Advertisement

Bandwagoning with the USA

  • Ryszard Zięba
Chapter

Abstract

This chapter shows the importance of the USA for Poland’s security and Warsaw’s attempts to establish the closest possible bilateral relations with Washington. Since 1989, these efforts were meant to bring about a strategic partnership, but in practice, they have led to Poland’s asymmetric dependence on its powerful transatlantic partner. This was the result of Poland’s efforts to join NATO, and after this aim was achieved in 1999 with Washington’s support, the country proceeded to turn itself into a vassal of the USA. In the years 2007–2015, the Polish government attempted to rationalize Polish–American relations, above all by actively working for EU integration. After the conservative-nationalist Law and Justice party (PiS) came to power in Poland in 2015, the country openly adopted a policy of clientelism in regard to the USA. The chapter analyses specific traits of Polish–American relations in the years 1989–2019.

References

  1. 1.
    10 years after the war in Iraq began, Zbigniew Brzeziński said that in the USA “nobody even remembers anymore that Poland participated”. PAP, March 20, 2013.Google Scholar
  2. 2.
    A national security strategy of engagement and enlargement, U.S. President’s Statement. Washington, DC: The White House. (1996, February).Google Scholar
  3. 3.
    Address by the President of United States of America William J. Clinton to the diet and the senate of the Republic of Poland—Warsaw, July 7, 1994. (1994). Zbiór Dokumentów—Recueil de Documents, L(3), 34–42.Google Scholar
  4. 4.
    Address by the US President George Bush on the new principles in the American policy towards Poland—Hamtramck, April 17, 1989. Zbiór Dokumentów-Recueil de Documents, XLVI(2), 1–12.Google Scholar
  5. 5.
    Agreement between the Government of the Republic of Poland and the Government of the United States of America concerning the deployment of ground-based missile defense interceptors in the territory of the Republic of Poland. Warsaw, August 20, 2008. Accessed June 28, 2019, from https://www.msz.gov.pl/resource/ca169cf2-ba48-4196-afa9-c6bc438ba3e5
  6. 6.
    An open letter to the Obama administration from Central and Eastern Europe. RadioFreeEurope/RadioLiberty, July 16, 2009. Accessed June 28, 2019, from https://www.rferl.org/a/An_Open_Letter_To_The_Obama_Administration_From_Central_And_Eastern_Europe/1778449.html
  7. 7.
    Andrzej Duda w Białym Domu. Długo oczekiwane spotkanie z Donaldem Trumpem. Rzeczpospolita, September 19, 2018.Google Scholar
  8. 8.
    Asmus, R. D., Kugler, R. L., & Larrabee, F. S. (1993). Building a new NATO. Foreign Affairs, 72(4), 28–40.CrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Badziony, J., & Grondecka, J. (2019, February 15). Fatalne zauroczenie lokaja—o konferencji bliskowschodniej w Warszawie. Kultura Liberalna, 527. Accessed June 28, 2019, from https://kulturaliberalna.pl/2019/02/15/fatalne-zauroczenie-lokaja-o-konferencji-bliskowschodniej-w-warszawie/
  10. 10.
    Bodalska, B. (2019, June 12). Myśliwce F-35 i więcej wojsk USA w Polsce. EurActive.pl. Accessed June 28, 2019, from https://www.euractiv.pl/section/polityka-zagraniczna/news/mysliwce-f-35-i-wiecej-wojsk-usa-w-polsce/
  11. 11.
    Broń, która zapewni Polsce bezpieczeństwo. TVN24.pl, February 13, 2019. Accessed June 28, 2019, from https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/mike-pence-w-warszawie-umowa-na-system-himars-podpisana,909256.html
  12. 12.
    Brzezinski, Z. (1995). A plan for Europe: How to expand NATO. Foreign Affairs, 74(1), 3–36.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Byli ambasadorowie: polityka władz nie odpowiada na wyzwania, przed jakimi stoi Polska. TVN24.pl, July 18, 2018. Accessed June 28, 2019, from https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/konferencja-ambasadorow-rp-polityka-wladz-nie-odpowiada-na-wyzwania,854592.html
  14. 14.
    Clinton, H. America’s Pacific Century. Foreign Policy, October 11, 2011. Remarks by President Obama to the Australian Parliament. The White House, November 17, 2011. Accessed June 28, 2019, from https://obamawhitehouse.archives.gov/the-press-office/2011/11/17/remarks-president-obama-australian-parliament
  15. 15.
    Cowell, A. (2018, September 19). Fort Trump? Poland makes a play for a U.S. military base. The New York Times. Accessed May 28, 2019, from https://www.nytimes.com/2018/09/19/world/europe/poland-fort-trump.html
  16. 16.
    De Witt, D. L. (2005). Polish foreign and security policy: Dilemmas of multinational integration and alliance cohesion, 1989–2005. Monterey: Naval Postgraduate School.Google Scholar
  17. 17.
    Declaration on relations between the United States of America and the Republic of Poland—Washington, March 20, 1991. (1992). Zbiór Dokumentów—Recueil de Documents, XLVIII(1), 71–73.Google Scholar
  18. 18.
    Declaration on strategic cooperation between the United States of America and the Republic of Poland. Accessed June 28, 2019, from https://2001-2009.state.gov/r/pa/prs/ps/2008/aug/108661.htm
  19. 19.
    Defilada była ogromna, ale czy j czuję się bezpieczny? TVN24, August 16, 2008. Accessed June 28, 2019, from https://www.tvn24.pl/wiadomosci-z-kraju,3/maksymilian-dura-w-tvn24-o-defiladzie-mon-i-polskiej-armii,861417.html
  20. 20.
    Doeser, F. (2013). When governments ignore public opinion in foreign policy: Poland and the Iraq invasion. European Security, 22(3), 425–426.CrossRefGoogle Scholar
  21. 21.
    Donald Trump i Andrzej Duda podpisali wspólną deklarację o partnerstwie strategicznym. Rzeczpospolita, September 18, 2018.Google Scholar
  22. 22.
    Es liegt in unserem europäischen Interesse, dass amerikanische Truppen und Atomraketen auf dem Kontinent stationiert sind. Polens Außenminister fordert US-Atomraketen in Europa. Spiegel Online, February 1, 2019. Accessed June 28, 2019, from http://www.spiegel.de/politik/ausland/inf-abkommen-polnischer-aussenminister-fordert-us-atomraketen-in-europa-a-1251157.html
  23. 23.
    Europe and America must stand united. The Times, January 30, 2003.Google Scholar
  24. 24.
    Exposé premiera Donalda Tuska—stenogram. Sejm, November 18, 2007. Accessed June 28, 2019, from https://www.premier.gov.pl/realizacja-planow/expose-premiera-donalda-tuska-stenogram.html
  25. 25.
    Fawn, R. (2006). Alliance behaviour, the absentee liberator and the influence of soft power: Post-communist state positions over the Iraq war in 2003. Cambridge Review of International Affairs, 19(4), 465–480.CrossRefGoogle Scholar
  26. 26.
    Gearan, A., & Sonne, P. (2019, June 12). Trump elevates Poland at the expense of Germany with troop decision. Washington Post.Google Scholar
  27. 27.
    Goldgeier, J. (1998). NATO expansion: The anatomy of decision. Washington Quarterly, 21(1), 88–102.CrossRefGoogle Scholar
  28. 28.
    Goldgeier, J. (1999). Not whether but when: The U.S. decision to enlarge NATO. Washington, DC: The Brookings Institution.Google Scholar
  29. 29.
    Hagel, C. (2013, March 15). Missile defense announcement. U.S. Department of Defense. Accessed June 28, 2019, from http://archive.defense.gov/Speeches/Speech.aspx?SpeechID=1759
  30. 30.
    Hutchings, R. L. (1997). American diplomacy and the end of the Cold War: An insider’s account of U.S. policy in Europe, 1989–1992. Washington, DC: Woodrow Wilson Center Press.Google Scholar
  31. 31.
    Informacja o wynikach kontroli realizacji zobowiązań offsetowych wynikających z kontraktu na zakup samolotów F-16. Warszawa: Najwyższa Izba Kontroli. (2009 July).Google Scholar
  32. 32.
    Jak doszło do rozłamu między prezydentem i rządem. Dziennik, July 18, 2008.Google Scholar
  33. 33.
    James, B. (2003, February 1). Action by 8 countries reveals deep breach: Iraq letter splits Europe. The New York Times.Google Scholar
  34. 34.
    Joint Declaration on Defense Cooperation Regarding U.S. Force Posture in Poland, Washington, June 12, 2019. Accessed June 28, 2019, from https://www.president.pl/en/news/art,1069,joint-declaration-on-defense-cooperation-regarding-us-force-posture-in-the-republic-of-poland.html.
  35. 35.
    Joint warfighting and readiness: DoD execution of the Warsaw initiative program (D-2005-085). Washington, DC: Office of the Inspector General of the Department of Defense. (2005, July 1).Google Scholar
  36. 36.
    Konferencja prasowa Prezydenta RP w Nowym Jorku, września, 26, 2018. Accessed June 28, 2019, from http://www.prezydent.pl/aktualnosci/wypowiedzi-prezydenta-rp/wystapienia/art,533,konferencja-prasowa-prezydenta-rp-w-nowym-jorku.html
  37. 37.
    Kronika Sejmowa, No. 140(444) III Kadencja, November 1–7, 2000.Google Scholar
  38. 38.
    Kuźniar, R. (2012). Polityka zagraniczna III Rzeczypospolitej. Warsaw: Scholar.Google Scholar
  39. 39.
    Lasoń, M. (2010). Polska misja w Iraku. Użycie sił zbrojnych jako środka polityki zagranicznej Rzeczypospolitej Polskiej na przykładzie interwencji w Iraku 2003–2008. Cracow: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego.Google Scholar
  40. 40.
    Lis, T. (1999). Wielki finał. Kulisy wstępowanie Polski do NATO. Kraków: Wydawnictwo Znak.Google Scholar
  41. 41.
    List, który podzielił Europę. Rzeczpospolita, January 31, 2003.Google Scholar
  42. 42.
    Mattox, G. A. (2001). The United States: Stability trough engagement and enlargement. In G. A. Mattox & A. R. Rachwald (Eds.), Enlarging NATO: The national debates (pp. 15–34). Boulder, CO: Lynne Rienner.Google Scholar
  43. 43.
    Najder, Z. (2003, February 15). Między USA i Europą. Polskie obowiązki. Rzeczpospolita.Google Scholar
  44. 44.
    Nowak-Jeziorański, J. (2006). Polska droga do NATO. Listy, dokumenty, publikacje. Wrocław: Towarzystwo Przyjaciół Ossolineum.Google Scholar
  45. 45.
    Oliver, M. (2003, January 30). European leaders support US against Iraq. The Guardian. Google Scholar
  46. 46.
    Oświadczenie, MSZ. Accessed June 28, 2019, from https://www.gov.pl/web/dyplomacja/oswiadczenie-msz
  47. 47.
    Oto lista byłych ambasadorów, którzy obecnie plują na Polskę! Telewizja Republika, May 9, 2018. Accessed June 28, 2019, from http://telewizjarepublika.pl/oto-lista-bylych-ambasadorow-ktorzy-obecnie-pluja-na-polske-zobacz-kim-byli-w-przyszlosci,64624.html
  48. 48.
    Pełczyńska-Nałęcz, K. “Hołd Waszyngtoński” kontra Trójmorze. Wasalna polityka PiS. Oko.press.pl, September 28, 2018. Accessed June 28, 2019, from https://oko.press/pelczynska-nalecz-hold-waszyngtonski-kontra-trojmorze-wasalna-polityka-pis/
  49. 49.
    Peters, R. (2003, December 22). Our forgotten allies: Poles defend freedom, with few thanks. New York Post. Accessed June 28, 2019, from https://nypost.com/2003/12/22/our-forgotten-allies-poles-defend-freedom-with-few-thanks/
  50. 50.
    Poland’s Foreign Policy in 1993—Sejm exposé by the Polish Foreign Minister Krzysztof Skubiszewski—Warsaw, April 29, 1993. (1993). Zbiór Dokumentów—Recueil de Documents, XLIX(2), 9–38.Google Scholar
  51. 51.
    Polska woli F-16? Gazeta Wyborcza, December 10, 2001.Google Scholar
  52. 52.
    Premier: mądry Polak po szkodzie. Prezydent: przekroczyliśmy nasze możliwości. TVN24, March 20, 2013.Google Scholar
  53. 53.
    Prezydent: Polska mogłaby wydawać na wojsko 2,5 proc. PKB już w 2024 roku. PAP, August 15, 2018. Accessed June 28, 2019, from https://businessinsider.com.pl/finanse/prezydent-andrzej-duda-25-proc-pkb-na-obronnosc-w-2024-r/2n9ztq4
  54. 54.
    Remarks by President Trump to the people of Poland, July 6, 2017. Accessed June 28, 2019, from https://www.whitehouse.gov/briefings-statements/remarks-president-trump-people-poland/
  55. 55.
    Remarks by the President to the people of Poland. Poland: Wawel Royal Castle Krakow. (2003, May 31). Accessed June 28, 2019, from https://georgewbush-whitehouse.archives.gov/news/releases/2003/05/20030531-3.html
  56. 56.
    Reset tarczy. Kim dał pretekst do uspokojenia Rosji? TVN24.pl, March 16, 2013. Accessed June 28, 2019, from https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/reset-tarczy-kim-dal-pretekst-do-uspokojenia-rosji,312388.html
  57. 57.
    Rhodes, M. (2004). Central Europe and Iraq: Balance, bandwagon, or bridge? Orbis, 48(3), 423–436.CrossRefGoogle Scholar
  58. 58.
    Rosja krytykuje kupno przez Polskę pocisków JASSM: To wpłynie negatywnie na bezpieczeństwo Europy, December 26, 2016. Accessed June 28, 2019, from https://wiadomosci.dziennik.pl/swiat/artykuly/538763,rosja-krytykuje-kupno-przez-polske-pociskow-jassm-to-wplynie-negatywnie-na-bezpieczenstwo-europy.html
  59. 59.
    S.Res.90—A resolution extending a warm welcome to his excellency Lech Walesa, President of the Republic of Poland, and for other purposes, March 21, 1991. Accessed June 28, 2019, from https://www.congress.gov/bill/102nd-congress/senate-resolution/90/text?q=%7B%22search%22%3A%22poland%22%7D&r=3&s=3
  60. 60.
    Safeguarding freedom, building prosperity through Poland-US Strategic Partnership, September 18, 2018. Accessed June 28, 2019, from http://www.president.pl/en/news/art,847,safeguarding-freedom-building-prosperity-through-poland-us-strategic-partnership.html
  61. 61.
    Schuerch, W. E. (1995). The congressional role in United States assistance policy in Central-East economies in transition. In J. P. Hardt & R. F. Kaufman (Eds.), East-Central European economies in transition (pp. 336–350). Armonk: M.E. Sharpe.Google Scholar
  62. 62.
    Sejm Exposé by the Polish Prime Minister Tadeusz Mazowiecki/Excerpts Concerning Foreign Aid and International Relations—Warsaw, September 12, 1989. (1990). Zbiór Dokumentów-Recueil de Documents, XLVI(3), 23–31.Google Scholar
  63. 63.
    Skubiszewski, K. (1997). Polityka zagraniczna i odzyskanie niepodległości—przemówienia, oświadczenia, wywiady 1989–1993. Warsaw: Interpress.Google Scholar
  64. 64.
    Sloan, S. R. (2018). Donald Trump and NATO: Historic alliance meets a-historic president. In R. Jervis, F. J. Gavin, J. Rovner, & D. N. Labrosse (Eds.), Chaos in the liberal order: The Trump presidency and international politics in the twenty-first century (pp. 221–234). New York: Columbia University Press.CrossRefGoogle Scholar
  65. 65.
    Stawka większa niż Trybunał. Wywiad z Krzysztofem Szczerskim, ministrem w kancelarii prezydenta Polski, A. Dudy. Rzeczpospolita, April 18, 2016.Google Scholar
  66. 66.
    Stent, A. E. (2014). The limits of partnership: U.S.—Russian relations in the twenty-first century. Princeton: Princeton University Press.Google Scholar
  67. 67.
    Stolarczyk, M. (2005). Kontrowersje wokół militarnego zaangażowania Polski w Iraku. Przegląd Zachodni, 1, 63–92.Google Scholar
  68. 68.
    Stolarczyk, M. (2016). Nowe wyzwania i zagrożenia dla polityki zagranicznej Polski w połowie drugiej dekady XXI wieku. In R. Zięba & T. Pawłuszko (Eds.), Polityka zagraniczna Polski w zmieniającym się ładzie międzynarodowym. Wybrane problemy (pp. 113–146). Kielce: Uniwersytet Jana Kochanowskiego.Google Scholar
  69. 69.
    Szostkiewicz, A. (2017, July 7). Bilans wizyty Donalda Trumpa w Warszawie. Co zapamiętamy? Polityka. Accessed June 28, 2019, from https://www.polityka.pl/tygodnikpolityka/kraj/1711524,2,bilans-wizyty-donalda-trumpa-w-warszawie-co-zapamietamy.read
  70. 70.
    Tajne dokumenty z wizyty Dudy w USA. W programie nie było podpisania deklaracji, September 20, 2018. Accessed June 28, 2019, from https://wiadomosci.wp.pl/tajne-dokumenty-z-wizyty-dudy-w-usa-w-programie-nie-bylo-podpisania-deklaracji-6297345194711169a
  71. 71.
    Tarczy w Polsce nie będzie. Rzeczpospolita, September 17, 2009.Google Scholar
  72. 72.
    Taylor, P. (2018, October 4). Poland’s risky ‘America first’ policy. Politico. Accessed June 28, 2019, from https://www.politico.eu/article/poland-risky-america-first-policy-jaroslaw-kaczynski-donald-trump/
  73. 73.
    Treaty between the Republic of Poland and the United States of America Concerning Business and Economic Relations—Washington, March 21, 1991. (1994). Zbiór Dokumentów—Recueil de Documents, L(3), 43–70.Google Scholar
  74. 74.
    Umowa, jakiej jeszcze nie było. Pierwsza połowa kluczowego programu. TVN24.pl, March 28, 2018. Accessed June 28, 2019, from https://www.tvn24.pl/wiadomosci-ze-swiata,2/zakup-patriotow-umowa-jakiej-jeszcze-nie-bylo,825384.html
  75. 75.
    Walt, S. M. (2018). The hell of good intentions: America’s foreign policy elite and the decline of U.S. primacy. New York: Farrar, Straus and Giroux.Google Scholar
  76. 76.
    Warsaw Conference on Combating Terrorism, Warsaw, November 6, 2001. Accessed June 28, 2019, from https://www.prezydent.pl/en/archive/news-archive/news-2001/art,11,warsaw-conference-on-combating-terrorism.html
  77. 77.
    Warzecha, Ł. (2019, February 15). Konferencja miała być sukcesem. Pozostał niesmak i nocna ‘wojenka’ z Izraelem. Witualna Polska (wp.pl). Accessed June 28, 2019, from https://opinie.wp.pl/warzecha-konferencja-miala-byc-sukcesem-pozostal-niesmak-i-nocna-wojenka-z-izraelem-opinia-6349672534935169a
  78. 78.
    Was haben wir denn gewonnen? Zum US-polnischen Abkommen über Raketenabwehr—Interview mit Professor Ryszard Zięba. (2008, November–Dezember). WeltTrends, 16 (63(Jahrgang 16)), 17–26.Google Scholar
  79. 79.
    Wiadomości. TVP I, January 27, 2004.Google Scholar
  80. 80.
    Winid, B. (1999). Rozszerzenie NATO w Kongresie Stanów Zjednoczonych 1993–1998. Warsaw: Ośrodek Studiów Amerykańskich UW.Google Scholar
  81. 81.
    Zając, J. (2009). Bandwagonning w stosunkach polsko-amerykańskich. Przegląd Zachodni, 3, 168–178.Google Scholar
  82. 82.
    Zając, J. (2016). Poland’s security policy: The West, Russia, and the changing international order. London: Palgrave Macmillan.CrossRefGoogle Scholar
  83. 83.
    Zarobić na spadku po Saddamie. Rzeczpospolita, March 17, 2003.Google Scholar
  84. 84.
    Zatrważające wyniki kontroli offsetu F-16. TVN24, August 20, 2009.Google Scholar
  85. 85.
    Zięba, R. (2001). European security and defence identity: The Polish viewpoint. The Polish Foreign Affairs Digest, 1(1), 183–212.Google Scholar
  86. 86.
    Zięba, R. (2009). Aktualny stan stosunków politycznych Polska–USA. In 400 lat stosunków polsko-amerykańskich (1608–2008) (pp. 3–49). Warsaw: Akademia Finansów.Google Scholar
  87. 87.
    Zięba, R. (2013). Polityka zagraniczna Polski w strefie euroatlantyckiej. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.CrossRefGoogle Scholar
  88. 88.
    Zięba, R. (2018). The Euro-Atlantic security system in the 21st century: From cooperation to crisis. Cham: Springer International.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Springer Nature Switzerland AG 2020

Authors and Affiliations

  • Ryszard Zięba
    • 1
  1. 1.Faculty of Political Science and International StudiesUniversity of WarsawWarsawPoland

Personalised recommendations