Advertisement

Bovenbuikklachten, niet acute

  • M. E. Numans
  • C. L. M. Appelman
Chapter

Klachten op het gebied van het bovenste deel van het maagdarmkanaal en lever komen frequent voor en hebben een groot aantal uiteenlopende oorzaken.1 Het gaat om kortdurende klachten veroorzaakt door infectieuze aandoeningen, zoals misselijkheid, overgeven en pijn bij gastroenteritis, maar ook om meer chronisch recidiverende klachtenpatronen van zuurbranden, oprispen, opgeblazen gevoel en pijn gelokaliseerd in de bovenbuik. Veel klachten in de bovenbuik lijken gepaard te gaan met of zelfs veroorzaakt te worden door ongerustheid en psychisch onwelbevinden, hetgeen hoge eisen stelt aan de consultvaardigheden van de behandelend arts. Onder de patiënten met niet-acute klachten in de bovenbuik, worden bij een minderheid ernstige aandoeningen gevonden. Het merendeel van de klachten is functioneel en ‘self-limiting’. Bij maag-, darm- en leverziekten zijn de gezondheidsrisico’s met betrekking tot acute bedreigende morbiditeit en mortaliteit geringer dan bijvoorbeeld in de cardiologie, maar de hoeveelheid gederfde levensvreugde en de budgettaire gevolgen van ongerichte diagnostiek en langdurig medicatiegebruik zijn aanzienlijk. Dit maakt het werkgebied maag-, darm- en leverziekten en met name dat deel waarbij de klachten zich in de bovenbuik voordoen, voor iedere arts door aard en omvang buitengewoon relevant. In dit hoofdstuk komen kwaadaardige aandoeningen in de bovenbuik en spoedeisende klachten beperkt aan bod waar dat differentiaal-diagnostisch van belang is.

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatuur

  1. 1.
    Linden MW van der, Westert GP, Bakker D de, et al. Tweede Nationale Studie naar ziekten en verrichtingen in de huisartspraktijk: klachten en aandoeningen in de bevolking en in de huisartspraktijk. Utrecht: NIVEL; 2004.Google Scholar
  2. 2.
    Thompson WG, Longstreth GF, Drossman DA, Heaton KW, Irvine EJ, Muller-Lissner SA. Rome II: a Multinational Consensus Document on Functional Gastrointestinal Disorders. Gut 1999 (45); Suppl 2 : II43-II47.PubMedGoogle Scholar
  3. 3.
    Okkes IM, Oskam SK, Lamberts H. Van klacht naar diagnose. Episodegegevens uit de huisartspraktijk. Bussum: Coutinho; 1998.Google Scholar
  4. 4.
    Quartero AO, Numans ME, Post MW, de Melker RA, de Wit NJ. One-year prognosis of primary care dyspepsia: predictive value of symptom pattern, Helicobacter pylori and GP management. Eur J Gastroenterol Hepatol 2002 (Jan); 14(1): 55–60PubMedCrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Bommel MJ van, Numans ME, Wit NJ de, Stalman WA. Consultations and referrals for dyspepsia in general practice – a one year database survey. Postgrad Med J. 2001 Aug; 77(910): 514–518PubMedCrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Quartero AO, Post MW, Numans ME, de Melker RA, de Wit NJ. What makes the dyspeptic patient feel ill? A cross sectional survey of functional health status, Helicobacter pylori infection, and psychological distress in dyspeptic patients in general practice. Gut 1999 Jul; 45(1): 15–19PubMedCrossRefGoogle Scholar
  7. 7.
    Lamberts H. In het huis van de huisarts. Verslag van het Transitieproject. Tweede druk, met floppy disk. Lelystad: Meditekst; 1994.Google Scholar
  8. 8.
    Talley NJ, Phillips SF, Bruce B, Twomey CK, Zinsmeister AR, Melton LJ 3rd. Relation among personality and symptoms in non-ulcer dyspepsia and the irritable bowel syndrome. Gastroenterology 1990; 99: 327–333PubMedGoogle Scholar
  9. 9.
    Hartog G den, Mulder CJ, Thies JE, Wiersma TG. The constipated stomach. An underdiagnosed problem in patients with abdominal pain? Scand J Gastroenterol Suppl 1998; 225: 41–46. Review.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Alaedini A, Green PH. Narrative review: celiac disease: understanding a complex autoimmune disorder. Ann Intern Med. 2005 Feb 15; 142(4): 289–98. Review.Google Scholar
  11. 11.
    Muris JW, Starmans R, Knotnerus JA, Crebolder HF. De diagnostische waarde van symptomen ten aanzien van galstenen, een literatuurstudie. Huisarts Wet 35(1992); 316–318Google Scholar
  12. 12.
    Canga C 3rd, Vakil N. Upper GI malignancy, uncomplicated dyspepsia, and the age threshold for early endoscopy. Am J Gastroenterol 2002; 97: 600–603PubMedCrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Weijnen CF, Numans ME, Wit NJ de, Smout AJ, Moons KG, Verheij TJ, Hoes AW. Testing for Helicobacter pylori in dyspeptic patients suspected of peptic ulcer disease in primary care: cross sectional study. BMJ 2001 Jul 14; 323(7304): 71–75PubMedCrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Numans ME. Gastroscopie op verzoek van de huisarts. Determinanten van relevante uitslagen. Proefschrift: Utrecht; 1992.Google Scholar
  15. 15.
    Numans ME, van der Graaf Y, de Wit NJ, de Melker RA. How useful is selection based on alarm symptoms in requesting gastroscopy? An evaluation of diagnostic determinants for gastro-oesophageal malignancy. Scand J Gastroenterol. 2001 Apr; 36(4): 437–443PubMedCrossRefGoogle Scholar
  16. 16.
    Klauser AG, Schindlbeck NE, Muller-Lissner SA. Symptoms in Gastro-oesophageal reflux disease. Lancet 1990; 335: 205–208PubMedCrossRefGoogle Scholar
  17. 17.
    Lewin van den Broek NT, Numans ME, Buskens E, Verheij TJ, Wit NJ de, Smout AJ. A randomised controlled trial of four management strategies for dyspepsia: relationships between symptom subgroups and strategy outcome. Br J Gen Pract 2001 Aug; 51(469): 619–624Google Scholar
  18. 18.
    Numans ME, Lau J, Wit NJ de, Bonis PA. Short term treatment with Proton Pump Inhibitors as a diagnostic test for Gastro Esophageal Reflux Disease, a meta-analysis of diagnostic test characteristics. Ann Int Med 2004 (140); 518–527PubMedGoogle Scholar
  19. 19.
    Jung B, Steinbach J, Beaumont C, Mittal RK. Lack of association between esophageal acid sensitivity detected by prolonged pH monitoring and Bernstein testing. Am J Gastroenterol 2004 Mar; 99(3): 410–415PubMedCrossRefGoogle Scholar
  20. 20.
    Numans ME, Wit NJ de, Dirven JAM, Hurenkamp GJB, Meijer QCM, Muris JWM, Laan JR van der, Balen JAM van. NHG-Standaard Maagklachten (tweede herziening). Huisarts Wet 2003; 46(12): 690–700Google Scholar
  21. 21.
    Delaney B, Moayyedi P, Forman D. Initial management strategies for dyspepsia. Cochrane Database Syst Rev. 2003; (2): CD001961. Review.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2007

Authors and Affiliations

  • M. E. Numans
    • 1
  • C. L. M. Appelman
    • 2
  1. 1.Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns GeneeskundeUniversitair Medisch CentrumUtrecht
  2. 2.Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en eerstelijns GeneeskundeUniversitair Medisch CentrumUtrecht

Personalised recommendations