Wat gebeurt er nadat een euthanasieverzoek is afgewezen?

Samenvatting

Pasman HRW, Willems DL, Onwuteaka-Philipsen BD. Wat gebeurt er nadat een euthanasieverzoek is afgewezen? Huisarts Wet 2014;57(8):396-9.

Achtergrond

Ongeveer één op de acht euthanasieverzoeken wordt afgewezen door de behandelend arts. Wij hebben artsen en patiënten gevraagd wat er na zo’n afwijzing gebeurt.

Methode

Wij hielden diepte-interviews met negen patiënten van wie het verzoek om euthanasie afgewezen was, en met zeven artsen die deze patiënten begeleid hadden. Ook interviewden wij drie familieleden van patiënten die waren overleden na een afgewezen euthanasieverzoek, en vier artsen die deze patiënten hadden begeleid. Alle interviews vonden plaats in 2006 en 2007, minimaal zes maanden na de afwijzing.

Resultaten

Alle patiënten behielden de wens om te sterven nadat hun verzoek was afgewezen, al nam de urgentie van die wens soms af. In de meeste gevallen brachten de patiënt en de arts het onderwerp niet meer ter sprake. Geen van de betrokken artsen evalueerde de situatie na de afwijzing met de patiënt, of besprak hoe het nu verder moest. Sommige artsen trokken uit het zwijgen van de patiënt ten onrechte de conclusie dat diens doodswens verdwenen was.

Conclusie

Als een euthanasieverzoek is afgewezen doen de meeste patiënten er het zwijgen toe, maar de wens om te sterven blijft. Het is belangrijk dat huisartsen blijven openstaan voor een gesprek over dit soort wensen en gevoelens, ook buiten de context van euthanasie. Dat geeft de patiënt de gelegenheid zijn gevoelens te uiten en het geeft de arts de kans de patiënt te blijven steunen.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. 1.

    Onwuteaka-Philipsen BD, Brinkman-Stoppelenburg A, Penning C, De Jong-Krul GJ, Van Delden JJ, Van der Heide A. Trends in end-of-life practices before and after the enactment of the euthanasia law in the Netherlands from 1990 to 2010: a repeated cross-sectional survey. Lancet 2012;380:908–15.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  2. 2.

    Jansen-van der Weide MC, Onwuteaka-Philipsen BD, Van der Wal G. Granted, undecided, withdrawn, and refused requests for euthanasia and physician-assisted suicide. Arch Intern Med 2005;165:1698–704.

    Article  Google Scholar 

  3. 3.

    Van Wijmen MPS, Rurup ML, Pasman HRW, Kaspers PJ, Onwuteaka-Philipsen BD. Design of the Advance Directives Cohort: a study of end-life decision-making focusing on Advance Directives. BMC Public Health 2010;10:166.

    PubMed Central  PubMed  Article  Google Scholar 

  4. 4.

    Back AL, Starks H, Hsu C, Gordon JR, Bharucha A, Pearlman RA. Clinician-patient interactions about requests for physician-assisted suicide: A patient and family view. Arch Intern Med 2002;162:1257–65.

    Article  Google Scholar 

  5. 5.

    Dobscha SK, Heintz RT, Press N, Ganzini L. Oregon physicians’ responses to requests for assisted suicide: A qualitative study. J Palliat Med 2004;7:451–61.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  6. 6.

    Kohlwes RJ, Koepsell TD, Rhodes LA, Pearlman RA. Physicians’ responses to patients’ requests for physician-assisted suicide. Arch Intern Med 2001;161:657–63.

    CAS  PubMed  Article  Google Scholar 

  7. 7.

    Havekate I, Van der Heide A, Onwuteaka-Philipsen BD, Van der Maas PJ, Van der Wal G. The emotional impact on physicians of hastening the death of a patient. Med J Aust 2001;175:519–22.

    Google Scholar 

  8. 8.

    Bascom PB, Tolle SW. Responding to requests for physician-assisted suicide: ‘These are uncharted waters for both of us…’. JAMA 2002;288:91–8.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  9. 9.

    Van Dieten E. Een goed gesprek over de dood: Mart Calff over omgaan met patiënten van wie het einde nadert. Medisch Contact 2011;66:1534–7.

    Google Scholar 

  10. 10.

    Scocco P, De Leo D. One-year prevalence of death thoughts, suicide ideation and behaviours in the elderly population. Int J Geriat Psychiatry 2002;17:842–6.

    CAS  Article  Google Scholar 

  11. 11.

    Lapierre S, Boyer R, Desjardins S, Dubé M, Lorrain D, Préville M, Brassard J. Daily hassles, physical illness, and sleep problems in older adults with wishes to die. Int Psychogeriatr 2012;24:243–52.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  12. 12.

    Rurup ML, Deeg DJH, Poppelaars JL, Kerkhof AJFM, Onwuteaka-Philipsen BD. Wishes to die in older people: A quantitative study of prevalence and associated factors. Crisis 2011;32:194–203.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  13. 13.

    Tolle SW, Tilden VR, Drach LL, Fromme EK, Perrin NA, Hedberg K. Characteristics and proportion of dying Oregonians who personally consider physician-assisted suicide. J Clin Ethics 2004;15:111–8.

    PubMed  Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Roeline Pasman.

Additional information

VUmc, EMGO+-instituut, afdeling Sociale Geneeskunde, Expertisecentrum Palliatieve Zorg, Van der Boechorststraat 7, 1081 BT Amsterdam: H.R.W. Pasman, verpleegkundige en socioloog, senior onderzoeker; prof.dr. B.D. Onwuteaka-Philipsen, hoogleraar Levenseindeonderzoek. AMC Amsterdam, afdeling Huisartsgeneeskunde: prof.dr. D.L. Willems, hoogleraar Medische ethiek • Correspondentie: hrw.pasman@vumc.nl • Mogelijke belangenverstrengeling: het onderzoek werd gefinancierd door de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde en de Pieter van Foreest Stichting.

Dit artikel werd eerder gepubliceerd als: Pasman HR, Willems DL, Onwuteaka-Philipsen BD. What happens after a request for euthanasia or physician-assisted suicide is refused? Qualitative interviews with patients, relatives and physicians. Patient Educ Couns 2013;92:313-8. Publicatie gebeurt met toestemming van de uitgever.

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Pasman, R., Willems, D. & Onwuteaka-Philipsen, B. Wat gebeurt er nadat een euthanasieverzoek is afgewezen?. HUISARTS WETENSCHAP 57, 396–399 (2014). https://doi.org/10.1007/s12445-014-0206-7

Download citation