Etnische verschillen in de prevalentie van overgewicht bij 2-jarige kinderen. De rol van prenatale factoren, geboorte-uitkomsten en postnatale factoren

Kinderen van niet-Westerse afkomst hebben een verhoogd risico op overgewicht en obesitas. Dit onderzoek bekijkt in hoeverre deze verschillen al aanwezig zijn op de leeftijd van 2 jaar en welke prenatale factoren, geboorte-uitkomsten en/of postnatale factoren mogelijk een verklaring bieden voor deze etnische verschillen.

Gegevens zijn afkomstig van de Amsterdam Born Children and their Development (ABCD) cohortstudie. Dit betreft 3120 2-jarige kinderen, verdeelt over 8 etnische groepen (Nederlands, Surinaams-Hindostaans, Surinaams-Creools, Antilliaans, Turks, Marokkaans, Ghanees en een overige niet-Nederlandse groep). Ze werden onderverdeeld in 2 groepen: met en zonder overgewicht (inclusief obesitas). De verklarende rol van bovengenoemde factoren werd onderzocht.

Daaruit bleek dat het percentage overgewicht 2-3 keer hoger was bij de Turkse (19,3%), Marokkaanse (16,9%) en Ghanese (17,5%) kinderen dan bij kinderen van autochtone afkomst (7,2%). De body mass index (BMI) van de moeder voor de zwangerschap (prenataal) verklaarde 13% van de etnische verschillen in overgewicht. De belangrijkste factor was echter de gewichtstoename in de eerste 6 maanden (postnataal); deze factor verklaarde bijna 50% van deze verschillen.

Een hoge prenatale BMI van de moeder, maar vooral de postnatale groei van het kind in de eerste 6 maanden, zijn aangrijpingspunten voor preventie van overgewicht op jonge leeftijd bij kinderen van Turkse, Marokkaans en Ghanese afkomst. Er is meer onderzoek nodig naar de onderliggende factoren van deze vroege gewichtstoename om overgewicht op jonge leeftijd bij deze kinderen te voorkomen en daardoor de etnische verschillen te verkleinen.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. 1.

    Schonbeck Y, Talma H, Dommelen P van, Bakker B, e.a.. Increase in prevalence of overweight in Dutch children and adolescents: a comparison of nationwide growth studies in 1980, 1997 and 2009. PLoS One. 2011;6(11):e27608.

    Article  Google Scholar 

  2. 2.

    Must A. Morbidity and mortality associated with elevated body weight in children and adolescents. Am J Clin Nutr. 1996 Mar;63(3 Suppl):445S-7S.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  3. 3.

    Ross CE. Overweight and depression. J Health Soc Behav. 1994 Mar;35(1):63-79.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  4. 4.

    Schonbeck Y, Buuren S van. Factsheet: resultaten vijfde landelijke groeistudie. 2010. Beschikbaar via: http://www.tno.nl/downloads/20100608%20Factsheet%20Resultaten%20Vijfde%20Landelijke%20Groeistudie.pdf.

  5. 5.

    Barker DJ. The developmental origins of adult disease. J Am Coll Nutr. 2004 Dec;23(6 Suppl):588S-95S.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  6. 6.

    Ong KK, Emmett PM, Noble S, Ness A, e.a. Dietary energy intake at the age of 4 months predicts postnatal weight gain and childhood body mass index. Pediatrics. 2006 Mar;117(3):503-8.

    Article  Google Scholar 

  7. 7.

    Salsberry PJ, Reagan PB. Dynamics of early childhood overweight. Pediatrics. 2005 Dec;116(6):1329-38.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  8. 8.

    Eijsden M van, Vrijkotte TG, Gemke RJ, Wal MF Van Der. Cohort profile: the Amsterdam Born Children and their Development (ABCD) Study. Int J Epidemiol. 2010 Oct;40(5):1176-86.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  9. 9.

    Cole TJ, Bellizzi MC, Flegal KM, Dietz WH. Establishing a standard definition for child overweight and obesity worldwide: international survey. BMJ. 2000 May 6;320(7244):1240-3.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  10. 10.

    Kolsgaard ML, Andersen LF, Tonstad S, Brunborg C, e.a. Ethnic differences in metabolic syndrome among overweight and obese children and adolescents: the Oslo Adiposity Intervention Study. Acta Paediatr. 2008 Nov;97(11):1557-63.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  11. 11.

    Saxena S, Ambler G, Cole TJ, Majeed A. Ethnic group differences in overweight and obese children and young people in England: cross sectional survey. Arch Dis Child. 2004 Jan;89(1):30-6.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  12. 12.

    Mesman I, Roseboom TJ, Bonsel GJ, Gemke RJ, e.a. Maternal pre-pregnancy body mass index explains infant’s weight and BMI at 14 months: results from a multi-ethnic birth cohort study. Arch Dis Child. 2009 Aug 29;94(8):587-95.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  13. 13.

    Gluckman PD, Hanson MA, Cooper C, Thornburg KL. Effect of in utero and early-life conditions on adult health and disease. N Engl J Med. 2008 Jul 3;359(1):61-73.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  14. 14.

    Armitage JA, Poston L, Taylor PD. Developmental origins of obesity and the metabolic syndrome: the role of maternal obesity. Front Horm Res. 2008;36:73-84.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  15. 15.

    Hoog ML de, Eijsden M van, Stronks K, Gemke RJ, e.a. The role of infant feeding practices in the explanation for ethnic differences in infant growth: the Amsterdam Born Children and their Development study. Br J Nutr. 2011 Nov;106(10):1592-601.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  16. 16.

    Hulsmann AR, Senyurek A, Oostenbrink R. Verschillen in voedingsgewoonten in het eerste levensjaar tussen Turkse en Nederlandse zuigelingen. Tijdschr Kindergeneeskd. 2005;73(6):201-5.

    Google Scholar 

  17. 17.

    Bulk-Bunschoten AM, Bodegom S van, Reerink JD, Jong PC de, e.a. Weight and weight gain at 4 months (The Netherlands 1998): influences of nutritional practices, socio-economic and ethnic factors. Paediatr Perinat Epidemiol. 2002 Oct;16(4):361-9.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  18. 18.

    Frederick IO, Williams MA, Sales AE, Martin DP, e.a. Pre-pregnancy body mass index, gestational weight gain, and other maternal characteristics in relation to infant birth weight. Matern Child Health J. 2008 Sep;12(5):557-67.

    PubMed  Article  Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to M.L.A. de Hoog.

Additional information

onderzoeker in opleiding

senior-onderzoeker Jeugd (projectleider ABCD-studie)

hoogleraar Sociale Geneeskunde, Universitair docent (projectleider ABCD-studie)

kinderarts, hoogleraar Algemene Kindergeneeskunde

Correspondentie:

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Cite this article

de Hoog, M., van Eijsden, M., Stronks, K. et al. Etnische verschillen in de prevalentie van overgewicht bij 2-jarige kinderen. De rol van prenatale factoren, geboorte-uitkomsten en postnatale factoren. JEUGDGEZONDSZORG-TIJDSCHR. 45, 16–22 (2013). https://doi.org/10.1007/s12452-013-0005-8

Download citation