Advertisement

Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen

, Volume 96, Issue 5, pp 208–215 | Cite as

Arbeidsre-integratie blijft mensenwerk

Wetenschappelijk artikel

Samenvatting

In deze verkorte versie van de inaugurele rede uitgesproken bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar ‘Arbeid en Gezondheid, in het bijzonder arbeidsre-integratie’ aan de Faculty of Health, Medicine and Life Sciences van de Universiteit Maastricht wordt beargumenteerd waarom aandacht voor de menselijke maat arbeidsre-integratie beter maakt. In Nederland zijn jaarlijks 2 miljoen mensen bezig om te re-integreren naar arbeid. Het is van belang dat werk aan de mens aangepast wordt in plaats van andersom, iets wat al sinds de industriële revolutie wordt betoogd. Wat we kunnen concluderen op basis van onderzoek is: (1) goede arbeidsomstandigheden zijn een belangrijke voorwaarde voor arbeidsre-integratie, zeker bij mensen met chronische aandoeningen; (2) arbeidsre-integratie wordt door veel verschillende factoren bepaald, dus een re-integratietraject moet maatwerk zijn. In dit artikel wordt een handreiking gedaan in de vorm van zestien aandachtspunten, waarvan twaalf betrekking hebben op de voorbereiding van de daadwerkelijke terugkeer naar werk. Ten slotte worden vier aandachtsgebieden voor toekomstig onderzoek en onderwijs toegelicht: (1) Nederlands beleid en internationale vergelijking; (2) de overbrugging tussen ziekenhuiszorg en werkplek; (3) het perspectief van werkgevers; en 4) preventief organisatiebeleid. Nederlands re-integratiebeleid is effectief, maar in feite slechts van toepassing op een kleine helft van de huidige beroepsbevolking.

Trefwoorden

arbeidsre-integratie humanisering van de arbeid ziekteverzuim arbeidsre-integratiebegeleiding 

Re-integration into work demands a human approach

Abstract

This shortened version of the inaugural lecture spoken at the acceptance of the chair ‘Work and Health, pecializing in re-integration into work’ at the Faculty of Health, Medicine and Life Sciences at Maastricht University argues why a human approach to re-integration into work is demanded. Each year, about 2 million persons are re-integrating into work in the Netherlands. It is important that the workplace is adapted to the human being instead of the other way around, an issue that has been argued since the industrial revolution. Based on research we can conclude: 1) good working conditions are important pre-conditions for re-integration into work, particularly for people with chronic health conditions; 2) re-integration into work is determined by many different factors, thus a re-integration into work trajectory needs to be tailor-made. A helping hand consisting of sixteen points of attention is given (twelve relating to preparing actual return-to-work). Finally, four areas for future research and education are addressed: 1) Dutch policy and international comparison: 2) bridging healthcare and workplace; 3) the employer perspective; and 4) preventive organizational policy. The Dutch re-integration policy is effective but in fact only applies to a small majority of the Dutch labour population.

Keywords

Return to work Humanizing labour Sickness absence Re-integration into work 

Literatuur

  1. 1.
    Rijk A de, Alexanderson K, Nijhuis F. Gender differences in the use of work modifications and changes in work characteristics during the return-to-work process: a prospective cohort study. J Occup Rehabil. 2009;19:185–93.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  2. 2.
    Hal L van, Meershoek A, Rijk A de, et al. Going beyond vocational rehabilitation as a training of skills: return-to-work as an identity issue. Disabil Soc. 2012;27:81–93.CrossRefGoogle Scholar
  3. 3.
    Parsons JA, Eakin JM, Bell RS, et al. ‘So, are you back to work yet?’ Re-conceptualizing ‘work’ and ‘return to work’ in the context of primary bone cancer. Soc Sci Med. 2008;67:1826–36.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  4. 4.
    Tiedkte C, Dierckx de Casterlé B, Rijk A de, et al. Survived but feeling vulnerable: a qualitative study of the mental preparation to RTW after breast cancer treatment. BMC Public Health. 2012;12:538.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Beukema L, Manders A. Organisatie van de arbeid. In: Beukema L, Coenen H, Valkenburg B, (red.). Arbeid en modernisering. Een inleiding in de sociaal-wetenschappelijke bestudering van arbeidsvraagstukken. Utrecht: Lemma; 1996. pag. 75–95.Google Scholar
  6. 6.
    Vincent B. Arbeid: van rationalisatie tot humanisering. In: van Ginneken J, Janz J, (red.). Psychologische praktijken, een twintigste-eeuwse geschiedenis. ’s-Gravenhage: VUGA; 1986. pag. 156–82.Google Scholar
  7. 7.
    Jonge J de, Le Blanc P, Schaufeli W. Psychosociale theorieën over werkstress. In: Schaufeli W, de Bakker Jonge AAJ, (red.). Handboek Psychologie van Arbeid en Gezondheid. Houten/Mechelen: Bohn, Stafleu Van Loghum; 2003. pag. 41–62.Google Scholar
  8. 8.
    Dik F van, Dormolen M van, Kompier M, et al. Herwaardering model belasting-belastbaarheid. Tijdschr Soc Geneeskd. 1990;68:3–9.Google Scholar
  9. 9.
    Peters J, Pouw J. Intensieve menshouderij. Hoe kwaliteit oplost in rationaliteit. Schiedam: Scriptum; 2005.Google Scholar
  10. 10.
    Tonkens E. Mondige burgers, getemde professionals. Marktwerking, vraagsturing, en professionaliteit in de publieke sector. Utrecht: NIZW; 2003.Google Scholar
  11. 11.
    Europese commissie. Bevordering van waardig werk voor iedereen. Bijdrage van de Europese Unie aan de uitvoering van de agenda voor waardig werk over de hele wereld. Brussel: Europese commissie. 2006. http://eur-lex.europAEu/legal-content/NL/TXT/PDF/?uri=CELEX:52006DC0249&from=EN. Geraadpleegd op 19 februari 2018.Google Scholar
  12. 12.
    OECD. Sickness and disability schemes in the Netherlands. Country memo as a background paper for the OECD disability review. Paris: OECD publishing. 2007. http://www.oecd.org/social/soc/41429917.pdf. Geraadpleegd op 2 februari 2018.Google Scholar
  13. 13.
    Aarts L, Jong Ph de, Veen R van der. Met de beste bedoelingen. WAO 1975–1999: trends, onderzoek en beleid. Doetinchem: Elsevier; 2002.Google Scholar
  14. 14.
    Rijk A de. Work disability prevention in the Netherlands: a key role for employers. In: MacEachen E, (red.). The science and politics of work disability prevention. London: Routledge. In druk.Google Scholar
  15. 15.
    Loisel P, Buchbinder R, Hazard R, et al. Prevention of work disability due to musculoskeletal disorders: the challenge of implementing evidence. J Occup Rehabil. 2005;15:507–24.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  16. 16.
    Kok G, Gottlieb N, Commers M, et al. The ecological approach in health promotion programs: a decade later. Qual Res. 2008;22:437–41.Google Scholar
  17. 17.
    Bültmann U, Brouwer S. Individual-level psychosocial factors and work disability prevention. In: Loisel P, Anema JR, (red.). Handbook of work disability: prevention and management. New York: Springer; 2013. pag. 149–62.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Shaw WS, Kristman VL, Vézina N. Workplace issues. In: Loisel P, Anema JR, (red.). Handbook of work disability: prevention and management. New York: Springer; 2013. pag. 163–82.CrossRefGoogle Scholar
  19. 19.
    Vilsteren M van, Oostrom SH van, Vet HC de, et al. Workplace interventions to prevent work disability in workers on sick leave. Cochrane Database Syst Rev. 2015;  https://doi.org/10.1002/14651858.cd006955.pub3.PubMedGoogle Scholar
  20. 20.
    Oostrum SH van, Boot CRL. Workplace interventions. In: Loisel P, Anema JR, (red.). Handbook of work disability: prevention and management. New York: Springer; 2013. pag. 335–56.CrossRefGoogle Scholar
  21. 21.
    Staal B, Rijk A de, Houkes I, et al. Clinical interventions. In: Loisel P, Anema JR, (red.). Handbook of work disability: prevention and management. New York: Springer; 2013. pag. 317–34.CrossRefGoogle Scholar
  22. 22.
    Anema JR, Schellart AJM, Cassidy JD, et al. Can cross country differences in return-to-work after chronic occupational back pain be explained? An exploratory analysis on disability policies in a six country cohort study. J Occup Rehabil. 2009;19:419–26.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  23. 23.
    Anema JR, Prinz C, Prins R. Sickness and disability policy interventions. In: Loisel P, Anema JR, (red.). Handbook of work disability: prevention and management. New York: Springer; 2013. pag. 357–72.CrossRefGoogle Scholar
  24. 24.
    Volksgezondheid en zorg. Trends in oorzaken ziekteverzuim. Bilthoven: RIVM; 2018. www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/ziekteverzuim/cijfers-context/trends#node-trends-oorzaken-ziekteverzuim. Geraadpleegd op 16 februari 2018.Google Scholar
  25. 25.
    RIVM. Trends in volksgezondheid: mensen met chronische ziekte participeren. Bilthoven: RIVM; 2014. www.eengezondernederland.nl/Een_gezonder_Nederland/Highlights/Trends_in_de_volksgezondheid. Geraadpleegd op 16 februari 2018.Google Scholar
  26. 26.
    Arts D, Deursen C van. Kans op werk van arbeidsbeperkten zonder uitkering. In: van Versantvoort Echtelt MP, (red.). Belemmerd aan het werk. Trendrapportage ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en arbeidsdeelname personen met gezondheidsbeperkingen. Den Haag: SCP/CBS/TNO/UWV Kenniscentrum; 2012.Google Scholar
  27. 27.
    Inspectie SZW Klantenquête. Ondersteuning en dienstverlening vanuit het perspectief van mensen met een WGA-uitkering. Den Haag: Inspectie SZW; 2016.Google Scholar
  28. 28.
    Eurostat. People at risk of poverty, severely materially deprived 2013. Luxemburg: Eurostat; 2015. http://ec.europAEu/eurostat/statistics-explained/index.php/File:Table_1_People_at-risk-of-poverty,_severely_materially_deprived_2013.png. Geraadpleegd op 16 februari 2018.Google Scholar
  29. 29.
    Schultz A, Edington D. Employee health and presenteeism: a systematic review. J Occup Rehabil. 2007;17:547–79.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  30. 30.
    Klabbers G, Rooijackers B, Goertz G, et al. Krachtig en Kwetsbaar: onderzoek naar de ervaringen met arbeidsparticipatie en sociale participatie van mensen met chronische ziekten en beperkingen. Maastricht: Maastricht University; 2014.Google Scholar
  31. 31.
    Boot CR, Heuvel SG van den, Bültmann U, et al. Work adjustments in a representative sample of employees with a chronic disease in the Netherlands. J Occup Rehabil. 2013;23:200–8.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  32. 32.
    CBS. Arbeidsmarkt in cijfers. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek; 2017.Google Scholar
  33. 33.
    Sociaal Economische Raad. De toekomst van werk. Den Haag: Sociaal Economische Raad; 2017.Google Scholar
  34. 34.
    Europese commissie. De 20 beginselen van de Europese pijler van sociale rechten. 2017. https://ec.europAEu/commission/priorities/deeper-and-fairer-economic-and-monetary-union/european-pillar-social-rights/european-pillar-social-rights-20-principles_nl. Geraadpleegd op 19 februari 2018.Google Scholar
  35. 35.
    Card D, Kluve J, Weber A. Active labour market policy evaluations: a meta-analysis. Econom J. 2010;120:452–77.Google Scholar
  36. 36.
    Card D, Kluve J, Weber A. What works? A meta-analysis of recent active labor market program evaluations. NBER Working Paper 21431. Cambridge: National bureau of economic research; 2017.Google Scholar
  37. 37.
    Kluve J. The effectiveness of European active labor market programs. Labour Econ. 2010;17:904–18.CrossRefGoogle Scholar
  38. 38.
    Noben C. Investing in employability interventions? Methodological challenges and economic evaluation results. PhD-thesis Maastricht University. Maastricht: Datawyse/Universitaire Pers Maastricht; 2015.Google Scholar
  39. 39.
    Vogel N, Schandelmaier S, Zumbrunn T, et al. Return-to-work coordination programmes for improving return to work in workers on sick leave. Cochrane Database Syst Rev. 2017;  https://doi.org/10.1002/14651858.cd011618.pub2.Google Scholar
  40. 40.
    Greidanus MA, Boer AGEM de, Rijk AE de, et al. Perceived employer-related barriers and facilitators for work participation of cancer survivors: a systematic review of employers’ and survivors’ perspectives. Psychooncology. 2017;27(3):725–33.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  41. 41.
    Centraal Planbureau. Kansrijk arbeidsmarktbeleid. Deel 2. Den Haag: Centraal Planbureau; 2016.Google Scholar
  42. 42.
    Koning J de, Hek P de, Mallee L, et al. Experimenteel onderzoek intensieve dienstverlening versus basisdienstverlening bij UWV. Rotterdam/Amsterdam: SEOR/Epsilon Research/Regioplan; 2015.Google Scholar
  43. 43.
    Tiedkte C, Dierckx de Casterlé B, Rijk A de, et al. Return to work following breast cancer treatment: the employers’ side. J Occup Rehabil. 2014;24:399–409.Google Scholar
  44. 44.
    Tiedkte C, Dierckx de Casterlé B, Frings-Dresen M. Supporting employees with cancer: a trajectory of complex communication. J Cancer Surviv. 2017;11:562–77.CrossRefGoogle Scholar
  45. 45.
    Engen-Verheul MM van, Rijk AE de, Peek N. (red.) Beslisboom Poliklinische Indicatiestelling Hartrevalidatie 2012. Utrecht: Nederlandse Vereniging voor Cardiologie; 2012.Google Scholar
  46. 46.
    Eikenaar T, Rijk A de, Meershoek A. What’s in a frame? How professionals assess clients in Dutch work reintegration practice. Soc Policy Adm. 2016;50(7):767–86.CrossRefGoogle Scholar
  47. 47.
    Eikenaar T, Groenesteijn MH van, Rijk A de et al. Goed bespiegeld, beter begeleid! De rol van grondhoudingen in de re-integratiebegeleiding en de vertaling ervan in het reflectie-instrument ‘MIRROR’. Maastricht: Interne rapportage Caphri/Maastricht University; 2012.Google Scholar
  48. 48.
    Aa P van der. Professioneel handelen als puzzelen in de uitvoering van arbeidsactivering. J Soc Interv. 2017;26(1):4–22.Google Scholar
  49. 49.
    Gensby U, Labriola M, Irvin E, et al. A classification of components of workplace disability management programs: results from a systematic review. J Occup Rehabil. 2014;24:220–41.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  50. 50.
    Stipdonk T van, Kuijpers P, Rijk A de, projectgroep PAAHR et al. Interventies gericht op sociale doelen. In: Revalidatiecommissie NVVC/NHS en projectgroep PAAHR, (red.). Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011. Utrecht: Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie; 2011.Google Scholar
  51. 51.
    Genabeek J van, Noben C, Rooijackers B, et al. Biedt inzicht uitzicht? Verslag van een onderzoek naar het gebruik van de interventie ‘Wijzer met Welder’ door een groep leden van CNV Publieke Zaak. Rapportnummer R10770 TNO 2014. Hoofddorp: TNO; 2014.Google Scholar
  52. 52.
    Noben C, Evers S, Genabeek J van, et al. Improving a web-based employability intervention for work-disabled employees: results of a pilot economic evaluation. Disabil Rehabil. 2017;12(3):280–9.Google Scholar
  53. 53.
    Tamminga SJ, Hoving JL, Frings-Dresen MH, et al. Cancer@Work—a nurse-led, stepped-care, e‑health intervention to enhance the return to work of patients with cancer: study protocol for a randomized controlled trial. Trials. 2016;17:453.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  54. 54.
    Rijk A de, Amir Z, Furlan T, et al. Unity in diversity: employer experiences and needs regarding workers with cancer across 9 countries. Eur J Public Health. 2017;27(S3):136.Google Scholar
  55. 55.
    Dunstan D, MacEachen E. Bearing the brunt: Co-workers’ experiences of work reintegration processes. J Occup Rehabil. 2013;23:44–54.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  56. 56.
    Désiron H, Crutzen R, Godderis L, et al. Bridging health care and the workplace: a return to work intervention for breast cancer patients. J Occup Rehabil. 2016;26:350–65.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  57. 57.
    Groothoff JW, Brouwer S, Bakker RH, et al. BIMRA: beoordelen van interventies en meetinstrumenten bij re-integratie naar arbeid: eindrapportage. Groningen: Universitair Medisch Centrum Groningen/Rijksuniversiteit Groningen; 2008.Google Scholar
  58. 58.
    Rijk A de, Stipdonk T van, Kuijpers P. Revalidatie op maat: hulpmiddelen bij de indicatiestelling. In: Revalidatiecommissie NVVC/NHS en projectgroep PAAHR, (red.). Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011. Utrecht: Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie; 2011.Google Scholar
  59. 59.
    Tiedkte C, Dierckx de Casterlé B, Donceel P, et al. Workplace support after breast cancer treatment: recognition of vulnerability. Disabil Rehabil. 2015;37(19):1770–6.CrossRefGoogle Scholar
  60. 60.
    Nijhuis FJN, Lierop BAG van, Wichers F. Vocational rehabilitation in the Netherlands. In: Gobelet C, Franchignoni F, (red.). Vocational rehabilitation. Series of the European Academy of Rehabilitation Medicine. Paris: Springer; 2007.Google Scholar
  61. 61.
    Martin JP. Activation and active labour market policies in OECD Countries: stylized facts and evidence on their effectiveness. IZA Policy Paper No. 84. Bonn: IZA; 2014.Google Scholar
  62. 62.
    Vooijs M, Heide I van der, Leensen M, et al. Richtlijn chronisch ziek en werk. Coronel Instituut voor Arbeid en Gezondheid: Amsterdam; 2016.Google Scholar
  63. 63.
    Maiwald K, Meershoek A, Rijk A de, et al. How policy on manager involvement in work re-integration might instead put them out of action: managers’ experiences in a Canadian setting. WORK. 2014;49:483–94.PubMedGoogle Scholar
  64. 64.
    Rijk A de, Stipdonk T van, Kuijpers P. Overgang naar nazorg. In: Revalidatiecommissie NVVC/NHS en projectgroep PAAHR, (red.). Multidisciplinaire Richtlijn Hartrevalidatie 2011. Utrecht: Nederlandse Vereniging Voor Cardiologie; 2011.Google Scholar
  65. 65.
    Yarker J, Munir F, Bains M, et al. The role of communication and support in return to work following cancer-related absence. Psychooncology. 2010;19:1078–85.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  66. 66.
    Scott WR. Institutions and organizations. 3e druk. Thousand Oaks: SAGE; 2008.Google Scholar
  67. 67.
    Raak A van, Rijk A de, Morsa J. Applying new institutional theory: the case of collaboration to promote work resumption after sickness absence. Work Employ Soc. 2005;19:141–52.CrossRefGoogle Scholar
  68. 68.
    Rijk A de, Raak A van, Made J van der. A new theoretical model for cooperation in public health settings: The RDIC-model. Qual Health Res. 2007;17:1103–16.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  69. 69.
    Jehoel-Gijsbers G, Linder F, Iedema J. Uitstroom uit WAO naar werk. In: Jehoel-Gijsbers G, (red.). Beter aan het werk. Trendrapportage ziekteverzuim, arbeidsongeschiktheid en werkhervatting. Den Haag: Sociaal Cultureel Planbureau; 2007.Google Scholar
  70. 70.
    Hoefsmit N, Rijk A de, Houkes I, et al. Work resumption at the price of distrust: a qualitative study on return to work legislation in the Netherlands. BMC Public Health. 2013;13:153.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  71. 71.
    KNMG. KNMG-visiedocument ‘Zorg die werkt: naar een betere arbeidsgerichte medische zorg voor (potentieel) werkenden. Utrecht: Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst; 2017.Google Scholar
  72. 72.
    Galea C, Rijk A de, Houkes I. An insider’s point of view. How a system of flexible working hours helps employees strike a proper balance between work and personal life. Int J Hum Resour Manag. 2014;25(8):1090–111.CrossRefGoogle Scholar
  73. 73.
    Peters V, Houkes I, Rijk A de, et al. Which resources moderate the effects of demanding work schedules on nurses working in residential elder care? A longitudinal study. Int J Nurs Stud. 2016;58:31–46.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  74. 74.
    Boumans N, Dorant E. Double-duty caregivers: healthcare professionals juggling employment and informal caregiving. A survey on personal health and work experiences. J Adv Nurs. 2014;70:1604–15.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  75. 75.
    Poot S de, Vanneste Y, Rijk A de, et al. Ziekteverzuimbegeleiding van leerlingen op het middelbaar beroepsonderwijs: een kwalitatief onderzoek onder studieloopbaanbegeleiders. TSG. 2016;94:138–45.CrossRefGoogle Scholar
  76. 76.
    Vanneste Y, Mook M van, Feron F, et al. Towards a better understanding of sickness absenteeism in adolescence: a qualitative study among Dutch intermediate vocational education students. Biomed Res Int. 2017;  https://doi.org/10.1155/2017/1064307.PubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  77. 77.
    Houkes I, Rooijackers B, Horstman K, et al. Duurzame inzetbaarheid bij DSM en OCI. Maastricht, Den Haag: Maastricht University, ZonMW; 2015. intern report.Google Scholar
  78. 78.
    CBS-TNO Statline. Ziekteverzuim volgens werknemers. www.statline.cbs.nl/StatWeb/publication/?DM=SLNL&PA=83056ned. Geraadpleegd op: 02.2018.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  1. 1.Vakgroep Sociale Geneeskunde, Research Institute CAPHRI Faculty of Health, Medicine & Life SciencesUniversiteit MaastrichtMaastrichtNederland

Personalised recommendations