Skip to main content

Besluitvorming, twijfels en informatiebehoefte bij meningokokken ACWY-vaccinatie

Een cross-sectioneel onderzoek onder gevaccineerde jongeren en hun ouders

Samenvatting

Inleiding: Door de toegenomen incidentie van meningokokken W werd in 2017 een meningokokken ACWY (MenACWY) vaccinatie geïntroduceerd voor jonge kinderen, samen met een inhaalcampagne voor jongeren van 13 tot en met 18 jaar. Er is weinig bekend over de besluitvorming, redenen om te vaccineren, twijfels en informatiebehoefte onder jongeren.

Methode: Wij verrichtten een cross-sectioneel vragenlijstonderzoek in Almere onder jongeren van 13 tot en met 18 jaar (n = 807) en hun ouders (n = 416) die gehoor gaven aan de uitnodiging voor de MenACWY-vaccinatie.

Resultaten: De beslissing om te vaccineren werd het meest genomen door ouders en kind samen (56%) of geheel of voornamelijk door ouders (33%). Voor zowel ouders (80%) als jongeren (51%) was de ernst van de meningokokkenziekte de belangrijkste reden om te vaccineren. Achttien procent van de jongeren en 16% van de ouders gaf aan dat zij getwijfeld hadden. Jongeren twijfelden vooral over de prik (53%) en ouders over de veiligheid/bijwerkingen van het vaccin (44%). Jongeren en ouders gaven aan bij nieuwe vaccinaties geïnformeerd te willen worden door het RIVM (54% en 76%) en de huisarts (49% en 51%).

Conclusie: Deze bevindingen bevestigen dat communicatie- en campagnemateriaal meer gericht moet zijn op het vaccin en de mogelijke bijwerkingen ervan. Het is belangrijk dit materiaal ook te richten op ouders, aangezien zij vrijwel altijd betrokken zijn bij de besluitvorming. Aandacht voor pijnbeleving en pijnvermindering bij jongeren kan mogelijk helpen de drempel tot vaccineren te verlagen. De huisarts lijkt naast het RIVM een belangrijke rol te spelen in de informatievoorziening.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Figuur 1

Literatuur

  1. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Stand van zaken meningokokkenziekte serogroep W. Bilthoven: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. 2015. https://www.rivm.nl/meningokokken/toename-meningokokkenziekte-serogroep-w-sinds-oktober-2015. Geraadpleegd op: 15 mei 2020.

  2. Knol MJ, Hahné SJM, Lucidarme J, et al. Temporal associations between national outbreaks of meningococcal serogroup W and C disease in the Netherlands and England: an observational cohort study. Lancet Public Heal. 2017;2(10):e473–e82.

    Article  Google Scholar 

  3. Rijksinstituut Voor Volksgezondheid en Milieu. LCI richtlijn Meningokokken-meningitis en -sepsis. Bilthoven: Rijksinstituut Voor Volksgezondheid en Milieu. 2013. https://lci.rivm.nl/richtlijnen/meningokokken-meningitis-en-sepsis. Geraadpleegd op: 15 mei 2020.

  4. Knol MJ, Ruijs WLM, Antonise-Kamp L, et al. Implementation of MenACWY vaccination because of ongoing increase in serogroup W invasive meningococcal disease, the Netherlands, 2018. Euro Surveill. 2018;23(16):1–5.

    Article  Google Scholar 

  5. Betsch C, Böhm R, Chapman GB. Using behavioral insights to increase vaccination policy effectiveness. Policy Insights Behav Brain Sci. 2015;2(1):61–73.

    Article  Google Scholar 

  6. Schmid P, Rauber D, Betsch C, et al. Barriers of influenza vaccination intention and behavior—a systematic review of influenza vaccine hesitancy, 2005–2016. PLoS ONE. 2017;12:e170550.

    Article  Google Scholar 

  7. Smith LE, Amlôt R, Weinman J, et al. A systematic review of factors affecting vaccine uptake in young children. Vaccine. 2017;35(45):6059–69.

    Article  Google Scholar 

  8. Bults M, Beaujean DJMA, Richardus JH, et al. Pandemic influenza A (H1N1) vaccination in The Netherlands: parental reasoning underlying child vaccination choices. Vaccine. 2011;29(37):6226–35.

    Article  Google Scholar 

  9. Keulen HM van, Otten W, Ruiter RAC, et al. Redenen om zich te laten vaccineren tegen HPV: implicaties voor toekomstige informatievoorziening. Ned Tijdschr Geneeskd. 2013;157(23):A5523.

    PubMed  Google Scholar 

  10. KNMG. KNMG Wegwijzer. Toestemming en informatie bij behandeling van minderjarigen. Utrecht: KNMG. 2019. https://www.knmg.nl/advies-richtlijnen/knmg-publicaties/wegwijzer-dubbele-toestemming-minderjarige-1.htm. Geraadpleegd op: 21 maart 2021.

  11. Rosenstock IM. Historical origins of the health belief model. Health Educ Monogr. 1974;2(4):328–35.

    Article  Google Scholar 

  12. Ajzen I. The theory of planned behavior. Organ Behav Hum Decis Process. 1991;50(2):179–211.

    Article  Google Scholar 

  13. Vries M de, Claassen L, Wierik MJM te, et al. Meningococcal W135 disease vaccination intent, the Netherlands, 2018–2019. Emerg Infect Dis. 2020;26(7):1420–9.

    Article  Google Scholar 

  14. World Health Organization. Reducing pain at time of vaccination position paper. Geneva: World Health Organization. 2015. https://www.who.int/immunization/policy/position_papers/reducing_pain_vaccination/en/. Geraadpleegd op: 21 mei 2020.

  15. OLVG. OLVG zet hypnosebril in tegen pijn en angst bij kinderen. Amsterdam: OLVG. 2020. https://www.olvg.nl/nieuws/olvg-zet-hypnosebril-tegen-pijn-en-angst-bij-kinderen. Geraadpleegd op: 21 mrt 2021.

  16. Jong J de, Kroneman M, Fermin A, et al. Maatregelen om de vaccinatiegraad in Nederland te verhogen. Een verkenning. Utrecht: Nivel; 2019.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Authors and Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to M. R. van den Heuvel.

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

van den Heuvel, M.R., van Es, N., Ruijs, W.L.M. et al. Besluitvorming, twijfels en informatiebehoefte bij meningokokken ACWY-vaccinatie. Tijdschr Jeugdgezondheidsz 53, 104–110 (2021). https://doi.org/10.1007/s12452-021-00246-7

Download citation

  • Published:

  • Issue Date:

  • DOI: https://doi.org/10.1007/s12452-021-00246-7

Trefwoorden

  • meningokokkenziekte
  • vaccinatie
  • jongeren
  • besluitvorming
  • MenACWY