Sociaal Bestek

, Volume 79, Issue 5, pp 55–55 | Cite as

Swiebertje

  • Eric van Oosterhout
  • Burgemeester Emmen
column uit de beleidspraktijk
  • 62 Downloads

Samenvatting

Een van de eerste burgemeesters die ik in mijn leven zag, was de burgemeester in de tv-serie Swiebertje. Hij was zeker niet mijn inspirerende voorbeeld voor mijn tienjarige loopbaan als burgemeester. In mijn herinnering droeg hij altijd een ketting.

Een van de eerste burgemeesters die ik in mijn leven zag, was de burgemeester in de tv-serie Swiebertje. Hij was zeker niet mijn inspirerende voorbeeld voor mijn tienjarige loopbaan als burgemeester. In mijn herinnering droeg hij altijd een ketting. Dat doe ik bij uitzondering. Hij flirt met zijn huishoudster Saartje. Dat is niet mijn gewoonte. Maar interessanter is zijn houding ten opzichte van Swiebertje. Voor de jongere lezers: Swiebertje is een soort zwerver, die maar wat graag bij Saartje binnenloopt voor een bakje koffie. Daar is hij altijd vrolijk, tot groot plezier van de deftige burgemeester en Saartje. Als hij iets te ondeugend wordt, roept veldwachter Bromsnor hem tot de orde. Probleem opgelost.

Schrijnend

Tegenwoordig ziet de wereld van de zwervers er wel iets anders uit. Niks vrolijkheid, ‘bakjen koffie, juffrouw Saartje’, of grapjes met de burgemeester. In Lissabon is het beeld schrijnend. De jongste dochter gaat daar een half jaar studeren, en wij brengen haar weg. In iedere straat komen we ze tegen: bedelaars, vals spelende muzikanten, dronken zwervers, slapende mannen in grote dozen. Ik reageer meer als vader dan als burgemeester: ‘Kijk je wel uit lieverd, en ’s avonds altijd een taxi nemen, ik betaal wel.’ Maar mijn tweede reactie is meer bestuurlijk: hoe is toch in godsnaam mogelijk dat in zo’n prachtige stad tegelijk ook zoveel ellende is? Dochter Renske loopt er nu achteloos langs, haar hoofd bij zaken waar meiden van twintig aan denken.

Als Swiebertje iets te ondeugend wordt, roept veldwachter Bromsnor hem tot de orde. Probleem opgelost.

‘Snapt u burgemeester, ik ben ook een mens.’

Als burgemeester van Emmen zie ik ze minder op straat. Maar ik weet dat ze er zijn. Tientallen. Allemaal met een eigen verhaal en een eigen problematiek. Ook in Emmen lijkt het voor veel mensen een normaal verschijnsel, waar je zo langs loopt.

Instrumentarium

Maar het wordt ingewikkelder als het dichterbij komt. Als we bijvoorbeeld voor een klein clubje daklozen andere opvang moeten regelen. Dat wordt steeds lastiger. De acceptatie van mensen die ‘anders leven’ is groot, behalve als het letterlijk in de buurt komt. Bestuurders zetten logischerwijs standaard in op inspraak, draagvlak en participatie. Maar maatschappelijke opvang van de Swiebertjes van nu verhoudt zich lastig met dit bestuurlijke instrumentarium. Het gaat meer om oog voor de minderheid, lef en zorg voor eventueel nadelige effecten.

Ik heb het erover bij de lunch in een opvanglocatie waar daklozen even kunnen bijkomen. Ze zijn opvallend open tegen de burgemeester. Er komen in kort bestek indringende levensverhalen voorbij: geldproblemen, criminaliteit, verslaving. Bekende recepten, maar aangrijpend als je de verhalen live hoort. ‘Snapt u burgemeester, ik ben ook een mens.’ Bij het vertrek vraag ik of ik nog even naar het toilet mag. Ik word verwezen naar een ruimte waar met gemak een tafeltennistafel in past. Er is ook een douche. De spiegels zijn voorzien van de nodige tierelantijnen. Het meest opvallend zijn de gouden kranen boven de grote wasbekkens. Even was ik vergeten dat het pand hiervoor een heel andere functie had. Maar de moderne Swiebertjes hadden vast geen geld om de dames in het pand te betalen.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V. 2017

Authors and Affiliations

  • Eric van Oosterhout
    • 1
  • Burgemeester Emmen
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations