Biologia

, Volume 62, Issue 6, pp 657–663 | Cite as

Habitat requirements of the Charetum intermediae phytocoenoses in lakes of western Poland

  • Maciej Gąbka
  • Paweł M. Owsianny
  • Lubomira Burchardt
  • Tadeusz Sobczyński
Full Paper

Abstract

The study presents habitat and phytosociological analyses of the Chara intermedia phytocenoses, rare described in Europe. 16 physico-chemical water parameters were analysed, coming from the samples taken in 20 phytocenoses of 13 lakes located in western Poland. The analysed community appeared in naturally shallow lakes representing last stages of the disappearance of glacial water basins. The study attempts to estimate the bioindicative value of the charophyta meadow Charetum intermediae in relation to its habitat. A particular attention has been paid to the determination of the habitat trophic condition, and to the concentration of elements connected with the hardness of water and the content of humic substances. The study shows crucial habitat gradients of the C. intermediae association, taking into account also the species composition of phytocenoses.

Key words

Chara intermedia Charetum intermediae Characeae habitat requirements indicator value macrophytes water properties 

Preview

Unable to display preview. Download preview PDF.

Unable to display preview. Download preview PDF.

References

  1. Barałkiewicz D. & Siepak J. 1994. The contents and variability of TOC, POC and DOC concentration in natural waters. Polish J. Environ. Stud. 32: 1–15.Google Scholar
  2. Baszyński R. & Karczmarz K. 1997. Investigations on the production of inorganic matter of Charophya associations. 1. Freshwater associations. Acta Hydrobiol. 19(1): 1–7.Google Scholar
  3. Berger J. & Schagerl M. 2004. Allelopathic activity of Characeae. Biologia 59: 9–15.Google Scholar
  4. Blindow I. 1992. Decline of charophytes during eutrophication; a comparison to angiosperms. Fresh. Biol. 28: 9–14.CrossRefGoogle Scholar
  5. Braun-Blanquet J. 1951. Pflanzensoziologie. Springer Verlang, Wien, 631 pp.Google Scholar
  6. Brzeg A. & Wojterska M. 2001. Zespoły roślinne Wielkopolski, ich stan poznania i zagrożenie, pp. 39–110. In: Wojterska M. (ed.), Szata roślinna Wielkopolski i Pojezierza Południowopomorskiego. Przewodnik sesji terenowych 52. Zjazdu PTB, 24–28 września 2001, Poznań.Google Scholar
  7. Ciecierska H. & Dziedzic J. 2003. The occurrences of stoneworts in the lakes located in the city of Olsztyn. In: Hołdyński Cz. & Łaźniewska I. (eds), Algae and Biological State of Water. Acta Bot. Warmiae et Masuriae 3: 221–228.Google Scholar
  8. Ciecierska H., Dziedzic J. & Żurawska J. 2003. Stabilizing role of Charophyta — the example of some lakes from the Pomeranian Lake District (NW Poland). In: Hołdyński Cz. & Łaźniewska I. (eds), Algae and Biological State of Water. Acta Bot. Warmiae et Masuriae 3: 229–239.Google Scholar
  9. Dąmbska I. 1966. Zbiorowiska ramienic Polski. Prace Komisji Biologicznej, PTPN, Wydział Matematyczno-Przyrodniczy 31: 1–76.Google Scholar
  10. Doll R. 1989. Die pflanzengesellschaften der stehenden Gewässer im Norden der DDR. Teil I. Die Gesellschaften des offenen Wassers (Charceen-Gesellschaften). Feddes Repertorium 100(5–6): 281–324.CrossRefGoogle Scholar
  11. Franco D.A. & Heath R.T. 1982. UV-sensitive complex phosphorous: Association with dissolved humic material and iron in a bog lake. Limnol. Oceanogr. 27(3): 564–569.Google Scholar
  12. Gąbka M. & Owsianny P.M. 2005. Occurrence of charophytes in humic lakes of the Wielkopolska region on the background of light conditions and their interrelations with algal floristic composition, p. 33. In: Abstracts of XXIV International Symposium of the Phycological Section of the Polish Botanical Society, Toxic Cyanobacteria — problem of the future”, Krynica Morska, May 19–22, 2005. Fund. Rozw. Uniw. Gdańskiego, Gdańsk.Google Scholar
  13. Gąbka M. 2004. Wybrane aspekty siedliskowe występowania ramienic w zarastających jeziorach śródleśnych Wielkopolski, pp. 29–45. In: Burchardt L. (ed.), Zasługi Prof. dr hab. Izabeli Dąmbskiej w kształtowaniu dzisiejszego wizerunku ochrony przyrody. Sesja naukowa w 20 rocznicę śmierci Prof. dr hab. Izabeli Dąmbskiej. UAM, Poznań.Google Scholar
  14. Gąbka M. Owsianny P.M. & Sobczyński T. 2004. Acidic lakes in the Wielkopolska region — physico-chemical properties of water, bottom sediments and the aquatic micro-and macrovegetation. Limnol. Rev. 4: 81–88.Google Scholar
  15. Gołdyn H. 1984. Zbiorowiska roślin wodnych jeziora Zbęchy i okolicznych torfianek na Pojezierzu Leszczyńskim. Bad. Fizjogr. Polską Zach. B 36: 119–135.Google Scholar
  16. Górniak A. 1996. Substancje humusowe i ich rola w funkcjonowaniu ekosystemów słodkowodnych. Dissertationes Universitatis Varsoviensis 448: 1–151.Google Scholar
  17. Hermanowicz W., Dożańska W., Dojlido J. & Koziorowski B. 1999. Fizyczno-chemiczne badania wody i ścieków. Arkady, Warszawa, 847 pp.Google Scholar
  18. Hutorowicz A. 2001. Fitoplankton humusowego jeziora Smolak na tle zmian warunków fizyczno-chemicznych wywołanych wapnowaniem i nawożeniem. Idee Ekologiczne 14(7): 5–130.Google Scholar
  19. Jones R.I., Salonen K. & de Haan H. 1988. Phosphorus transphormation in the epilimnion of humic lakes: abiotic interactions between dissolved humic materials and phosphate. Fresh. Biol. 19: 357–369.CrossRefGoogle Scholar
  20. Karczmarz K. & Malicki J. 1971. Zespoły i ekologia ramienic Pojezierza Łęczyńsko-Włodawskiego. Annales Universitaties Mariae Curie-Skłodowska Lublin-Polonia. Sectio C. Vol. XXVI 23: 298–327.Google Scholar
  21. Kłosowski S. & Tomaszewicz H. 1993. Standortsverhältnisse der Gesellschaften mit Dominanz einzelner Nymphaeaceen in Nordeost-Polen. Tuexenia 13: 75–90.Google Scholar
  22. Kłosowski S. 1999. Synecological studies on littoral vegetation in northern Poland. Acta Hydrobiol. 41(6): 49–54.Google Scholar
  23. Koenings J.P. & Hooper F.F. 1976. The influence of colloidal organic matter on iron-phosphorus cycling in an acid bog lake. Limnol. Oceanogr. 21: 684–696.CrossRefGoogle Scholar
  24. Kondracki J. 1998. Geografia regionalna Polski. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 440 pp.Google Scholar
  25. Krause W. 1981. Characeen als Bioindykatoren für den Gewässerzustand. Limnologica 13(2): 399–418.Google Scholar
  26. Krause W. 1997. Charales (Charophycae). Süsswasserflora von Mitteleuropa, Band 18. Gustav Fischer, Jena, 202 pp.Google Scholar
  27. Kufel L. & Kufel I. 2002. Chara beds acting as nutrient sinks in shallow lakes — a review. Aquatic Bot. 72: 249–260.CrossRefGoogle Scholar
  28. Matuszkiewicz W. 2001. Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Wyd. Nauk. PWN, Warszawa, 537 pp.Google Scholar
  29. Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A. & Zając M. 1995. Vascular plants of Poland. A cheklist. Pol. Bot. Stud., Guideb. Ser. 15. PAN, Kraków, 330 pp.Google Scholar
  30. Ozimek T. & Kowalczewski A. 1984. Long-term changes of the submerged macrophytes in eutrophic Lake Mikołajskie (North Poland). Aquatic Bot. 19: 1–11.CrossRefGoogle Scholar
  31. Ozimek T. 1992. Makrofity zanurzone i ich relacje z glonami w jeziorach o wysokiej trofii. Wiad. Ekol. 38: 13–34.Google Scholar
  32. Scheffer M. & Jeppesen E. 1998. Alternative stable states. In: Jeppesen E., Søndergaard M., Søndergaard M. & Christoffersen K. (eds), The structure role of submerged macrophytes in lakes. Ecol. Stud. 131: 387–406.Google Scholar
  33. Scheffer M. 1989. Alternative stable states in eutrophic freshwater systems. A minimal model. Hydrobiol. Bull. 23: 73–83.CrossRefGoogle Scholar
  34. Scheffer M. 1990. Multiplicity of stable states in freshwater systems. Hydrobiol. 200/201: 475–486.CrossRefGoogle Scholar
  35. Scheffer M. 2001. Ecology of shallow lakes. Kluwer Academic Publishers, 356 pp.Google Scholar
  36. Scheffer M., Hosper S.H., Meijer M.L., Moss B. & Jeppesen E. 1993. Alternative equilibria in shallow lakes. Trends Ecol. Evol. 8: 275–279.CrossRefGoogle Scholar
  37. Siemińska J., Bąk M., Dziedzic J., Gąbka M., Grygorowicz P., Mrozińska T., Pelechaty M., Owsianny P. M., Pliński M. & Witkowski A. 2006. Red list of the algae in Poland, pp. 37–52. In: Mirek Z., Zarzycki K., Wojewoda W. & Szeląg Z. (eds), Red list of plants and fungi in Poland. W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Science, Kraków.Google Scholar
  38. Siepak J. (ed.) 1992. Fizyczno-chemiczna analiza wód i gruntów. UAM, Poznań, 193 pp.Google Scholar
  39. Tomaszewicz H. 1979. Roślinność wodna i szuwarowa Polski (Klasy: Lemnetea, Charetea, Potamogetonetea, Phragmitetea) wg stanu zbadania na rok 1975 Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego 160, Wyd. Uniw. Warsz., Warszawa, 324 pp.Google Scholar
  40. van den Berg M.S., Coops H., Simons J. & Pilon J. 2002. A comparative study of the use of inorganic carbon resources by Chara aspera and Potamogeton pectinatus. Aquatic Bot. 72: 219–233.CrossRefGoogle Scholar
  41. van den Berg M. S., Scheffer M., Man Nes E. & Coops H. 1999. Dynamics and stability of Chara sp. and Potamogeton pectinatus. Hydrobiol. 408/409: 335–342.CrossRefGoogle Scholar
  42. van Donk E. & van de Bund W.J. 2002. Impact of submerged macrophytes including charophytes on phyto-and zooplankton communities: allelopathy versus other mechanisms. Aquatic Bot. 72: 261–274.CrossRefGoogle Scholar
  43. Wetzel R.G. 1992. Gradient-dominated ecosystems: sources and regulatory functions of dissolved humic organic matter in freshwater ecosystems. Hydrobiol. 229: 181–198.Google Scholar
  44. Wojciechowski I. 1990. The trends of lake evolution due to allochtonous humic substances. Seria Biologia (A. Mickiewicz University, Poznań) 43: 87–89.Google Scholar
  45. Wojciechowski I. & Górniak A 1990. Influence of the brown humic and fulvic acids originating from nearby peat bogs on phytoplankton activity in the littoral of two lakes in Mid-Eastern Poland. Verh. Internat. Verein. Limnol. 24: 295–297.Google Scholar

Copyright information

© Institute of Botany, Slovak Academy of Sciences 2007

Authors and Affiliations

  • Maciej Gąbka
    • 1
  • Paweł M. Owsianny
    • 2
  • Lubomira Burchardt
    • 1
  • Tadeusz Sobczyński
    • 3
  1. 1.Department of HydrobiologyAdam Mickiewicz UniversityPoznańPoland
  2. 2.Department of GeomorphologyAdam Mickiewicz UniversityPoznańPoland
  3. 3.Department of Water and Soil AnalysisAdam Mickiewicz UniversityPoznańPoland

Personalised recommendations