Scholar
  4. 4.
    Linden MW van der, Westert GP, Bakker D de, et al. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk. Utrecht/Bilthoven: NIVEL/RIVM; 2004.Google Scholar
  5. 5.
    Drossman DA, Li Z, Andruzzi E, et al. U.S. householder survey of functional gastrointestinal disorders. Prevalence, sociodemography, and health impact. Dig Dis Sci 1993; 38(9): 1569–1580PubMedCrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Thompson WG, Irvine EJ, Pare P, et al. Functional gastrointestinal disorders in Canada: first population-based survey using Rome II criteria with suggestions for improving the questionnaire. Dig Dis Sci 2002; 47(1): 225–235PubMedCrossRefGoogle Scholar
  7. 7.
    Turck D. Chronic abdominal pain in children. Rev Prat 1998; 48: 369–375PubMedGoogle Scholar
  8. 8.
    Boyle JT. Recurrent abdominal pain: an update. Pediatr Rev 1997; 18: 310–320PubMedCrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Hotopf M, Carr S, Mayou R, et al. Why do children have chronic abdominal pain, and what happens to them when they grow up. Population based cohort study. BMJ 1998; 316: 1196–1200PubMedGoogle Scholar
  10. 10.
    Waal MWM de, Donker G, Velden J van der. Spijsverteringsziekten onder de bevolking en in de huisartspraktijk. Rapport. NIVEL en Nederlandse Lever Darmstichting; december 1992.Google Scholar
  11. 11.
    Kettell J, Jones R, Lydeard S. Reasons for consultation in irritable bowel syndrome: symptoms and patient characteristics. Br J Gen Pract 1992; 42: 459–461PubMedGoogle Scholar
  12. 12.
    Drossman DA. Do psychosocial factors define symptom severity and patient status in irritable bowel syndrome? Am J Med 1999; 107: 41S-50S.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Aziz Q, Thompsom DG. Brain-gut axis in health and disease. Gastroenterol 1998; 114: 559–578CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Camilleri M, Coulie B, Tack JF. Visceral hypersensitivity: facts, speculations, and challenges. Gut 2001; 48: 125–131PubMedCrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Horst HE van der. Irritable bowel syndrome in general practice. Proefschrift. Amsterdam: Vrije Universiteit; 1997.Google Scholar
  16. 16.
    Gelbaya TA, El-Halwagy. Chronic pelvic pain in women. Obstet Gynecol Surv. 2001; 56: 757–764PubMedCrossRefGoogle Scholar
  17. 17.
    Ryder RM. Chronic pelvic pain. Am Fam Physician 1996; 54: 2225–2237PubMedGoogle Scholar
  18. 18.
    Mearin ML, Kanhai SHM, Kneepkens CMF, et al. Diagnostiek van coeliakie bij kinderen: richtlijnen van kindergastro-enterologen. Ned Tijdschr Geneeskd 1999; 143: 451–455PubMedGoogle Scholar
  19. 19.
    Apley J. The child with abdominal pains. Oxford: Blackwell Scientific Publications, 1959, 1975.Google Scholar
  20. 20.
    Mayer EA, Gebhart GF. Basic and clinical aspects of visceral hyperalgesia. Gastroenterol 1994; 107: 271–293Google Scholar
  21. 21.
    Horst HE van der, Eijk JThM van, Schellevis FG. Nieuwe inzichten in het irritable bowel syndroom? Huisarts Wet 1992; 35: 146–151Google Scholar
  22. 22.
    Talley NJ, Spiller R. Irritable bowel syndrome: a little understood organic bowel disease? Lancet 2002; 360: 555–564PubMedCrossRefGoogle Scholar
  23. 23.
    Gwee K-A, Leong Y-L, McKendrick MW, Collins SM, Walters SJ, Underwood JE, et al. The role of psychological and biological factors in postinfective gut dysfunction. Gut 1999; 44: 400–406PubMedCrossRefGoogle Scholar
  24. 24.
    Arce DA, Ermocilla CA, Costa H. Evaluation of constipation. Am Fam Physician 2002; 65: 2283–2290PubMedGoogle Scholar
  25. 25.
    Diagnostisch Kompas 2003. College voor zorgverzekeringen; 2003.Google Scholar
  26. 26.
    Swagerty DL, Walling AD, Klein RM. Lactose intolerance. Am Fam Physician 2002; 65: 1845–1850PubMedGoogle Scholar
  27. 27.
    Jun S, Stollman N. Epidemiology of diverticular disease. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2002; 16: 529–542CrossRefGoogle Scholar
  28. 28.
    Ludeman LL, Warren BF, Shepherd NA. The pathology of diverticular disease. Best Pract Res Clin Gastroenterol 2002; 16; 543–562PubMedCrossRefGoogle Scholar
  29. 29.
    George EK, Mearin ML, Kanhai SHM et al. Twintig jaar coeliakie bij kinderen in Nederland: meer diagnosen en een veranderde verschijningsvorm. Ned Tijdschr Geneeskd 1998; 142: 850–854PubMedGoogle Scholar
  30. 30.
    Farrell RJ, Ciaran PK. Diagnosis of celiac sprue. Am J Gastroenterol 2001; 96: 3237–3246PubMedCrossRefGoogle Scholar
  31. 31.
    Chutkan RK. Inflammatory bowel disease. Primary Care 2001; 28: 539–556PubMedGoogle Scholar
  32. 32.
    O’Reilly Brown M. Inflammatory bowel disease. Primary Care 1999; 26: 141–170Google Scholar
  33. 33.
    Anand AC, Reddy PS, Saiprasad G, Set al. Does non-dysenteric intestinal amoebiasis exist? Lancet 1997; 349: 89–92PubMedCrossRefGoogle Scholar
  34. 34.
    Neal KR, Hebden J, Spiller R. Prevalence of gastrointestinal symptoms six month after bacterial gastroenteritis and risk factors for development of the irritable bowel syndrome: postal survey of patients. BMJ 1997; 314: 779–782PubMedGoogle Scholar
  35. 35.
    Menko FH, Griffioen G, Wijnen JTh, et al. Genetica van darmkanker. II Erfelijke achtergrond van sporadische en familiaire darmkanker. Ned Tijdschr Geneeskd 1999; 143: 1207–1210PubMedGoogle Scholar
  36. 36.
    Berge Henegouwen GP van, Smout AJPM. Ziekten van maag, darm en pancreas: dikke darm. In: Meer J van der, Stehouwer CDA [red]. Interne Geneeskunde (12e druk). Houten: Bohn Stafleu Van Loghum; 2001: 579–593Google Scholar
  37. 37.
    Korotinski S, Katz A, Malnick SD. Chronic ischaemic bowel diseases in the aged – go with the flow. Age Ageing. 2005; 34: 10–16PubMedCrossRefGoogle Scholar
  38. 38.
    Timmermans AE, Baselier PJAM, Winkens RAG, et al. NHG-Standaard Urineweginfecties. Huisarts Wet 1989; 32: 439–443, gewijzigde versie d.d. december 1999.Google Scholar
  39. 39.
    Tamagho EA, McAninck JW. Smith’s General Urology. London: Prentice Hall International Ltd; 1995.Google Scholar
  40. 40.
    Dijksterhuis P, Koningsbruggen PJW van, Leclercq RMFM, et al. NHG-Standaard Urinesteenlijden. Huisarts Wet 1997; 40: 491–502Google Scholar
  41. 41.
    Mahmood TA, Templeton A. Prevalence and genesis of endometriosis. Human Reprod 1991; 6: 544–549Google Scholar
  42. 42.
    Scott JR, Disaya PJ, Hammond CB, et al. Obstetrics and gynaecology. Philadelphia: B Lippincott Company; 1994.Google Scholar
  43. 43.
    Treffers PE. Obstetrie en gynaecologie de voortplanting van de mens (2e druk). Utrecht: Bunge; 1995.Google Scholar
  44. 44.
    Dekker JH, Veehof LJG, Heeres PH, et al. NHG-Standaard Pelvic inflammatory Disease. Huisarts Wet 1995; 38: 310–316Google Scholar
  45. 45.
    Westrom LV, Berger GS. Consequences of Pelvic Inflammatory Disease. In: Berger GS, Wegstrom LV. Pelvic inflammatory Disease. New York: Raven Press Ltd; 1992: 101–14Google Scholar
  46. 46.
    Peters AAW, Trimbos-Kemper GCM, Admiraal C, et al. A randomized trial on the benefit of adhesiolysis in patients with intraperitoneal adhesions and chronic pelvic pain. Br J Obstet Gynaecol 1992; 99: 59–62PubMedGoogle Scholar
  47. 47.
    Demco L. Pain mapping of adhesions. J Am Ass Gynecol Laparosc. 2004; 11: 181–183CrossRefGoogle Scholar
  48. 48.
    Srinivasan R, Greenbaum DS. Chronic abdominal wall pain: a frequently overlooked problem. Practical approach to diagnosis and management. Am J Gastroenterol 2002; 97: 824–830PubMedGoogle Scholar
  49. 49.
    DeBanto JR, Varilek GW, Haas L. What could be causing chronic abdominal pain? Anything from common peptic ulcers to uncommon pancreatic trauma. Postgrad Med 1999; 106: 141–146PubMedCrossRefGoogle Scholar
  50. 50.
    Constanza CD, Longstreth GF, Liu AL. Chronic abdominal wall pain: clinical features, health care costs, and long-term outcome. Clin Gastroenterol Hepatol 2004; 2: 395–339CrossRefGoogle Scholar
  51. 51.
    Russel MGVM, Stockbrügger RW. Epidemiologische ontwikkelingen en inzichten met betrekking tot chronische inflammatoire darmziekten. Ned Tijdschr Geneeskd 2001; 145: 1448–1452PubMedGoogle Scholar
  52. 52.
    Oers JAM van (red). Gezondheid op koers? Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2002. RIVM-rapport 270551001; 2002.Google Scholar
  53. 53.
    Vasen HFA, Nagengast FM, Griffioen G, et al. Periodiek colonoscopisch onderzoek bij personen met een familieanamnese voor colorectaal carcinoom. Ned Tijdschr Geneeskd 1999; 143: 1211–1214PubMedGoogle Scholar
  54. 54.
    Kneepkens CMF. Lactosemalabsorptie. Oorzaken en klinische consequenties. Huisarts Wet 2000; 43: 465–468Google Scholar
  55. 55.
    Farmacotherapeutisch Kompas 2004. Amstelveen: CVZ; 2004.Google Scholar
  56. 56.
    Chapron C, Dubuisson JB, Pansini V, et al. Routine clinical examination is not sufficient for diagnosing and locating deeply infiltrating endometriosis. J Am Assoc Gynaec Laparasc 2002; 9: 115–119CrossRefGoogle Scholar
  57. 57.
    Blakeborough, Sheridan MB, Chapman AH. Complications of barium enema examinations: a survey of UK consultant radiologists 1992-1994. Clin Radiol 1997; 52: 142–148PubMedCrossRefGoogle Scholar
  58. 58.
    Olden KW. Rational management of chronic abdominal pain. Comp Ther 1998; 24: 180–186Google Scholar
  59. 59.
    Van der Velpen GC, Shimi SM, Cuschieri A. Diagnostic yield and management benefit of laparoscopy: a prospective audit. Gut 1994; 35: 1671–1721Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2007

Authors and Affiliations

  • H. E. van der Horst
    • 1
  • J. W. M. Muris
    • 2
  • W. Hameeteman
    • 3
  1. 1.afdeling huisartsgeneeskunde en EMGO-instituutVU medisch centrumAmsterdam
  2. 2.afdeling HuisartsgeneeskundeUniversiteit MaastrichtMaastricht
  3. 3.Academisch Ziekenhuis MaastrichtMaastricht

Personalised recommendations