Skip to main content

Middelbare scholieren met verhoogd ziekteverzuim en depressieve klachten op het spreekuur bij de jeugdarts

Samenvatting

Inleiding: Geïndiceerde preventie bij leerlingen met depressieve klachten kan depressie en suïcidaliteit voorkomen. Onderzocht werd hoe vaak depressieve klachten voorkomen bij jongeren met verhoogd ziekteverzuim op het voorgezet onderwijs en of er een verband is met leeftijd, sekse of onderwijsniveau. De resultaten werden vergeleken met een normpopulatie van Nederlandse jongeren van dezelfde leeftijd.

Methode: Beschrijvend onderzoek onder jongeren in de regio GGD Hart voor Brabant die in de periode van 1 april 2019 tot 1 april 2020 een eerste ziekteverzuimgesprek bij de jeugdarts hadden. Depressieve klachten werden gemeten met de CDI‑2 (Children’s Depression Inventory, versie 2).

Resultaten: In de onderzoekspopulatie (n = 186) werd bij 33,9% van de leerlingen een verhoogde score op de CDI‑2 gevonden (jongens 17,1%; meisjes 44,0%). Er was een significante samenhang tussen CDI-2-score en leeftijd: hoe hoger de leeftijd van jongens en meisjes, des te vaker een verhoogde CDI-2-score. Bij meisjes gold ook hoe hoger het onderwijsniveau, des te vaker een verhoogde score op de CDI‑2. Meisjes (13 tot 16 jaar) hadden significant vaker een verhoogde CDI-2-score dan meisjes uit de normpopulatie (40,7% versus 20,0%). Bij jongens van 13 tot 16 jaar werd geen significant verschil gevonden ten opzichte van de normpopulatie (15,3% versus 10,0%).

Conclusie: Jongeren met een verhoogd ziekteverzuim hebben meer dan gemiddeld depressieve klachten. Het is aan te bevelen om op het ziekteverzuimspreekuur de CDI‑2 laagdrempelig in te zetten. Hierdoor kan betere vroegsignalering plaatsvinden, wat de ontwikkeling van een depressie en suïcidaliteit mogelijk kan voorkomen.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. Stevens GWJM, Dorsselaer S van, Boer M, et al. HBSC 2017. Gezondheid en welzijn van jongeren in Nederland. 2018. https://dspace.library.uu.nl/handle/1874/376901. Geraadpleegd op: 23 feb 2021.

  2. Trimbos-instituut. JGZ-Richtlijn Depressie. 2016. https://www.ncj.nl/richtlijnen/alle-richtlijnen/richtlijn/depressie. Geraadpleegd op: 23 feb 2021.

  3. Eriksson C, Madsen K. Workshop: to what extent can we trust our data on trends in mental health among adolescents? Nordic Collaboration on Positive Mental Health. Eur J Public Health. 2020; https://doi.org/10.1093/eurpub/ckaa165.1063.

    Article  PubMed Central  Google Scholar 

  4. Centraal Bureau voor de Statistiek. Cijfers aantal zelfdodingen onder de jeugd. Den Haag: Centraal Bureau voor de Statistiek; 2020.

    Google Scholar 

  5. Kessler RC, Amminger GP, Aguilar-Gaxiola S. Age of onset of mental disorders: a review of recent literature. Curr Opin Psychiatry. 2007;20:359–64.

    Article  Google Scholar 

  6. Vanneste YTM, Goor LAM, Feron FJM. Gemiste lessen, gemiste kansen; rol voor de publieke gezondheidszorg bij ziekteverzuim van jongeren. Ned Tijdschr Geneeskd. 2016;160:D398.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  7. Samenwerkingsverband voortgezet onderwijs De Meierij. Ziekteverzuimprotocol. ’s-Hertogenbosch: Samenwerkingsverband VO de Meierij; 2015.

    Google Scholar 

  8. GGD Hart voor Brabant, regio Brabant Noordoost. Draaiboek Schoolweigeraars/thuiszitters Deel 1 Preventie, regio Brabant Noordoost. Uden: GGD Hart voor Brabant; 2018.

    Google Scholar 

  9. Vanneste YTM, Mathijssen JJP, Goor ILAM van de, et al. Extensive medical absenteeism among secondary school students: an observational study on their health condition from a biopsychosocial perspective. Open J Prev Med. 2015;5:111–21.

    Article  Google Scholar 

  10. Nederlands Centrum Jeugdgezondheid. JGZ-Richtlijn Psychosociale problemen. Utrecht: Nederlands Centrum Jeugdgezondheid; 2016.

    Google Scholar 

  11. Buitelaar JK, Keulen M van, Nauta MH, et al. Multidisciplinaire richtlijn Addendum Depressie bij Jeugd 2009. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut; 2009.

    Google Scholar 

  12. Nederlands Jeugdinstituut. Grip op je dip. Utrecht: Nederlands Jeugdinstituut; 2020.

    Google Scholar 

  13. Kovacs M. Handleiding CDI‑2 Screeningsvragenlijst voor depressie bij kinderen en jongeren. Amsterdam: Hogrefe; 2011.

    Google Scholar 

  14. Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN). Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NVvP), Nederlands Instituut van Psychologen (NIP), Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN). Multidisciplinaire Richtlijn Beoordeling en behandeling van patiënten met suïcidaal gedrag. Utrecht: De Tijdstroom; 2010.

    Google Scholar 

  15. Federa. De Gedragscode Gezondheidsonderzoek. 2004. https://www.federa.org/code-goed-gedrag. Geraadpleegd op: 23 feb 2021.

  16. Salk RH, Hyde SJ, Abramson YL. Gender differences in depression in representative national samples: meta-analyses of diagnoses and symptoms. Psychol Bull. 2017;143(8):783–822.

    Article  Google Scholar 

  17. Inchley J, Currie D. Spotlight on adolescent health and well being. Findings from the 2017–2018 health behaviour in school aged children (HBSC) survey in Europe and Canada international report. band 1. Geneva: WHO; 2020. Key Findings.

    Google Scholar 

  18. Walsh N. Exploring the reported worsening of mental wellbeing among adolescent girls in Scotland. Findings from a rapid literature review exploring trends in adolescent wellbeing in Scotland and contributing factors. Edinburgh: Social Research; 2019.

    Google Scholar 

  19. Wang J, Yang R, Li D, et al. Association of health literacy and screen time with depressive symptoms among middle school students. Wei Sheng Yan Jiu. 2019;48(5):765–71.

    PubMed  Google Scholar 

  20. Lucassen PLBJ, Postma S, Hartman T olde. Ggz-vragenlijsten staan persoonsgerichte zorg in de weg. Huisarts Wet. 2017;3:112–4.

    Article  Google Scholar 

Download references

Author information

Authors and Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to A. Donders-Verhagen.

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Donders-Verhagen, A., de Boer, E. & Vanneste, Y.T.M. Middelbare scholieren met verhoogd ziekteverzuim en depressieve klachten op het spreekuur bij de jeugdarts. Tijdschr Jeugdgezondheidsz 53, 42–46 (2021). https://doi.org/10.1007/s12452-021-00249-4

Download citation

  • Published:

  • Issue Date:

  • DOI: https://doi.org/10.1007/s12452-021-00249-4

Trefwoorden

  • jongeren
  • ziekteverzuim
  • depressieve klachten
  • CDI‑2
  • jeugdgezondheidszorg