Skip to main content

Hemianopsie: gevolgen voor het dagelijks leven en de effecten van compensatietraining

Samenvatting

Hemianopsie is een veelvoorkomende visuele stoornis bij verworven hersenletsel. Hemianopsie kan grote gevolgen hebben voor het dagelijks leven. Wetenschappelijk onderzoek naar hemianopsie en naar de effecten van revalidatieprogramma’s richt zich echter doorgaans niet op dagelijkse activiteiten. Dit artikel beoogt de wetenschappelijke kennis en de klinische praktijk op het gebied van hemianopsie dichter bij elkaar te brengen. Er wordt samengevat wat vanuit de wetenschappelijke literatuur bekend is over de gevolgen van hemianopsie voor het dagelijks leven. Ook de trainingsmogelijkheden worden beschreven, waarna dieper ingegaan wordt op een van deze trainingen, namelijk de IH-training. De positieve effecten van de IH-training op de dagelijkse mobiliteit, die in recent wetenschappelijk onderzoek zijn aangetoond, worden toegelicht. Tot slot worden aanbevelingen voor de klinische praktijk gedaan. De informatie in dit artikel is afkomstig uit het proefschrift van Gera de Haan.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. Haan GA de, Heutink J, Melis-Dankers BJM, Tucha O, Brouwer WH. Spontaneous recovery and treatment effects in patients with homonymous visual field defects: a meta-analysis of existing literature in terms of the ICF framework. Surv Ophthalmol. 2014;59(1):77–96.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  2. Haan GA de, Heutink J, Melis-Dankers BJM, et al. Difficulties in daily life reported by patients with homonymous visual field defects. J Neuro Ophthal. 2015;35:259–64.

    Article  Google Scholar 

  3. Mangione C, Lee P, Gutierrez P, et al. Development of the 25-item national eye institute visual function questionnaire. Arch Ophthalmol. 2001;119(7):1050–8.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  4. Sterre GW van der, Graaf ES van de, Verezen CA, Meulendijks CF, Schouten JS, Saxena R., et al. National eye institute visual functioning questionnaire-25: Nederlandse consensus vertaling (VFQ-25/NL). Versie 2001 2001. http://www.erasmusmc.nl/mage/publicaties/aanvullingen/3503982/interviewer+versie++VFQ25-N1.pdf. Geraadpleegd op 10 mei 2015.

    Google Scholar 

  5. Turano K, Geruschat D, Stahl J, Massof R. Perceived visual ability for independent mobility in persons with retinitis pigmentosa. Invest Ophthalmol Vis Sci. 1999;40(5):865–77.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  6. Kerkhoff G, Schaub J, Zihl J. Assessment of cerebral visual disorders by patient-questionnaire. Nervenarzt. 1990;61(12):711–8.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  7. Tant MLM. Visual performance in homonymous hemianopia: assessment, training and driving [dissertatie]. Groningen: University of Groningen; 2002.

  8. Haan GA de, Melis-Dankers BJ, Brouwer WH, Tucha O, Heutink J. The Effects of Compensatory Scanning Training on Mobility in Patients with Homonymous Visual Field Defects: A Randomized Controlled Trial. PLOS ONE. 2015;10(8):e0134459.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  9. Haan GA de, Melis-Dankers BJM, Brouwer WH, et al. The effects of compensatory scanning training on mobility in patients with homonymous visual field defects: further support, predictive variables and follow-up. PLosOne. Geaccepteerd 27 oktober 2016.

  10. Haan GA de, Melis-Dankers BJM, Brouwer WH, et al. Car driving performance in hemianopia: an on-road driving study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2014;55(10):6482–9.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  11. Bouwmeester L, Heutink J, Lucas C. The effect of visual training for patients with visual field defects due to brain damage: a systematic review. J Neurol Neurosurg Psych. 2007;78(6):555–64.

    Article  Google Scholar 

  12. Pollock A, Hazelton C, Henderson CA, et al. Interventions for visual field defects in patients with stroke. Cochrane Database Syst Rev. 2011;10:CD008388. doi:10.1002/14651858.cd008388.pub2.

    Google Scholar 

  13. Johnson JH, Cryan M. Homonymous hemianopia – assessment and nursing management. Am J Nurs. 1979;79(12):2131–5.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  14. Spikman J, Fasotti L. Herstel en behandeling. In: Kessels R, Eling P, Ponds R, et al (redactie). Klinische Neuropsychologie. Amsterdam: Uitgeverij Boom; 2012.

    Google Scholar 

  15. Haan GA de, Melis-Dankers BJM, Heutink J. Autorijden met hemianopsie: mogelijkheden en kansen. Tijdschr Neuropsychol. 2015;10(3):198–209.

    Google Scholar 

Download references

Dankbetuiging

Dit artikel is gebaseerd op het promotieonderzoek van Gera de Haan. Dit onderzoek was alleen mogelijk met de inzet van vele onderzoeksdeelnemers en medewerkers, die onze grote dank verdienen. Het onderzoek werd mede mogelijk gemaakt door financiële ondersteuning van ZonMw-InZicht (94307005).

Author information

Authors and Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Gera A. de Haan.

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

de Haan, G.A., Melis-Dankers, B.J.M., Brouwer, W.H. et al. Hemianopsie: gevolgen voor het dagelijks leven en de effecten van compensatietraining. Neuropraxis 20, 164–169 (2016). https://doi.org/10.1007/s12474-016-0140-5

Download citation

  • Published:

  • Issue Date:

  • DOI: https://doi.org/10.1007/s12474-016-0140-5

Trefwoorden

  • hemianopsie
  • revalidatie
  • mobiliteit
  • strategietraining
  • dagelijks leven