Preventiestrategieën voor burn-out tijdens de artsenopleiding

Een beschrijvend en kwalitatief onderzoek

Samenvatting

Burn-out bij huisartsen is een ernstig probleem.1 Reeds in 2005 werd geschat dat 10% van de Belgische huisartsen aan burn-out leed, wat bevestigd wordt in de ons omringende landen.2 In Frankrijk werd een burn-outprevalentie van 5% gemeten en in twaalf Europese landen haalde 12% van de ondervraagde artsen hoge scores op de drie dimensies van burn-out.3,4 Bij een prevalentie van 27,5% voor emotionele uitputting, 25,6% voor depersonalisatie en 12,8% voor het gevoel van verminderde bekwaamheid werden geen statistisch significante verschillen geregistreerd tussen hospitaalartsen en huisartsen, tenzij een hogere graad van emotionele uitputting bij huisartsen ten opzichte van hospitaalartsen.5

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. 1

    Lee YY, Medford AR, Halim AS. Burnout in physicians. J R Coll Physicians Edinb 2015;45:104-7.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  2. 2

    Jonckheer P, Stordeur S, Lebeer G, et al. Burn-out bij huisartsen: preventie en aanpak. KCE Reports 165 A.

  3. 3

    Cathebras P, Begon A, Laporte S, Bois C, Truchot D. Burn out among French general practitioners. Presse Med 2004;33:1569-74.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  4. 4

    Soler JK, Yaman H, Esteva M, et al. Burnout in European family doctors: the EGPRN study. Fam Pract 2008;25:245-65.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  5. 5

    Grassi L, Magnani K. Psychiatric morbidity and burnout in the medical profession: an Italian study of general practitioners and hospital physicians. Psychother Psychosom 2000;69:329-34.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  6. 6

    Maslach C, Schaufeli WB, Leiter MP. Job burnout. Annu Rev Psychol 2001;52:397-422.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  7. 7

    Jennings ML, Slavin SJ. Resident wellness matters: Optimizing resident education and wellness through the learning environment. Acad Med 2015;90:1246-50.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  8. 8

    Galam E. Burn out des médecins libéraux. Première partie: une pathologie de la relation d’aide. Médecine 2007;3:419-21.

    Google Scholar 

  9. 9

    Galam E. Burn out des médecins libéraux. Deuxième partie: une identité professionnelle remise en question. Médecine 2007;3:474-7.

    Google Scholar 

  10. 10

    Brown SD, Goshe MD, Johnson CM. Beyond substance abuse: stress, burn-out and depression as causes of physician impairment and disruptive behavior. J Am Coll Radiol 2009;6:479-85.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  11. 11

    Holloway I WS. Qualitative research in nursing and healthcare. 3rd ed. Oxford: Wiley-Blackwell, editor; 2010.

    Google Scholar 

  12. 12

    Mortelmans D. Handboek kwalitatieve onderzoeksmethoden. 2nd ed. Leuven: Acco; 2009.

    Google Scholar 

  13. 13

    Wb A, Jaekel-Reinhard A. Burnout syndrome: a disease of modern societies? Occup Med (Lond) 2000;50:512-7.

    Article  Google Scholar 

  14. 14

    Okie S. Innovation in primary care-staying one step ahead of burnout. N Engl J Med 2008;359:2305-9.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  15. 15

    Brunicardi FC, Hobson FL. Timemanagement: a review for physicians. J Natl Med Assoc 1996;88:581-7.

    CAS  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  16. 16

    Krasner MS, Epstein RM, Beckman H, et al. Association of an educational program in mindful communication with burnout, empathy, and attitudes among primary care physicians. JAMA 2009;302:1284-93.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  17. 17

    Ro KE, Gude T, Tyssen R, Aasland OG. Counselling for burnout in Norwegian doctors: one year cohort study. BMJ 2008;337:a2004.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  18. 18

    van der Voort H. Een mix van nascholing en supervisie. Huis Wet 2008;51:26-7.

    Google Scholar 

  19. 19

    Siedsma M, Emlet L. Physician burnout: can we make a difference together? Crit Care 2015;19:273.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  20. 20

    Dessy E. Effective communication in dificult situation: preventing stress and burnout in the NICU. Early Hum Dev 2009;85(10suppl):S39-41.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  21. 21

    Kurtz S. Humor as a perioperative nursing management tool. Semin Perioper Nurs 1999;8:80-4.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  22. 22

    Levy MM. Caring for the caregiver. Crit Care Clin 2004;20:541-7.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  23. 23

    Doctors4Doctors - D4D. www.doctors4doctors.be

  24. 24

    Ervaringsgericht Coachen van Huisartsen Trajecten & Teams (ECHTT). www.echtt.be

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Anja Deroost.

Additional information

Auteurs

Anja Deroost was bedrijfsarts-in-opleiding tijdens dit onderzoek en is nu arts/coach voor o.m. ECHTT en Doctors4Doctors;

Lutgart Braeckman is professor arbeidsgeneeskunde aan de Vakgroep Maatschappelijke Gezondheidkunde van de Universiteit Gent;

Roy Remmen is professor aan de Vakgroep Eerstelijns- en Interdisciplinaire Zorg (ELIZA) van de Universiteit Antwerpen.

Deroost A, Braeckman L, Remmen R. Preventiestrategieën voor burn-out tijdens de artsenopleiding. Een beschrijvend en kwalitatief onderzoek. Huisarts Nu 2016;45:112-9.

Belangenvermenging: niets vermeld

Dank aan dr. Saskia Decuman voor haar bijdrage aan dit onderzoek. Zij leverde constructieve feedback op de interviewstijl en droeg op die manier bij tot het cyclisch proces van datacollectie en -analyse in het kwalitatief onderzoek. Dank aan de lesgevers van de academische centra die meewerkten aan dit project.

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Deroost, A., Braeckman, L. & Remmen, R. Preventiestrategieën voor burn-out tijdens de artsenopleiding. Huisarts Nu 45, 112–119 (2016). https://doi.org/10.1007/s40954-016-0051-y

Download citation