Alcoholgebruik op het werk in België

  • Marie-Claire Lambrechts
  • Lode Godderis
  • Katrien Mortelmans
Congresverslag
  • 84 Downloads

Samenvatting

Voor het eerst is bij Belgische werknemers problematisch middelengebruik en de negatieve effecten ervan op grote schaal onderzocht.

Hoeveel drinken werknemers? Gebruiken ze illegale drugs? Wat met slaap- en kalmeermiddelen en antidepressiva? Is er een verband met werktevredenheid? En wat is de impact op functioneren, op arbeidsongevallen, op verzuim?

Het onderzoek werd uitgevoerd door de Katholieke Universiteit Leuven en VAD – Vlaamse koepel van organisaties die werken rond alcohol en andere drugs. De bevraging van werknemers werd mede gerealiseerd door twee Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het Werk (IDEWE en CESI).

Op donderdag 21 december 2017 zijn de resultaten bekendgemaakt.

Collectieve arbeidsovereenkomst (cao) 100 als kader

Het drinken van alcohol is verankerd in de Belgische cultuur en het gebruik van andere middelen die een invloed hebben op het bewustzijn neemt toe.

Cao 100 bepaalde dat private ondernemingen op 1 april 2010 over een preventief alcohol- en drugsbeleid dienden te beschikken.

De voorzitter van de Nationale Arbeidsraad, Paul Windey, lichtte toe hoe de cao tot stand kwam. Door talrijke hoorzittingen en veelvuldig overleg tussen de sociale partners wijzigde de aanvankelijke invalshoek: van een exclusieve focus op het testen van middelengebruik van werknemers, naar een integrale aanpak gericht op het voorkomen en vroegtijdig aanpakken van functioneringsproblemen ten gevolge van alcohol en andere drugs.

Hij verwelkomde de nieuwe cijfers om werk te maken van de concretisering van dergelijk beleid.

Alcohol, drugs en geneesmiddelengebruik

Marie-Claire Lambrechts, die een doctoraatsonderzoek maakte over deze topic, presenteerde de resultaten.

83,1% van de bevraagde Belgische werknemers consumeerde het voorbije jaar alcohol. Hiervan dronk 11,4% dagelijks minstens vijf tot zes standaardglazen. Druggebruik lag lager; cannabis (7,4%) was veruit de meest gebruikte illegale drug. De andere illegale drugs waren cocaïne (1,4%), xtc (1,1%) en speed (0,6%). Ten slotte slikte 9,3% slaapmiddelen en bijna 8% antidepressiva. Kalmeermiddelen werden door 5,5% van de werknemers ingenomen. Problematisch middelengebruik, behalve psychofarmacagebruik, is vooral een kwestie van alcohol en gebruik door mannelijke werknemers.

Drinken buiten de werkuren beïnvloedt werkprestaties

Eén op de acht werknemers die het voorbije jaar alcohol dronken, vindt dat zijn of haar alcoholgebruik tot problemen leidt op het werk zoals onregelmatig presteren (5,1%), te laat komen op het werk (4,7%), conflicten met collega’s (3%), en ongeval op het werk (1,4%). Bij 39% van de werknemers is er een indicatie van probleemdrinken: ze drinken te veel, te frequent en ze vertonen te veel bingedrinken. Er blijkt een duidelijk verband met werkgerelateerde gevolgen.

De praktijk bij Audi

Dr. Ksenija Midzic, arbeidsgeneesheer bij autobouwer Audi Brussels, lichtte toe dat hun alcohol- en drugbeleid ook van toepassing is op onderaannemers en bezoekers. Gezien de veiligheidsrisico’s is er een totaalverbod op het gebruik van alcohol en andere drugs. De procedures zijn een combinatie van alert en snel optreden en het aanbieden van hulpverlening aan betrokkenen.

Richtlijn screening van alcoholgebruik door arbeidsgeneesheren

Prof. dr. Lode Godderis stelde een consensusrichtlijn voor, opgemaakt samen met een 40-tal arbeidsgeneesheren.

De richtlijn wordt in een volgende fase ter validering voorgelegd aan CEBAM, het Belgisch Centrum voor Evidence-Based Medicine. De richtlijn zal alcoholscreening tijdens verschillende arbeidsgeneeskundige onderzoeken en/of in het kader van een bevraging naar de leefstijl van de werknemer ondersteunen. Met de screening kan de arbeidsgeneesheer werknemers informeren over hun alcoholgebruik, preventieve maatregelen installeren, en riskant en schadelijk gebruik opsporen. Het doel van de richtlijn is arbeidsgeneesheren wetenschappelijk te ondersteunen bij de screening én kortdurende interventies aan te bieden. Het uitgangspunt is een kwaliteitsverhoging van de aanpak door de arbeidsgeneesheer waardoor de alcoholproblematiek van werknemers efficiënt(er) kan worden benaderd. Meer info: http://www.qado.be/organisaties/actueel/grootschalig-prevalentieonderzoek-belgische-werknemers-en-hun-alcohol--en-druggebruik.aspx.

Copyright information

© Stichting tot Bevordering der Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde 2018

Authors and Affiliations

  • Marie-Claire Lambrechts
    • 1
  • Lode Godderis
    • 1
  • Katrien Mortelmans
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations