1 Slimme pleister ontlast de intensive care

figure a

Een slimme pleister die elke 2 minuten de hartslag, ademhalingsfrequentie en okseltemperatuur van de patiënt meet. Op de afdeling MDL in VieCuri in Venlo waar verpleegkundige Khem Roeffen werkt, is de pleister al een tijd in gebruik. ‘We gebruiken hem voor patiënten met levercirrose die eerder voor de toediening van terlipressine naar de ic moesten,’ licht hij toe. ‘Nu kunnen ze op de afdeling blijven.’

De pleister wordt horizontaal geplaatst op de borst van de patiënt; de temperatuursensor zit onder de oksel bevestigd. De pleister is draadloos verbonden met een app. Zodra de sensoren in de pleister afwijkende waardes waarnemen, krijgt zowel de ic- als de afdelingsverpleegkundige een alarmmelding op de smartphone.

De pleister is niet belastend voor de patiënt. Hij kan vrij rondlopen en bewegen. ‘Op deze manier besparen we ic-capaciteit,’ vervolgt Roeffen. ‘Voor ons zijn deze patiënten geen extra belasting. De medicatie die ze nodig hebben, kunnen wij ook op onze afdeling geven.’

Roeffen kan zich voorstellen dat de pleister in de toekomst ook voor andere (potentieel) vitaal bedreigde patiënten ingezet wordt, bij wie je al dan niet een niet-pluisgevoel hebt. ‘De pleister waarschuwt je in een vroeg stadium, mocht er inderdaad iets aan de hand zijn.’

De pleister meet geen saturatie en is niet bedoeld voor patiënten die bewaking en zuurstof nodig hebben.

Meer informatie? Zie https://www.viecuri.nl , zoek op ‘slimme pleister’

2 Consultatief intensive care verpleegkundige (civ) 24/7 beschikbaar

figure b

Centrale lijn verwijderen, maagsonde inbrengen, een post-ic patiënt met complexe aandoeningen verzorgen… Verpleegkundigen op de verpleegafdeling voelen zich soms onzeker als ze bepaalde handelingen moeten uitvoeren. Of vinden dat ze te weinig kennis hebben van aandoeningen bij complexe patiënten. In het Elisabeth-TweeStedenziekenhuis (ETZ) in Tilburg kunnen de verpleegkundigen sinds 2019 een beroep doen op de Consultatief Intensive Care verpleegkundige (CIV). ‘We hebben daar 50 ic-verpleegkundigen voor geschoold zodat er 24/7 altijd een CIV beschikbaar is,’ vertelt Margo Oomen, verpleegkundig specialist IC en zelf ook CIV. De CIV-verpleegkundigen zijn 24/7 bereikbaar via een intern nummer.

Voorheen konden verpleegkundigen ook een beroep doen op ic-verpleegkundigen, maar nu is er structureel formatie voor vrijgemaakt. Ook heeft de CIV een coachende rol. Voorheen werd vaak alleen snel het probleem opgelost. ‘Nu lopen we samen stapsgewijs de patiënt na en stellen we door klinisch redeneren vast welke actuele verpleegkundige problemen er zijn,’ licht Oomen toe. ‘ Op die manier krijgen de verpleegkundigen weer overzicht en structuur. Bovendien hopen we dat ze door de coaching op een gegeven moment zelf voldoende empowered zijn.’

Volgens Oomen is er veel vraag naar de coaching, vooral van jongere beginnende verpleegkundigen. Ze vindt de verpleegkundigen over het ­algemeen heel positief over het initiatief. ‘Laatst trakteerden de verpleegkundigen van de longafdeling ons op gebak als dank voor onze hulp en ondersteuning tijdens de pandemie.’ Tijdens de pandemie breidde de rol van de CIV zich uit met het triëren van alle covid-19-patiënten op urgentie. Hierdoor werden onnodige ic-opnames voorkomen. Ook worden patiënten na een Jannetta-operatie nu direct op de verpleegafdeling geplaatst en hoeven ook patiënten met een tracheacanule die wachten op een vervolgtraject, zoals revalidatie, niet meer op de ic te verblijven.

Meer informatie? Mail communicatie@etz.nl

3 Antibiotica langer houdbaar, patiënt eerder naar huis

Vroeger was een benzylpenicilline-infuus een week houdbaar. Totdat de farmaceut om onbekende redenen de buffer uit dit antibioticum haalde, waardoor de intraveneuze medicatie nog maar 8 uur bruikbaar was. ‘Het was niet meer mogelijk om de behandeling over te dragen aan de wijk,’ vertelt Oscar Breukels, ziekenhuisapotheker in het Meander MC. ‘Dat betekende dat patiënten soms weken langer in het ziekenhuis moesten blijven.’

De ziekenhuisapothekers van het Meander MC in Amersfoort - dat een eigen bereidingsafdeling heeft - gingen op zoek naar een oplossing. Na een uitvoerige literatuurstudie besloten ze natriumcitraatbuffer toe te voegen aan de benzylpenicilline, waardoor deze nu een week houdbaar is in de koelkast en 24 uur bij kamertemperatuur. De behandeling kan nu weer worden voortgezet bij de patiënt thuis.

De wijkverpleegkundige krijgt er dus extra werk bij? Volgens Breukels valt dat mee. ‘Het gaat om een klein aantal patiënten bij wie de specialistische thuiszorg eenmaal daags een nieuw pompje moet aansluiten.’ De toegevoegde natriumcitraat veroorzaakt geen bijwerkingen. Breukels: ‘Daarvoor is de dosis te klein. Andere apotheken in Nederland kunnen de medicatie bij ons inkopen,’ vervolgt hij. ‘Dus alle patiënten en ziekenhuizen kunnen hier profijt van hebben.’

Meer informatie? Mail O.Breukels@meandermc.nl

4 Trillende sok voor patiënten met de ziekte van parkinson

figure c

Patiënten met de ziekte van Parkinson die last hebben van freezing lukt het niet om verder te lopen, waardoor het valgevaar toeneemt. Er zijn verschillende interventies op de markt om dit verschijnsel te voorkomen of patiënten weer op gang te helpen. Zoals een Parkinson-rollator die een rood streepje op de vloer projecteert waar mensen overheen moeten stappen. ‘Het nadeel van veel interventies is dat ze zichtbaar zijn voor de omgeving en daardoor mogelijk stigmatiserend werken,’ licht Emilie Klaver, promovendus Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, toe. ‘Wij hebben een sok ontworpen met een ingebouwde motor die aan beide kanten van de voeten trilsignalen geeft. Het trillen helpt om een loopritme te creëren dat helpt het ‘bevriezen’ te doorbreken.’ Via een app op de telefoon kunnen de patiënten het motortje aan- en uitzetten en de snelheid van de trillingen bepalen. De sok bevindt zich nog in de ontwikkelfase. ‘Zo kan hij nu alleen gewassen worden als de elektronica eruit gehaald wordt,’ vertelt Klaver. ‘Het einddoel is een sok die in zijn geheel in de wasmachine kan.’

Uit een laboratoriumstudie bleek de sok voor 40% van de patiënten effectief. Momenteel loopt een thuisstudie waarbij 20 patiënten de sok een week lang testen. Er zal nog wat tijd overheen gaan voordat de sok op de markt komt. Omdat het lastig kan zijn voor mensen met Parkinson om de app via een telefoon te bedienen, wordt momenteel ook gewerkt aan een automatisch ´freeze-detectie-algoritme´ met behulp van machine learning: de computer maakt zelf een algoritme op basis van eerdere bewegingen en freezemomenten. Ook voor verpleegkundigen zijn voordelen te noemen van de trillende sok: in de toekomst zouden de sokken een monitoringsfunctie kunnen vervullen, bijvoorbeeld om in beeld te krijgen hoe actief mensen zijn.

Meer informatie? Mail: EmilieKlaver@mst.nl

5 Levensechte masterclass met vr-bril laat voelen hoe het is om zelf patiënt te zijn

figure d

Blijf van me af! Dat dacht Marloes Otte, neonatologieverpleegkundige in het Bravisziekenhuis in Bergen op Zoom tijdens de workshop Toen werd je zelf ziek, georganiseerd door het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Door een virtual reality bril zag Otte, ook projectleider Positieve Gezondheid, hoe patiënten een opname op de spoedeisende hulp ervaren. ‘Het was heel realistisch, het leek alsof ik echt aangeraakt werd,’ vertelt ze. ‘Je voelt dat er van alles om je heen gebeurt waar je weinig grip op hebt. Bloedprikken, anamnese afnemen, allerlei onderzoeken. Maar patiëntencontact is er nauwelijks. Als je naar het toilet moet, dan vragen ze of je uit bed komt om op de postoel te gaan zitten. Terwijl er achter het gordijn andere patiënten zijn, wat heel ongemakkelijk voelt. Het was fijn geweest als iemand even had gevraagd hoe ik het allemaal beleefde,’ vervolgt ze. ‘Misschien had ik wel zelf naar het toilet willen lopen. Het heeft me er nog meer van doordrongen dat je de patiënt moet uitnodigen om de regie te nemen en te vragen: “Wat is voor u belangrijk?” We gaan hem ook binnen ons ziekenhuis gebruiken om meer bewustzijn te creëren bij onze professionals.’

Meer informatie? Mail: zelfziek@jbz.nl