Skip to main content
Log in

Belangrijke randvoorwaarden bij de ontwikkeling van leefstijlinterventies voor mensen met een lage sociaaleconomische status

Een Delphi-onderzoek

Important preconditions for development of lifestyle interventions for people with a low socioeconomic status

A Delphi study

  • Wetenschappelijk artikel
  • Published:
Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen Aims and scope

Samenvatting

Inleiding: Het is belangrijk om te weten met welke randvoorwaarden en succesfactoren rekening moet worden gehouden bij het ontwikkelen van leefstijlinterventies voor mensen met een lage sociaaleconomische status (SES).

Methode: Nederlandse wetenschappers op het gebied van leefstijlverandering bij mensen met een lage SES zijn gevraagd om tot consensus te komen over de belangrijkste randvoorwaarden en succesfactoren voor leefstijlinterventies voor mensen met een lage SES. Achtentwintig wetenschappers hebben deelgenomen aan een online Delphi-onderzoek met drie rondes.

Resultaten: De wetenschappers bereikten consensus over 22 van de 36 door de wetenschappers zelf genoemde randvoorwaarden voor een leefstijlinterventie voor mensen met een lage SES. Samengevat impliceren deze randvoorwaarden dat een goede voorbereiding voor de ontwikkeling van een leefstijlinterventie nodig is, waarbij er rekening moet worden gehouden met de leef- en belevingswereld van de doelgroep en de doelgroep betrokken moet worden bij de ontwikkeling. Daarnaast is het belangrijk dat interventies een laagdrempelig karakter hebben en dat interventiematerialen begrijpelijk en niet belerend van toon zijn. Ten slotte is het belangrijk dat interventies een groot bereik hebben en dat ze langdurig geborgd blijven.

Conclusie: Uit de resultaten van dit onderzoek blijkt welke randvoorwaarden het belangrijkst zijn bij het ontwikkelen van leefstijlinterventies voor doelgroepen met een lage SES.

Abstract

Introduction: It is important to determine which preconditions and success factors should be taken into account when developing lifestyle interventions for people with a low socioeconomic status (SES).

Method: Dutch scientists in lifestyle change among people with a low SES were asked to reach consensus about the most important preconditions and success factors for lifestyle interventions for people with a low SES. Twenty-eight scientists participated in an online Delphi study with three rounds.

Results: The scientists reached consensus about 22 of the 36 mentioned preconditions for a lifestyle intervention for people with a low SES. In summary, these preconditions imply that a good preparation of the development of lifestyle interventions is necessary. Interventions should take into account the environment and perceptions of the target group and they should involve the target group in the development. Furthermore, it is important that interventions have a low-threshold character and that intervention materials are understandable and not patronizing. Finally, it is important that interventions have a large reach and that they stay available on the long-term.

Conclusion: The results of this study give important directions for which preconditions are most important in the development of lifestyle interventions for target groups with a low SES.

This is a preview of subscription content, log in via an institution to check access.

Access this article

Price excludes VAT (USA)
Tax calculation will be finalised during checkout.

Instant access to the full article PDF.

Figuur 1

Literatuur

  1. Brug J, Stralen MM van, Velde SJ te, et al. Differences in weight status and energy-balance related behaviors among school-children across Europe: the ENERGY-Project. PLoS ONE. 2012;7:e34742.

    Article  CAS  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  2. Hulshof KFAM, Brussaard JH, Kruizinga AG, et al. Socio-economic status, dietary intake and 10 y trends: the Dutch National Food Consumption Survey. Eur J Clin Nutr. 2003;57:128–37.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  3. Lenthe FJ van, Schrijvers CTM, Droomers M, et al. Investigating explanations of socio-economic inequalities in health. The Dutch GLOBE study. Eur J Public Health. 2004;14:63–70.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  4. Rossem L van, Vogel I, Moll HA, et al. An observational study on socio-economic and ethnic differences in indicators of sedentary behavior and physical activity in preschool children. Prev Med. 2012;54:55–60.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  5. Kuipers MAG, Monshouwer K, Laar M van, et al. Tobacco control and socioeconomic inequalities in adolescent smoking in Europe. Am J Prev Med. 2015;49:e64–e72.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  6. Kunst AE. Sociaal-economische verschillen en roken. Sterke verbanden met implicaties voor tabaksbeleid. Ned Tijdschr Geneeskd. 2017;161:D1530.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  7. Nagelhout GE, Korte-De Boer D de, Kunst AE, et al. Trends in socioeconomic inequalities in smoking prevalence, consumption, initiation, and cessation between 2001 and 2008 in the Netherlands. Findings from a national population survey. BMC Public Health. 2012;12:303.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  8. RIVM. Volksgezondheidstoekomstverkenning Een gezonder Nederland: heden en verleden. Bilthoven: RIVM; 2014.

    Google Scholar 

  9. Laar MW van, Ooye-Houben MMJ van, Cruts AAN, et al. Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2016. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.

    Google Scholar 

  10. Spijkerman R, Eijnden RJJM van den, Huiberts A. Socioeconomic differences in alcohol-specific parenting practices and adolescents’ drinking patterns. Eur Addict Res. 2008;14:26–37.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  11. Dorsselaer S van, Tuithof J, Verdurmen J, et al. Jeugd en riskant gedrag 2015: kerngegevens uit het Peilstationsonderzoek scholieren. Utrecht: Trimbos-instituut; 2016.

    Google Scholar 

  12. Hoeymans N, Harbers MM, Hilderink HBM. Langer leven, meer ziekte, minder beperkingen. Trends in de volksgezondheid van 2000 tot 2030. Ned Tijdschr Geneeskd. 2014;158:A7819.

    PubMed  Google Scholar 

  13. Mackenbach JP, Stronks K. A strategy for tackling health inequalities in the Netherlands. BMJ. 2002;325:1029–32.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  14. Baal P van, Gheorghe M. We leven langer, maar ook in goede gezondheid? Ongelijkheid in voor kwaliteit van leven gecorrigeerde levensverwachting. Ned Tijdschr Geneeskd. 2017;161:D806.

    PubMed  Google Scholar 

  15. Beenackers MA, Nusselder WJ, Oude Groeniger J, et al. Het terugdringen van gezondheidsachterstanden: een systematisch overzicht van kansrijke en effectieve interventies. Rotterdam: Erasmus MC Universitair Medisch Centrum; 2015.

    Google Scholar 

  16. Busch MCM, Schrijvers CTM. Effecten van leefstijlinterventies gericht op lagere sociaaleconomische groepen. Bilthoven: RIVM; 2010.

    Google Scholar 

  17. Hillier-Brown FC, Bambra CL, Cairns J‑M, et al. A systematic review of the effectiveness of individual, community and societal level interventions at reducing socioeconomic inequalities in obesity amongst children. BMC Public Health. 2014;14:834.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  18. Michie S, Jochelson K, Markham WA, et al. Low-income groups and behaviour change interventions: a review of intervention content, effectiveness and theoretical frameworks. J Epidemiol Community Health. 2009;63:610–22.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  19. Stronks K, Mackenbach JP. Evaluating the effect of policies and interventions to address inequalities in health: lessons from a Dutch programme. Eur J Public Health. 2006;16:346–53.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  20. Bukman AJ. Targeting persons with low socioeconomic status of different ethnic origins with lifestyle interventions: opportunities and effectiveness. Wageningen: Wageningen University; 2016.

    Google Scholar 

  21. Whitehead M. A typology of actions to tackle social inequalities in health. J Epidemiol Community Health. 2007;61:473–8.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  22. Herens M, Wagemakers A, Vaandrager L, et al. Contexts, mechanisms, and outcomes that matter in Dutch community-based physical activity programs targeting socially vulnerable groups. Eval Health Prof. 2016;7;40:294-331

    PubMed  Google Scholar 

  23. Hoof M van, Barendse D, Frederix M, et al. Factsheet ‘Meet the Needs’. Onderzoek naar de behoeften aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht. Maastricht: Zorg in Ontwikkeling; 2013.

    Google Scholar 

  24. Lombard C, Deeks A, Jolley D, et al. A low intensity, community based lifestyle programme to prevent weight gain in women with young children: cluster randomized controlled trial. BMJ. 2010;341:c3215.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  25. Verheijden MW, Kok FJ. Public health impact of community-based nutrition and lifestyle interventions. Eur J Clin Nutr. 2005;59(Suppl 1):66–76.

    Article  Google Scholar 

  26. Linstone HA, Turoff M. The Delphi method: techniques and applications. Reading: Addison-Wesley; 1975.

    Google Scholar 

  27. Okoli C, Pawlowski SD. The Delphi method as a research tool: an example, design considerations and applications. Inf Manage. 2004;42:15–29.

    Article  Google Scholar 

  28. Qualtrics. Provo, Utah, USA. Beschikbaar via www.qualtrics.com, 2017. Laatst geraadpleegd 15 mei 2017.

  29. Bartholomew LK, Parcel GS, Kok G, et al. Planning health promotion programs: an Intervention Mapping approach. San Francisco: Jossey-Bass; 2011.

    Google Scholar 

  30. Jacobs-van der Bruggen M, Bos G, Bemelmans WJ, et al. Lifestyle interventions are cost-effective in people with different levels of diabetes risk. Diabetes Care. 2007;30:128–34.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  31. Segal L, Dalton AC, Richardson J. Cost-effectiveness of the primary prevention of non-insulin dependent diabetes mellitus. Health Promot Int. 1998;13:197–209.

    Article  Google Scholar 

  32. Kickbusch I, Pelikan JM, Apfel F, et al. Health literacy: the solid facts. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe; 2013.

    Google Scholar 

  33. Pharos. Factsheet Laaggeletterdheid en beperkte gezondheidsvaardigheden. Utrecht: Pharos; 2016.

    Google Scholar 

  34. Glind I van de, Heinen M, Achterberg T van. Een pas op de plaats. Implementatie van leefstijlinterventies in de patientenzorg. Nijmegen: IQ Scientific Institute for Quality of Healthcare, Radboud University Nijmegen Medical Centre; 2013.

    Google Scholar 

  35. Cahill K, Hartmann-Boyce J, Perera R. Incentives for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2015; https://doi.org/10.1002/14651858.CD004307.pub5.

    PubMed  Google Scholar 

  36. Giles EL, Robalino S, McColl E, et al. The effectiveness of financial incentives for health behavior change: systematic review and meta-analysis. PLoS ONE. 2014;9:e90347.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  37. Meppelink CS, Weert JCM van, Haven CJ, et al. The effectiveness of health animations in audiences with different health literacy levels: an experimental study. J Med Internet Res. 2015;17:e11.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  38. Meppelink CS, Smit EG, Buurman BM, et al. Should we be afraid of simple messages? The effects of text difficulty and illustrations in people with low or high health literacy. Health Commun. 2015;30:1181–9.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  39. Stanczyk N, Bolman C, Adrichem M van, et al. Comparison of text and video computer-tailored interventions for smoking cessation: randomized controlled trial. J Med Internet Res. 2014;16:e69.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  40. Hasson F, Keeney S, McKenna H. Research guidelines for the Delphi survey technique. J Adv Nurs. 2000;32:1008–15.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

Download references

Dankbetuiging

Graag willen we de deelnemende experts bedanken voor hun tijd en expertise bij het invullen van de vragenlijsten voor dit onderzoek.

Author information

Authors and Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Gera E. Nagelhout.

Rights and permissions

Reprints and permissions

About this article

Check for updates. Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Nagelhout, G.E., Verhagen, D., Loos, V. et al. Belangrijke randvoorwaarden bij de ontwikkeling van leefstijlinterventies voor mensen met een lage sociaaleconomische status. Tijdschr Gezondheidswet 96, 37–45 (2018). https://doi.org/10.1007/s12508-018-0101-x

Download citation

  • Published:

  • Issue Date:

  • DOI: https://doi.org/10.1007/s12508-018-0101-x

Trefwoorden

Keywords

Navigation