Advertisement

Referendum Practice in the Netherlands

  • Saskia Hollander
Chapter

Abstract

This chapter discusses referendum practice in the Netherlands – a consensus democracy with no constitutional basis for referendums. Recurring attempts have been made to amend the constitution to allow for binding referendums, but they all failed. In 2015, a law was implemented allowing for advisory citizen-initiated referendums, but already within three years, in July 2018, parliament has decided to abolish it. This chapter analyzes the 2015 referendum law, as well as the two referendums that took place between 1950 and 2017. It shows that especially the high number of veto players in the process of revising the constitution explains why even today the constitution does not provide for the use of referendums. Bearing in mind recent events, the chapter also provides a cautious forecast about the role referendums may play in the future.

Keywords

The Netherlands Consensus democracy Constitutional rigidity Veto players Citizen-initiated referendum Referendum on EU Association Agreement with Ukraine 

Bibliography

  1. Elsinga, E. 1985. Politieke Participatie in Nederland: Een Onderzoek naar Ontwikkelingen in Politieke Participatie in Nederland Gedurende de Jaren Zeventig (diss.). Amsterdam: CT Press.Google Scholar
  2. Elzinga, J.D. 2005. Het Referenduminstrument. In Nederlanders en Europa: Het Referendum over de Europese Grondwet, ed. K. Aarts and H. van der Kolk, 87–103. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.Google Scholar
  3. Fortuyn, P. 1997. Zielloos Europa: Tegen een Europa van Technocraten, Bureaucraten, Subsidies en Onvermijdelijke Fraude. Utrecht: De Arbeiderspers, A.W. Bruna Uitgevers.Google Scholar
  4. Harmsen, R. 2003. Europe and the Dutch Parliamentary Election of January 2003. RIIA/OERN Election Briefing 9, April. www.sussex.ac.uk/sei/documents/epern-election-briefing-no-9.pdf. Accessed 10 July 2015.
  5. Hendriks, F., K. van der Krieken, and C. Wagenaar. 2017. Democratische vloek of zegen. Aantekeningen bij het referendum. Amsterdam: Amsterdam University Press.Google Scholar
  6. Jacobs, K. 2011. The Power or the People: Direct Democratic and Electoral Reforms in Austria, Belgium and the Netherlands (diss.). Ede: Ponsen en Looijen.Google Scholar
  7. Kennedy, J. 2004. De Democratie als Bestuurlijk Probleem: Vernieuwingsstreven in de Nederlandse Politiek sinds 1918. In Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2004: Het Democratisch Ideaal, ed. C. van Baalen, W. Breedveld, P. van Griensven, P. van der Heiden, J. Ramakers, and I. Secker, 12–23. Nijmegen/Den Haag: Centrum voor Parlementaire Democratie/Sdu Uitgevers.Google Scholar
  8. Kleinijenhuis, J., J. Takens, and W.H. van Atteveldt. 2005. Toen Europa de Dagbladen Ging Vullen. In Nederlanders en Europa: Het Referendum over de Europese Grondwet, ed. K. Aarts and H. van der Kolk, 123–144. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.Google Scholar
  9. Koning, H. 1995. Directe democratie in Nederland: een Onderzoek naar de Mogelijkheden van Openbaarheid van Bestuur, Inspraak, Referendum en Volksinitiatief in onze Rechtsorde (diss.). ‘s-Gravenhage: Sdu Juridische en Fiscale Uitgeverij.Google Scholar
  10. Lindberg, L.N., and S.A. Scheingold. 1970. Europe’s Would-Be Polity: Patterns of Change in the European Community. Englewoord Cliffs: Prentice-Hall.Google Scholar
  11. Lucardie, P. 1997. Vox Populi, Vox Diaboli? Het Debat over het Referendum in de Nederlandse Politieke Partijen. In Jaarboek Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen 1996, ed. G. Voerman, 109–128. Groningen: Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen.Google Scholar
  12. ———. 2005. De Campagne: David tegen Goliath. In Nederlanders en Europa: Het Referendum over de Europese Grondwet, ed. K. Aarts and H. van der Kolk, 104–122. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.Google Scholar
  13. ———. 2010. Nederlandse Politieke Partijen en het Referendum: Wordt de Links- Rechts Tegenstelling doorbroken? Civis Mundi, September 28.Google Scholar
  14. Mudde, C. 2004. The Populist Zeitgeist. Government and Opposition 39 (4): 542–563.CrossRefGoogle Scholar
  15. Nijeboer, A. 2005. Peoples’ Vengeances: The Dutch Referendum. European Constitutional Law Review 1 (3): 393–405.CrossRefGoogle Scholar
  16. Pauly, M. 2013. Characterizing Referenda with Quorums via Strategy-Proofness. Theory and Decision 75 (4): 581–597.CrossRefGoogle Scholar
  17. Rosema, M. 2009. Inleiding: Het Referendum in de Consensusdemocratie. Res Publica 51 (1): 5–11.Google Scholar
  18. Van der Krieken, K. 2015. Het Lokale Referendum in Nederland: Een Verkenning van de Lokale Referendumpraktijk in Nederland en Scenario’s voor de Toekomst. https://pure.uvt.nl/portal/en/publications/het-lokale-referendum-in-nederland(55b5332e-4225-49d7-b6ce-19c8b4fdb6c9).html. Accessed 20 Dec 2015.
  19. Van Leeuwen, C.W. 2013a. Uit het Spoor van Thorbecke. Grondwetsherziening en Staatsvernieuwing in Nederland, 1883–1983 (diss. Part 1). Amsterdam: Boom.Google Scholar
  20. ———. 2013b. Grondwetscommissies in het Spoor van Thorbecke: Honderd Jaar Debat over de Grondwet en over de Vertegenwoordiging van de Burger 1883–1983 (diss. Part 2). Amsterdam: Boom.Google Scholar
  21. Voerman, G. 2005. De Nederlandse Politieke Partijen en de Europese Integratie. In Nederlanders en Europa: Het Referendum over de Europese Grondwet, ed. K. Aarts and H. van der Kolk, 44–63. Amsterdam: Uitgeverij Bert Bakker.Google Scholar

Copyright information

© The Author(s) 2019

Authors and Affiliations

  • Saskia Hollander
    • 1
    • 2
  1. 1.Director of Knowledge Management, The BrokerDen HaagThe Netherlands
  2. 2.Research fellow, Department of Public Administration and Political ScienceRadboud University NijmegenNijmegenThe Netherlands

Personalised recommendations