50 jaar GVO en Gezondheidsbevordering

Succes drankbestrijding komt niet meer terug Een essay

Dit artikel beschrijft de geschiedenis van de drankbestrijding die vanaf het midden van de negentiende eeuw zo’n honderd jaar actief was in Nederland. Het succes van de organisaties – een drastische reductie van de gemiddelde consumptie van alcoholhoudende drank, in het bijzonder jenever – wordt gerelateerd aan unieke sociale en culturele ontwikkelingen. Gewezen wordt op onder andere de verzuiling en de bijzondere betekenis van alcoholmatiging in de ‘zelfdwang’ die emancipatiebewegingen (zoals van arbeiders, katholieken, gereformeerden) bij hun achterbannen organiseerden. Vervolgens wordt verduidelijkt dat en waarom het niet waarschijnlijk is dat zo’n beweging met zo’n succes weer terugkomt. Aan het slot worden enkele positieve en negatieve verwachtingen uitgesproken over de toekomst van de alcoholpreventie.

Abstract

Success of the temperance movement does not come back. An essay

This article describes the history of the temperance movement that for nearly hundred years was active in the Netherlands from the middle of the nineteenth century. The success of the organizations - a drastic reduction of the average consumption of alcoholic beverages, particularly gin - is related to unique social and cultural developments. Reference is made to include the social compartmentalization (Verzuiling) and the special significance of alcohol restriction in the ’self-restraint’ that emancipation movements (for example workers, catholics, calvinists) organized in their followers. Then, it is clarified that and why it is unlikely that such a movement, with such success, comes back. At the end, some positive and negative expectations will be expressed about the future of alcohol prevention.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Author information

Affiliations

Authors

Additional information

Correspondentieadres

Dr J.C. van der Stel, Bakenessergracht 46A, 2011 JX Haarlem, tel. 06-81429415, e-mail: jaapvanderstel@gmail.com

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Cite this article

van der Stel, J. 50 jaar GVO en Gezondheidsbevordering. Tijds. gezondheids.wetenschappen 90, 451–455 (2012). https://doi.org/10.1007/s12508-012-0150-5

Download citation

Trefwoorden

  • drankbestrijding
  • alcoholmatiging
  • preventie
  • emancipatiebewegingen

Keywords:

  • temperance movement
  • alcohol restriction
  • prevention
  • emancipation movements