Skip to main content

De relatie tussen positieve communicatiestrategieën en het beloop van alledaagse klachten

Samenvatting

 

Van Dulmen S, Fassaert T, Van der Jagt L, Schellevis F. De relatie tussen positieve communicatiestrategieën en het beloop van alledaagse klachten. Huisarts Wet 2010;53(5):265-71.

Doel

Consulten voor alledaagse klachten vormen een aanslag op de werklast van de huisarts. Specifieke communicatiestrategieen, zoals actief luisteren en het wekken van positieve uitkomstverwachtingen, dragen mogelijk bij aan zelfzorg bij de patiënt.

Bij dit onderzoek zijn we nagegaan hoe vaak huisartsen dergelijke strategieën hanteren en hoe deze samenhangen met ervaren gezondheid, consultfrequentie en medicatietherapietrouw.

Methode

In 524 op video opgenomen consulten met patiënten met alledaagse klachten observeerden we de volgende strategieen: actief luisteren, positieve communicatie, patiëntgerichtheid, het (wetenschappelijk) onderbouwen van advies en het voortbouwen op eerdere behandelervaringen. De patiënten vulden vragenlijsten in. Informatie over consultfrequentie was afkomstig van de doorlopende patiëntenregistratie. We analyseerden de verkregen gegevens aan de hand van multivariate regressieanalyse.

Resultaten

Het uiten van een gunstige prognose blijkt gerelateerd aan een betere gezondheid, maar alleen als de huisarts gelijktijdig een verklaring voor de oorzaak van de klachten geeft. Zo’n verklaring is ook gerelateerd aan een betere gezondheidstoestand bij de patiënt, behalve wanneer hij zich bij binnenkomst somber voelt. Actief luisteren en betrokkenheid bij de besluitvorming blijken bij deze subgroep samen te hangen met grotere therapietrouw.

Conclusie

Patiënten met alledaagse klachten lijken gebaat bij een huisarts die duidelijk én optimistisch is over de aard en de oorzaak van de klachten, behalve wanneer zij zich somber voelen. Dan lijkt vooral een luisterend oor te werken. Huisartsen doen er dus goed aan zich te vergewissen van de emotionele toestand van de patiënt.

Abstract

 

Van Dulmen S, Fassaert T, Van der Jagt L, Schellevis F. The association between positive communication strategies and the course of minor ailments. Huisarts Wet 2010;5:265-71.

Introduction

Consultations for minor ailments constitute a large part of the workload of general practitioners (GPs). Specific communication strategies, such as active listening and creating positive treatment expectations, might contribute to patient self-care. The aims of this study were to investigate how often GPs use such communication strategies and whether these strategies are associated with perceived health, consultation frequency, and medication adherence.

Methods

Videotaped consultations (n = 524) between Dutch GPs and patients with minor ailments were assessed for the following strategies: active listening, positive communication, patient centeredness, providing scientifically proven information and advice, and building on earlier treatment experiences. Patients completed questionnaires before and after the consultation and 2 weeks later. Information about the consultation frequency was obtained from the patient registration database. Data were analysed using multivariate regression analysis.

Results

Giving a favourable prognosis was associated with better health, but only if the GP also explained the cause of the symptoms. Such an explanation was also associated with a better patient health status, except in those patients who felt down and miserable at the moment they entered the consulting room. Active listening and involvement in decision-making were associated with greater treatment adherence in this group of patients.

Discussion

Patients with minor ailments appeared to benefit from a GP being clearand optimistic about the nature and course of ailments, with the exception of patients who felt down and miserable at the moment they entered the consulting room. In these cases, active listening proved helpful. Thus GPs should assess the patient’s mood or emotional state when he/she enters the consulting room.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. 1

    Bensing J, Schreurs K, De Rijk A. The role of general practitioner’s affective behaviour in medical encounters. Psych Health 1996;11:825–38.

    Article  Google Scholar 

  2. 2

    Cardol M, Van Dijk L, De Jong J, De Bakker D, Westert G. Huisartsenzorg: wat doet de poortwachter? Utrecht: NIVEL, 2004.

    Google Scholar 

  3. 3

    Morris C, Cantrill J, Weiss M. GPs’ attitudes to minor ailments. Fam Pract 2001;18:581–5.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  4. 4

    Van der Horst H. Een ondergeschoven kindje. Te weinig aandacht voor alledaagse klachten en kwalen. Med Contact 2006;61:412–4.

    Google Scholar 

  5. 5

    Kooiker S. Verwachtingen van medische zorg en ziektegedrag bij alledaagse aandoeningen. Huisarts Wet 1996;39:50–5.

    Google Scholar 

  6. 6

    Vercoulen JH, Swanink CM, Fennis JF, Galama JM, Van der Meer JW, Bleijenberg G. Prognosis in chronic fatigue syndrome: a prospective study on the natural course. J Neurol Neurosurg Psychiatry 1996;60:489–94.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  7. 7

    Van Dulmen AM, Fennis JF, Mokkink HG, Bleijenberg G. The relationship between complaint-related cognitions in referred patients with irritable bowel syndrome and subsequent health care seeking behaviour in primary care. Fam Pract 1996;13:12–7.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  8. 8

    Van Dulmen S. De helende werking van het arts-patiënt contact. Huisarts Wet 2001;44:490–4.

    Article  Google Scholar 

  9. 9

    Fassaert T, Van Dulmen S, Schellevis FG, Van der Jagt L, Bensing JM. Raising positive expectations helps patients with minor ailments. BMC Fam Pract 2008;9:38.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  10. 10

    Crow R, Gage H, Hampson S, Hart J, Kimber A, Thomas H. The role of expectancies in the placebo effect and their use in the delivery of health care: a systematic review. Health Technol Assess 1999;3:1–48.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  11. 11

    Thomas K. General practice consultations: is there any point in being positive? BMJ 1987;294:1200–2.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  12. 12

    Fassaert T, Van Dulmen S, Schellevis F, Bensing J. Active listening in medical consultations: development of the Active Listening Observation Scale (ALOS-global). Patient Educ Couns 2007;68:258–64.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  13. 13

    Van den Brink-Muinen A, Van Dulmen AM, Jung HP, Bensing JM. Do our talks with patients meet their expectations? J Fam Pract 2007;56:559–68.

    PubMed  Google Scholar 

  14. 14

    Epstein RM, Franks P, Fiscella K, Shields CG, Meldrum SC, Kravitz RL, et al. Measuring patient-centered communication in patientphysician consultations: theoretical and practical issues. Soc Sci Med 2005;61:1516–28.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  15. 15

    The Headache Study Group of The University of Western Ontario. Predictors of outcome in headache patients presenting to family physicians – a one year prospective study. Headache 1986;26:285–94.

    Google Scholar 

  16. 16

    Stewart M, Brown JB, Donner A, McWhinney IR, Oates J, Weston WW, et al. The impact of patient-centered care on outcomes. J Fam Pract 2000;49:796–804.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  17. 17

    Schers H, Maat C, Van de Ven C, Van den Hoogen H, Grol R, Van den Bosch W. Hoe denken huisartsen over continuïteit in de zorg? Huisarts Wet 2002;45:450–4.

    Article  Google Scholar 

  18. 18

    Van Dulmen AM, Bensing JM. The effect of context in healthcare: a programming study. Den Haag: RGO, 2001.

    Google Scholar 

  19. 19

    Williams S, Weinman J, Dale J. Doctor-patient communication and patient satisfaction: a review. Fam Pract 1998;15:480–92.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  20. 20

    Safran D, Taira D, Rogers W, Kosinski M, Ware J, Tarlov A. Linking primary care performance to outcomes of care. J Fam Pract 1998;47:213–20.

    PubMed  CAS  Google Scholar 

  21. 21

    Graugaard PK, Eide H, Finset A. Interaction analysis of physicianpatient communication: the influence of trait anxiety on communication and outcome. Patient Educ Couns 2003;49:149–56.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  22. 22

    Westert G, Schellevis F, De Bakker D, Groenewegen P, Bensing J, Van der Zee J. Monitoring health inequalities through general practice: the Second Dutch National Survey of General Practice. Eur J Public Health 2005;15:59–65.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  23. 23

    Van den Brink-Muinen A, Van Dulmen S, Schellevis F, Bensing J. Oog voor communicatie: huisarts-patiënt communicatie in Nederland. Utrecht: NIVEL/RIVM, 2004.

    Google Scholar 

  24. 24

    Van Weel C, Konig-Zahn C, Touw-Otten F, Van Duijn N, Meyboom-de Jong B. Measuring functional health status with the COOP/WONCA charts. A Manual. Groningen: NCG/NCH, 1995.

    Google Scholar 

  25. 25

    Morisky DE, Green LW, Levine DM. Concurrent and predictive validity of a self-reported measure of medication adherence. Med Care 1986,24:67–74.

    PubMed  Article  CAS  Google Scholar 

  26. 26

    Spielberger CD. Test Anxiety Inventory. Preliminary professional manual. Palo Alto, CA: Consulting Psychologists Press, 1980.

    Google Scholar 

  27. 27

    Kreft IG. Are multilevel techniques necessary? An overview, including simulation studies. Los Angeles: California State University, 1996.

    Google Scholar 

  28. 28

    Snijders T, Bosker R: Standard errors and sample sizes for two-level research. J Educ Stat 1993;18:237–59.

    Article  Google Scholar 

  29. 29

    Di Blasi Z, Harkness E, Ernst E, Georgiou A, Kleijnen J. Influence of context effects on health outcomes: a systematic review. Lancet 2001;357:757–62.

    PubMed  Article  Google Scholar 

  30. 30

    Knipschild P, Arntz A. Pain patients in a randomized trial did not show a significant effect of a positive consultation. J Clin Epidemiol 2005;58:708–13.

    PubMed  Article  Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Additional information

Mogelijke belangenverstrengeling: niets aangegeven.

programmaleider

afdelingshoofd

onderzoeker

coördinator NHG

bijzonder hoogleraar

About this article

Cite this article

van Dulmen, S., Schellevis, F., Fassaert, T. et al. De relatie tussen positieve communicatiestrategieën en het beloop van alledaagse klachten. HUISARTS WETENSCHAP 53, 265–271 (2010). https://doi.org/10.1007/s12445-010-0117-1

Download citation