Huisarts en wetenschap

, Volume 59, Issue 9, pp 396–399 | Cite as

Een geriatrisch zorgmodel voor thuiswonende, kwetsbare ouderen

  • Emiel Hoogendijk
  • Henriëtte van der Horst
  • Peter van de Ven
  • Jos Twisk
  • Dorly Deeg
  • Karen van Leeuwen
  • G. Nijpels
  • A.P.D. Jansen
  • H.P.J. van Hout
  • J.P.C.M. van Campen
Onderzoek

Samenvatting

Hoogendijk EO, Van der Horst HE, Van de Ven PM, Twisk JWR, Deeg DJH, Van Leeuwen KM, Van Campen JPCM, Nijpels G, Jansen APD, Van Hout HPJ. Een geriatrisch zorgmodel voor thuiswonende kwetsbare ouderen.Huisarts Wet 2016;59(9):396-9.

Doel

Het evalueren van de effecten van het Geriatrisch Zorgmodel (GZM), een geïntegreerd zorgprogramma, op de kwaliteit van leven van kwetsbare ouderen.

Methode

Tussen mei 2010 en maart 2013 hebben we een gerandomiseerd onderzoek uitgevoerd onder 1147 thuiswonende kwetsbare ouderen (PRISMA-7-score ≥ 3) uit 35 huisartsenpraktijken in Amsterdam en West-Friesland (Nederlands Trial Register NTR2160). De interventie bestond uit geriatrische assessments door een praktijkondersteuner ouderenzorg (poh) bij de oudere thuis, uitmondend in een samen met de oudere opgesteld persoonlijk zorgplan. De poh’s hebben deze interventie elke zes maanden herhaald. De poh’s werkten nauw samen met de huisarts en kregen begeleiding van een geriatrisch expertteam. Patiënten met complexe zorgbehoeften werden besproken in een multidisciplinair overleg. Ouderen in de controlegroep ontvingen de gebruikelijke zorg. De primaire uitkomstmaat was kwaliteit van leven en secundaire uitkomstmaten waren gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven, functionele beperkingen, ervaren gezondheid, psychisch welbevinden, sociaal functioneren en ziekenhuisopnamen. We hebben de uitkomsten bij aanvang van het onderzoek en na 6, 12, 18 en 24 maanden gemeten.

Resultaten

Van de 1147 deelnemende kwetsbare ouderen namen 782 ouderen tot aan het eind van de follow-up deel aan het onderzoek. We vonden voor geen enkele uitkomstmaat significante verschillen tussen de interventiegroep en de groep die de gebruikelijke zorg ontving.

Conclusie

Het GZM bleek in ons onderzoek niet effectiever te zijn dan de gebruikelijke zorg die kwetsbare ouderen in de huisartsenpraktijk ontvangen. Op basis van dit onderzoek, en ander recentelijk in Nederland uitgevoerd onderzoek, is grootschalige implementatie van geïntegreerde zorgprogramma’s voor kwetsbare ouderen op dit moment niet aan te bevelen.

Literatuur

  1. 1.
    Fried LP, Ferrucci L, Darer J, Williamson JD, Anderson G. Untangling the concepts of disability, frailty, and comorbidity: implications for improved targeting and care. J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2004;59:255-63.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  2. 2.
    Lacas A, Rockwood K. Frailty in primary care: a review of its conceptualization and implications for practice. BMC Med 2012;10:4.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  3. 3.
    De Lepeleire J, Iliffe S, Mann E, Degryse JM. Frailty: an emerging concept for general practice. Br J Gen Pract 2009;59:e177-82.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  4. 4.
    Coleman K, Austin BT, Brach C, Wagner EH. Evidence on the Chronic Care Model in the new millennium. Health Aff 2009;28:75-85.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Adams SG, Smith PK, Allan PF, Anzueto A, Pugh JA, Cornell JE. Systematic review of the chronic care model in chronic obstructive pulmonary disease prevention and management. Arch Intern Med 2007;167:551-61.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. 6.
    Bodenheimer T, Wagner EH, Grumbach K. Improving primary care for patients with chronic illness: the chronic care model, Part 2. JAMA 2002;288:1909-14.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. 7.
    Muntinga ME, Hoogendijk EO, Van Leeuwen KM, Van Hout HPJ, Twisk JWR, Van der Horst HE, et al. Implementing the chronic care model for frail older adults in the Netherlands: study protocol of ACT (frail older adults: care in transition). BMC Geriatr 2012;12:19.Google Scholar
  8. 8.
    Schuurmans H, Steverink N, Lindenberg S, Frieswijk N, Slaets JPJ. Old or frail: what tells us more? J Gerontol A Biol Sci Med Sci 2004;59:M962-5.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  9. 9.
    Raiche M, Hebert R, Dubois MF. PRISMA-7: a case-finding tool to identify older adults with moderate to severe disabilities. Arch Gerontol Geriatr 2008;47:9-18.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  10. 10.
    Hoogendijk EO, Van der Horst HE, Deeg DJH, Frijters DHM, Prins BAH, Jansen APD, et al. The identification of frail older adults in primary care: comparing the accuracy of five simple instruments. Age Ageing 2013;42:262-5.Google Scholar
  11. 11.
    Hirdes JP, Fries BE, Morris JN, Steel K, Mor V, Frijters D, et al. Integrated health information systems based on the RAI/MDS series of instruments. Healthc Manage Forum 1999;12:30-40.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  12. 12.
    Lutomski JE, Baars MAE, Schalk BWM, Boter H, Buurman BM, Den Elzen WPJ, et al. The Development of the Older Persons and Informal Caregivers Survey Minimum DataSet (TOPICS-MDS): a large-scale data sharing initiative. PLoS ONE 2013;8:e81673.Google Scholar
  13. 13.
    Brook RH, Ware JEJ, Davies-Avery A, Stewart AL, Donald CA, Rogers WH, et al. Overview of adult health measures fielded in Rand’s health insurance study. Med Care 1979;17:1-131.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Brooks R. EuroQol: the current state of play. Health Policy 1996;37:53-72.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. 15.
    Weinberger M, Samsa GP, Schmader K, Greenberg SM, Carr DB, Wildman DS. Comparing proxy and patients’ perceptions of patients’ functional status: results from an outpatient geriatric clinic. J Am Geriatr Soc 1992;40:585-8.Google Scholar
  16. 16.
    Moorer P, Suurmeije T, Foets M, Molenaar IW. Psychometric properties of the RAND-36 among three chronic diseases (multiple sclerosis, rheumatic diseases and COPD) in The Netherlands. Qual Life Res 2001;10:637-45.Google Scholar
  17. 17.
    Hays RD, Morales LS. The RAND-36 measure of health-related quality of life. Ann Med 2001;33:350-7.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  18. 18.
    Van der Zee K, Sanderman R. Het meten van de algemene gezondheidstoestand met de RAND-36, een handleiding. Groningen: UMCG/Rijksuniversiteit Groningen; 2014. www.umcg.nl/SiteCollectionDocuments/research/institutes/SHARE/assessment%20tools/handleiding_rand36_2e_druk.pdf.
  19. 19.
    Hoogendijk EO, Van der Horst HE, Van de Ven PM, Twisk JWR, Deeg DJH, Frijters DHM, et al. Effectiveness of a Geriatric Care Model for frail older adults in primary care: results from a stepped wedge cluster randomized trial. Eur J Intern Med 2016;28:43-51.Google Scholar
  20. 20.
    Hoogendijk EO, Muntinga ME, Van Leeuwen KM, Van der Horst HE, Deeg DJH, Frijters DHM, et al. Self-perceived met and unmet care needs of frail older adults in primary care. Arch Gerontol Geriatr 2014;58:37-42.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  21. 21.
    Metzelthin SF, Van Rossum E, De Witte LP, Ambergen AW, Hobma SO, Sipers W, et al. Effectiveness of interdisciplinary primary care approach to reduce disability in community dwelling frail older people: cluster randomised controlled trial. BMJ 2013;347:f5264.Google Scholar
  22. 22.
    Ruikes FGH, Zuidema SU, Akkermans RP, Assendelft WJJ, Schers HJ, Koopmans RTCM. Multicomponent program to reduce functional decline in frail elderly people: a cluster controlled trial. J Am Board Fam Med 2016;29:209-17.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  23. 23.
    Drubbel I. Frailty screening in older patients in primary care using routine care data [proefschrift]. Utrecht: Utrecht University, 2014.Google Scholar
  24. 24.
    Hoogendijk EO. How effective is integrated care for community-dwelling frail older people? The case of the Netherlands. Age Ageing 2016; in druk.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2016

Authors and Affiliations

  • Emiel Hoogendijk
    • 1
  • Henriëtte van der Horst
    • 1
  • Peter van de Ven
    • 1
  • Jos Twisk
    • 2
  • Dorly Deeg
    • 2
  • Karen van Leeuwen
    • 1
  • G. Nijpels
    • 1
  • A.P.D. Jansen
    • 1
  • H.P.J. van Hout
    • 1
  • J.P.C.M. van Campen
    • 3
  1. 1.Afdeling HuisartsgeneeskundeVUmcAmsterdamThe Netherlands
  2. 2.afdeling EpidemiologieVUmcAmsterdamThe Netherlands
  3. 3.afdeling GeriatrieMC SlotervaartAmsterdamThe Netherlands

Personalised recommendations