Advertisement

Nichtregierungsorganisationen im Kontext von Politikberatung und Lobbyismus in der Wahrnehmung deutscher und polnischer Abgeordneter

  • Aleksandra Moroska-BonkiewiczEmail author
  • Kamila Schöll-Mazurek
Chapter

Zusammenfassung

Non-governmental organizations as representatives of civil society have a special place in the political decision-making process. Through access to wide variety of social groups and specialised information, they have knowledge which politicians cannot offer. The presence of arguments of non-governmental organizations in the decision-making processes depends, however, on a number of factors, including development of civil society, the specificity of NGOs, political culture, but also on attitudes towards non-governmental organizations on the part of politicians, in particular those involved in the decision-making process. Therefore, it is interesting and important in this context to determine how members of the Sejm of the Republic of Poland and the Bundestag in Germany, who are recipients of expert knowledge, perceive non-governmental organizations. The aim of the article is to define what function MEPs assign to NGOs in the decision-making process, whether they are the source of expert knowledge for the politicians, scientific policy advice, or they are considered to be lobbyists. Other research questions relate to whether politicians use the knowledge offered by NGOs and if so what type of organizations they cooperate best with, what the channels of communication between NGOs and politicians are, and what barriers had been identified in their cooperation. Thus the aim is to deepen the knowledge about non-governmental organizations in the context of the issue of political consulting and lobbying analysed in this publication. But also to show characteristics of cooperation between politicians and non-governmental organizations in Poland and Germany. This analysis is an introduction to the discussion about the role and significance of NGOs in the decision-making process and factors determining them. The study is based on qualitative surveys of in-depth interviews with Polish and German MPs.

Schlüsselwörter

Politikberatung Lobbyismus Expertise Nichtregierungsorganisationen NGOs Verbände Stiftungen Vereine Abgeordnete Wahrnehmung Deutschland Polen Ländervergleich 

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

Literatur

  1. Bergmann, K., R. G. Strachwitz. 2015. Lobbyisten, Marketing-Instrumente, Themenanwälte, Think Tanks, unparteiische Berater oder Wächter? Stiftungen im Kontext aktiver Politikgestaltung. In Lobby Work. Interessenvertretung als Politikgestaltung, Hrsg. R. Speth, A. Zimmer. Wiesbaden: Springer VS.CrossRefGoogle Scholar
  2. Biskup B. und K. Schöll-Mazurek. 2019. Die institutionell-rechtlichen Grundlagen der Politikberatung und des Lobbyismus im deutsch-polnischen Vergleich. In diesem Band.Google Scholar
  3. Bogacz-Wojtanowska, E. 2006. Zarządzanie organizacjami pozarządowymi na przykładzie stowarzyszeń krajowych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.Google Scholar
  4. Braml, J. 2006. Wissenschaftliche Politikberatung durch Think Tanks. In Handbuch Politikberatung, Hrsg. S. Falk, D. Rehfeld., A. Römmele, M. Thunert. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.Google Scholar
  5. Bredl, P., D. Lange. 2015. Politische Stiftungen. In Handbuch Staat, Hrsg. Rüdiger Voigt, 1119–1126. Wiesbaden: Springer VS.CrossRefGoogle Scholar
  6. Bürgerliches Gesetzbuch (BGB). Website Gesetze im Netz. https://www.gesetze-im-internet.de/bgb/. Zugegriffen: 25.12.2018.
  7. Cadier D., M. Sus. 2017. Think Tank Involvement in Foreign Policymaking in the Czech Republic and Poland. The International Spectator. Italian Journal of International Affairs 52:1, 116–131.CrossRefGoogle Scholar
  8. Czy warto i jak współpracować z władzami? Website NGO.pl. https://poradnik.ngo.pl/czy-warto-i-jak-wspolpracowac-z-wladzami. Zugegriffen: 29.12.2018.
  9. Das Thema „Gesellschaft“ prägt den Stiftungssektor. 2018. Website Bundesverband der Deutschen Stiftungen, Berlin. https://www.stiftungen.org/fileadmin/stiftungen_org/Stiftungen/Zahlen-Daten/2018/Verteilung-Stiftungszwecke-2017.pdf. Zugegriffen: 28.01.2018.
  10. Europäische Kommission. 1997. Mitteilung der Kommission über die Förderung der Rolle gemeinnütziger Vereine und Stiftungen in Europa. Website Europäische Kommission. https://eur-lex.europa.eu/legal-content/DE/ALL/?uri=CELEX%3A51997DC0241. Zugegriffen: 28.01.2018.
  11. Fakty o NGO. Jakie podmioty zaliczamy do trzeciego sektora? Website NGO.pl. https://fakty.ngo.pl/faq/jakie-podmioty-zaliczamy-do-trzeciego-sektora. Zugegriffen: 23. 12.2018.
  12. Fundacje Korporacyjne w Polsce. Raport z badań. 2017. Website Stowarzyszenia Klon/Jawor. https://files2.ngo.pl/files/wiadomosci.ngo.pl/public/civicpedia/fundacje_korporacyjne_w_polsce_2017_raport.pdf. Zugegriffen: 23.12.2018.
  13. Furtak, F. T. 2015. Internationale nichtstaatliche Organisationen (INGO NGOs). In Internationale Organisationen. Staatliche und nichtstaatliche Organisationen in der Weltpolitik, 13–14, 20–21. Wiesbaden: Springer VS.Google Scholar
  14. Gemeinsame Erklärung zur staatlichen Finanzierung der Politischen Stiftungen. 2003. Website der Konrad-Adenauer-Stiftung. https://www.kas.de/gemeinsame-erklaerung-zur-staatlichen-finanzierung-der-politischen-stiftungen. Zugegriffen: 23.12.2018.
  15. Gesetz. 1984. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (Dz.U. 1984 Nr 21 poz. 97).Google Scholar
  16. Gesetz. 1989. Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz.U. 1989 Nr 20 poz. 104. z 10 kwietnia 1989 r.).Google Scholar
  17. Gesetz. 2003. Ustawa z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180000450/U/D20180450Lj.pdf. Zugegriffen: 23.12.2018.
  18. Gesetz. 2009. Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych. Dz.U. 2009 nr 157 poz. 1240.Google Scholar
  19. Gewerkschaften. 2015. Website Lexikon der Nachhaltigkeit. https://www.nachhaltigkeit.info/artikel/gewerkschaften_837.htm Zugegriffen: 23.12.2018.
  20. Gliński, P. 2006. Style działań organizacji pozarządowych w Polsce. Grupy interesu czy pożytku publicznego?. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.Google Scholar
  21. Górniak, K. 2011. Uwarunkowania współpracy międzysektorowej – co wynika z badań? In Jak współpracować? Administracja publiczna – sektor pozarządowy, Trzeci Sektor, Warszawa: Instytut Spraw Publicznych. 24–32.Google Scholar
  22. Gumkowska, M. 2018. Sektor pozarządowy w 2018. Ile jest w Polsce organizacji? 4 kwietnia 2018. Website NGO.pl. https://publicystyka.ngo.pl/sektor-pozarzadowy-w-2018-ile-jest-wpolsce-organizacji. Zugegriffen: 29.12.2018.
  23. Haber, A. 2003. Rola organizacji pozarządowych w procesie budowy społeczeństwa obywatelskiego. Zeszyty Naukowe Wydziału Zamiejscowego w Chorzowie Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, 4, 73–81.Google Scholar
  24. Handy, C. 1992. Types of organisations. In Issues in volutary and Non-Profit Management, Hrsg. J. Barsleer, C. Cornforth, R. Payton, 13–19. Boston: Addison-Wesley Publishing Company.Google Scholar
  25. Hess, A. 2013. Społeczni uczestnicy medialnego dyskursu politycznego w Polsce. Mediatyzacja i strategie komunikacyjne organizacji pozarządowych. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.Google Scholar
  26. Jańczak, J., und A. Kopka. 2019. Empirische Analyse der Grenze zwischen der Politikberatung und dem Lobbyismus in der deutsch-polnischen Vergleichsperspektive. In diesem Band.Google Scholar
  27. Jäkel, Ch. 2005. Lobbyismus. Bedeutung für Staat und Wirtschaft. Saarbrücken: VDM Verlag Dr. Mueller.Google Scholar
  28. Jenkins, J. C. 2006. Nonprofit Organizations and Political Advocacy. In The Nonprofit Sector. A research Handbook, Hrsg. W. W. Powell, R. Steinberg Yale UniversityGoogle Scholar
  29. Karpowicz, E. 1999. Lobbing we współczesnym świecie-zarys uwarunkowań prawnych i działań praktycznych. Raport, 167. Kancelaria Sejmu. Biuro Studiów i Ekspertyz. http://biurose.sejm.gov.pl/teksty_pdf_99/r-167.pdf Zugegriffen: 22.04.2018.
  30. Kopka, A., M. Minkenberg und D. Piontek. 2019. Einführung: Politikberatung und Lobbyismus in der ländervergleichenden Perspektive. In diesem Band.Google Scholar
  31. Krajewska, A., G. Makowski, M. Niewiadomska-Guenzel, K. Hernik, P. Sobiesiak. 2007. Współpraca administracji publicznej i organizacji pozarządowych. Monitoring funkcjonowania ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.Google Scholar
  32. Kuhne, C. 2008. Politikberatung für Parteien. Akteure, Formen, Bedarfsfaktoren. Wiesbaden: Springer VS.Google Scholar
  33. Lehning, H. 2004. Die Verbände als Politikberater und Interessenvertreter. In Politikberatung in Deutschland. Praxis und Perspektiven. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.CrossRefGoogle Scholar
  34. Lewis, D. 2010. Nongovernmental Organizations, Definition and History. In International Encyclopedia of Civil Society., Hrsg. H. K. Anheier, S. Toepfler, R. List, 1056–1062. Wiesbaden: Springer VS.Google Scholar
  35. Littoz-Monett, A. 2017. Production and uses nof expertiese by international bureaucracies. In The Politics of Expertiese in International Organizations. How International Bureaucracies Produce and Moblizile Knowlage, Hrsg. A. Littoz-Monett. New York: Routladge.Google Scholar
  36. Lösche, P. 2006. Lobbyismus als spezifische Form der Politikberatung. In Handbuch Politikberatung, Hrsg. S. Falk, D. Rehfeld., A. Römmele, M. Thunert. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.Google Scholar
  37. Lösche, P. 2007. Verbände und Lobbyismus in Deutschland. Stuttgart: Verlag W. Kohlhammer.Google Scholar
  38. Mai, M. 2006. Verbände und Politikberatung. In Handbuch Politikberatung, Hrsg. S. Falk, D. Rehfeld., A. Römmele, M. Thunert. Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.Google Scholar
  39. Makowski, G. 2011. Nowe ramy uczestnictwa obywateli w procesach decyzyjnych. In Prawo i partycypacja publiczna. Bilans monitoringu 2010, Hrsg. G. Makowski, P. Sobiesiak. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.Google Scholar
  40. Markowski, G. 2008. Nowe płaszczyzny dialogu między władzą i organizacjami pozarządowymi w Polsce. In Organizacje pozarządowe i władza Publiczna. Drogi do partnerstwa, Hrsg. G. Makowski, T. Schimanka. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.Google Scholar
  41. Markowski, G. 2008. Wstęp. In Organizacje pozarządowe i władza Publiczna. Drogi do partnerstwa, Hrsg. G. Makowski, T. Schimanka. Warszawa: Instytut Spraw Publicznych.Google Scholar
  42. Massing, P. 2015. Politische Stiftungen. Website Bundeszentrale für politische Bildung, http://www.bpb.de/gesellschaft/bildung/politische-bildung/193401/politische-stiftungen?p=all. Zugegriffen: 29.12.2018.
  43. Mazgal, A. 2009. Modele reprezentacji interesów przez organizacje pozarządowe. Narzędzia wykorzystywane w artykulacji interesów – przegląd doświadczeń międzynarodowych. http://ofop.eu/sites/ofop.eu/files/images/stories/Art_z_serii_2009/ekspertyza1/mazgal_modele_reprezentacji.pdf. Zugegriffen: 28.02.2018.
  44. McGann, J. G. 2017. 2016 Global Go To Think Tank Index Report. Think Tanks and Civil Societies Program (TTCSP). University of Pennsylvania. https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?referer=&httpsredir=1&article=1011&context=think_tanks. Zugegriffen: 20.12.2018.
  45. McGann, J. G. 2018. 2017 Global Go To Think Tank Index Report. Think Tanks and Civil Societies Program (TTCSP). University of Pennsylvania. https://repository.upenn.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1012&context=think_tanks. Zugegriffen: 20.12.2018.
  46. NGOs – Nicht-Regierungsorganisationen. 2017. Website Bundeszentrale für politische Bildung. http://www.bpb.de/wissen/3UD6BP,0,0,NichtRegierungsorganisationen_(NGOs).html. Zugegriffen: 20.12.2018.
  47. Nichtregierungorganisationen. Website Bundesministerium für wirtschaftliche Zusammenarbeit. https://www.bmz.de/de/service/glossar/N/nichtregierungsorganisation.html. Zugegriffen: 20.12.2018.
  48. Priemer, J., H. Krimmer, A. Labigne. 2018. Ziviz-Survey, 2017. Vielfalt verstehen. Zusammenhalt stärken. Website Ziviz-Survey. http://ziviz.info/ziviz-survey. Zugegriffen: 25.12.2018.
  49. Putnam, R. D. (1993). Making Democracy Work: Civic Traditions in Modern Italy, Princeton, New Jersey: Princeton University Press.Google Scholar
  50. Rafat, S. 2012. Ethik und Qualität in der Politikberatung. Zur Entwicklung von professionellen Standards und Grundsätzen. Bielefeld: Transkript Verlag.Google Scholar
  51. Rechtlicher Rahmen für die Tätigkeit von Nichtregierungsorganisationen in Deutschland. Ausarbeitung WD 7 – 3000 – 243/14, Wissenschaftliche Dienste, Website Bundestag. https://www.bundestag.de/blob/412504/d8dc54b2c14ea05f7effec07d878c2e8/wd-7-243-14-pdf-data.pdf. Zugegriffen: 20.11.2018.
  52. Rogaczewska, K. 2015. Organizacje pozarządowe w polityce międzynarodowej. Wrocław: Uniwersytet Wrocławski.Google Scholar
  53. Salamon, L. M., H. K. Anheier. 1996. The Emerging Nonprofit Sector: An Overview. Manchester: Manchester University Press.Google Scholar
  54. Salamon, L. M., H. K. Anheier. 1999. The Emerging Sector Revisited A Summary Revised Estimates. The Johns Hopkins Comparative Nonprofit Sector Project, Phase II. Baltimore: Center for Civil Society Studies Institute for Policy Studies. The Johns Hopkins University. http://ccss.jhu.edu/wp-content/uploads/downloads/2011/11/Emerging-Sector-Revisited_1999.pdf. Zugegriffen: 20.11.2018.
  55. Schulte, M. 2013. Politik mitgestalten. Möglichkeiten wissenschaftlicher Politikberatung durch private Think Tanks. Marburg: Tectum Verlag.Google Scholar
  56. Schüssier, S. 2012. NGOs als Akteure der internationalen Sanktionspolitik zur Menschenrechtsförderung. Clubmitglieder oder Außenseiter? Baden-Baden: Nomos.Google Scholar
  57. Supera-Markowska, M. 2015. Finansowanie Organizacji Pozarządowych. Warszawa: Wydawnictwo Espol.Google Scholar
  58. Stone D., S. Maxwell, M. Keating. 2001. Bridging Research and Policy. Conference Paper. An International Workshop. Warwick UniversityGoogle Scholar
  59. Stowarzyszenie, Klon & Jawor. 2016. Kondycja sektora organizacji pozarządowych w Polsce 2015. Warszawa. Website Stowarzyszenia Klon/Jawor. https://files2.ngo.pl/files/wiadomosci.ngo.pl/public/civicpedia/Raport_Klon_Kondycja_2015.pdf Zugegriffen: 20.12.2018.
  60. Stowarzyszenie, Klon & Jawor. 2015a. Publicystyka. Podstawowe informacje o organizacjach pozarządowych, 29 grudnia 2015, Website Stowarzyszenia Klon Jawor. https://publicystyka.ngo.pl/podstawowe-informacje-o-organizacjach-pozarzadowych. Zugegriffen: 20.12.2018.
  61. Sus, M. 2011. Doradztwo w polityce zagranicznej Polski i Niemiec. Inspiracje dla Polski na przykładzie wybranych ośrodków eksperckich. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.Google Scholar
  62. Sus, M., F. Tereszkiewicz. 2014. Doradztwo w politykach publicznych w Polsce po 1989 r. In Polityki publiczne w teorii i praktyce, Hrsg. B. Choroś, M. Niebylski. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek.Google Scholar
  63. Śmieszek, K. 2007. Prawo: jak założyć i prowadzić zgodnie z prawem organizację pozarządową? In Organizacja pozarządowa od A do Zet. Pierwsze kroki w III sektorze, Hrsg. M. Ambrowicz. Warszawa: Kampania Przeciw Homofobii.Google Scholar
  64. Weingart, P., J. Lentsch, M. G. Ash. 2015. Wissen – Beraten – Entscheiden. Form und Funktion wissenschaftlicher Politikberatung in Deutschland. Weilers wist: Velbrück-Wissenschaft (Forschungsberichte / Interdisziplinäre Arbeitsgruppen, Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften, Bd. 22).Google Scholar
  65. Welzel, C. 2006. Politikberatung durch Stiftungen. In Handbuch Politikberatung, Hrsg. S. Falk, D. Rehfeld., A. Römmele, M. Thunert.Wiesbaden: VS Verlag für Sozialwissenschaften.Google Scholar
  66. Winfield, M. 2014. Six functions of non-governmental organizations in a democratic society, 12.02.2014, Website University York. http://marksw.blog.yorku.ca/2014/02/11/five-functions-of-non-governmental-organizations-in-a-democratic-society/. Zugegriffen: 15.11.2017.
  67. Vakil, A. C. 1997. Confronting the Classifications Problem: Toward a Taxonomy of NGOs. Word Development, Vol. 25, No. 12, S. 2057–2070.CrossRefGoogle Scholar
  68. Zahl der Vereine, Spiegel (2017). 16/2017, Website Spiegel. https://magazin.spiegel.de/SP/2017/16/150556825/index.html. Zugegriffen: 25.11.2018.
  69. Zahlen, Daten, Fakten zum deutschen Stiftungswesen (2017), Website Bundesverband Deutscher Stiftungen. https://shop.stiftungen.org/media/mconnect_uploadfiles/z/a/zahlen-daten-fakten-2017.pdf. Zugegriffen: 25.11.2018.

Copyright information

© Springer Fachmedien Wiesbaden GmbH, ein Teil von Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  • Aleksandra Moroska-Bonkiewicz
    • 1
    Email author
  • Kamila Schöll-Mazurek
    • 2
  1. 1.Instytut PolitologiiUniwersytet WrocławskiWrocławPolen
  2. 2.Zentrum für Interdisziplinäre PolenstudienEuropa-Universität Viadrina Frankfurt (Oder)Frankfurt (Oder)Deutschland

Personalised recommendations