Advertisement

Jeugdbeleid

pp 1–10 | Cite as

Het pupildossier als bron

  • Saskia BultmanEmail author
Article
  • 5 Downloads

Samenvatting

Voor historici die onderzoek doen naar de naoorlogse residentiële jeugdzorg kan het lastig zijn om zicht te krijgen op het kind. Een bron die mogelijk uitkomst biedt, is het pupildossier. In historisch onderzoek worden bronnen als dossiers vaak gebruikt om een stem te geven aan onderbelichte groepen, zoals kinderen in de jeugdzorg. De gedachte hierachter is dat het dossier zicht biedt op de ervaringen, gedachten en gevoelens van het kind, die anders buiten beeld blijven.

Ook voor oud-cliënten die op zoek zijn naar informatie over het eigen verleden is het dossier ogenschijnlijk een waardevolle bron van informatie. Toch biedt het dossier niet altijd helder zicht op het verleden. Dossiers zijn vaak grotendeels vanuit het perspectief van de hulpverlener opgesteld, waardoor zij een ‘gekleurd’ beeld geven van het verleden. Daarnaast zijn dossiers vaak onvolledig, waardoor zij soms meer vragen oproepen dan antwoorden geven. Om deze redenen kunnen dossiers dus niet zomaar als ‘sleutel tot het verleden’ gezien worden.

In deze bijdrage gaat de auteur in op de mogelijkheden die het dossier wel en niet biedt aan historici om zicht te krijgen op het kind. Zij doet dat aan de hand van de pupillendossiers uit het Rijksopvoedingsgesticht voor meisjes uit de periode 1945–1975. Zij stelt hierbij drie typen bronnen centraal die dicht op de huid van het kind zitten: het dossieruittreksel, de gedragsrapporten en de zelfgeschreven levensgeschiedenissen van de pupillen.

Literatuur

  1. Aantekeningen gedrag (1945). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  2. Bakker, N., Noordman, J., & Rietveld-van Wingerden, M. (2010). Vijf eeuwen opvoeden in Nederland: idee en praktijk 1500–2000. Assen: Koninklijke Van Gorcum.Google Scholar
  3. Brief (1953). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  4. Dehue, T. (1990). De regels van het vak: Nederlandse psychologen en hun methodologie. Amsterdam: Van Gennep.Google Scholar
  5. Dossieruittreksel (1945). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  6. Dossieruittreksel (1947). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  7. Dossieruittreksel (1949). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  8. Eakin, P. J. (1999). How our lives become stories: making selves. Ithaca: Cornell University Press.Google Scholar
  9. Gedragsrapport (1960). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  10. Levensgeschiedenis (1949). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  11. Levensgeschiedenis (1965). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  12. Maandelijkse aantekeningen (1947). In: Het Utrechts Archief. Archief 20. Rijksinrichtingen kinderbescherming. Archief van de gevangenis voor jeugdige vrouwelijke veroordeelden, 1858–1897, tevens huis van verbetering en opvoeding voor meisjes, 1858–1888, vervolgens rijksopvoedingsgesticht voor meisjes te Montfoort, 1888–1909, Zeist, 1909–1950, en Nijmegen, 1950–1975. Persoonsdossiers, 1905–1975. Utrecht: Het Utrechts Archief.Google Scholar
  13. Sköld, J., & Vehkalahti, K. (2016). Marginalized children: methodological and ethical issues in the history of education and childhood. History of Education, 45(4), 403–410.CrossRefGoogle Scholar
  14. Steedman, C. (2000). Enforced narratives: stories of another self. In T. Cosslett, C. Lury & P. Summerfield (red.), Feminism and autobiography: texts, theories, methods (pag. 25–39). New York: Routledge.Google Scholar
  15. Vehkalahti, K. (2016). Dusting the archives of childhood: child welfare records as historical sources. History of Education, 45(4), 430–445.CrossRefGoogle Scholar
  16. Weijers, I. (1991). Terug naar het behouden huis. Romanschrijvers en wetenschappers in de jaren vijftig. Amsterdam: SUA.Google Scholar
  17. Wilde, L. de, & Vanobbergen, B. (2017). Puzzling history – the personal file in residential care: a source for life history and historical research. History of Education, 46(3), 384–397.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2019

Authors and Affiliations

  1. 1.NijmegenNederland

Personalised recommendations