Skip to main content

Samenwerking tussen woonzorgcentra en voorzieningen voor personen met verstandelijke beperkingen

Een stand van zaken in Vlaanderen

Cooperation between nursing homes and intellectual disability care services

State of affairs in Flanders

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie volume 48, pages 203–212 (2017)Cite this article

Samenvatting

Gezien de stijgende levensverwachting van personen met verstandelijke beperkingen (VB), wordt het belang van samenwerking tussen voorzieningen voor personen met VB en ouderenzorgvoorzieningen zowel in Vlaams-Nederlandse als in internationale context benadrukt. De prevalentie, de intensiteit en de inhoud van dergelijke samenwerking zijn tot dusver echter niet gekend. Om aan dit tekort tegemoet te komen, werd een online-vragenlijst bezorgd aan directieleden van alle woonzorgcentra in Vlaanderen (n = 781). 229 vragenlijsten werden ingevuld.

In meer dan drie kwart van de woonzorgcentra verbleven de voorbije tien jaar personen met VB. Tegelijk wordt echter een expertisetekort ervaren om aan hen optimaal zorg en ondersteuning te bieden. In dat kader geven de respondenten aan dat samenwerking met voorzieningen voor personen met VB waardevol kan zijn. Toch ontstonden dergelijke samenwerkingsverbanden tot dusver slechts in één op de vier Vlaamse woonzorgcentra, dit voornamelijk met het oog op expertise-uitwisseling. Ook multidisciplinair overleg en dossierbespreking worden intersectoraal georganiseerd. Dergelijke overlegmomenten staan echter vooral in teken van een transitie van een voorziening voor personen met VB naar een woonzorgcentrum. Tot op vandaag blijken intensieve samenwerkingsvormen, waarbij men personeel uitwisselt, eerder schaars.

Abstract

Considering the increasing life expectancy of people with intellectual disabilities (ID), the importance of cooperation between services for people with ID and elderly care services has been stressed in Flanders and the Netherlands, as well as internationally. However, the prevalence, intensity and content of such a cooperation are yet unknown. In order to gain information to address this issue, an online-survey was delivered to directors of all nursing homes in Flanders (n = 781). 229 surveys were completed.

In more than 75% of the nursing homes, people with ID were among the residents over the past decade. However, at the same time a lack of expertise has been identified as a barrier to provide them optimal care and support. Hence, the respondents point out that a cooperation with ID care services could be beneficial. Nevertheless, those partnerships only arose in a quarter of the nursing homes so far, primarily for the purpose of exchange of expertise. Intersectoral multidisciplinary consultations and intersectoral care team consultations have been taking place as well, be it mainly in the context of a persons’ transition from an ID care service to a nursing home. Until now, radical cooperations which involve an exchange of staff, seem to be rather rare.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division. World Population Ageing 2013. New York: United Nations; 2013.

    Google Scholar 

  2. Eurostat. Population projections 2015 at national level. 2015. http://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/show.do?dataset=proj_15npms&lang=en. Geraadpleegd op: 1 maart 2017.

    Google Scholar 

  3. Coppus AM. People with intellectual disability: what do we know about adulthood and life expectancy? Dev Disabil Res Rev. 2013;18:6–16.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  4. Maaskant MA, Gevers JPM, Wierda H. Mortality and life expectancy in Dutch residential centres for individuals with intellectual disability, 1991–1995. J Appl Res Intellect Disabil. 2002;15:200–12.

    Article  Google Scholar 

  5. Vandevyvere I, Van Puyenbroeck J, Smits D. Zorgen voor de levenskwaliteit van ouder wordende personen met een handicap. Brussel: Onderzoekscentrum PRAGODI – HUBrussel; 2010.

    Google Scholar 

  6. Bigby C. Ageing people with a lifelong disability: challenges for the aged care and disability sectors. J Intellect Dev Disabil. 2002;27:231–41.

    Article  Google Scholar 

  7. Fisher K. Nursing care of special populations: issues in caring for elderly people with mental retardation. Nurs Forum. 2004;39:28–31.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  8. Judge J, Walley R, Anderson B, Young R. Activity, aging, and retirement: the views of a group of scottish people with intellectual disabilities. J Policy Pract Intellect Disabil. 2010;7:295–301.

    Article  Google Scholar 

  9. Kommer GJ, Stokx LJ, Kramers PGN, Poos MJJC. Wachtlijstontwikkelingen in de zorg voor verstandelijk gehandicapten. Modellering van de woonzorg voor verstandelijk gehandicapten. Bilthoven: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport – Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu; 1999.

    Google Scholar 

  10. Bigby C, Webber R, Bowers B, McKenzie-Green B. A survey of people with intellectual disabilities living in residential aged care facilities in Victoria. J Intellect Disabil Res. 2008;52:404–14.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  11. Gilbert A, Lankshear G, Petersen A. Older family-carers’ views on the future accommodation needs of relatives who have an intellectual disability. Int J Soc Welf. 2008;17:54–64.

    Article  Google Scholar 

  12. Mencap. The Housing timebomb: the housing crisis facing people with a learning disability and their older parents. London: Royal Society for Mentally Handicapped Children and Adults; 2002.

    Google Scholar 

  13. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap. Meerjarenanalyse: achteruit- en vooruitblik op de ondersteuningsbehoeften van personen met een handicap. Brussel: Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap; 2014.

    Google Scholar 

  14. Bekkema N, de Veer AJ, Albers G, Hertogh CM, Onwuteaka-Philipsen BD, Francke AL. Training needs of nurses and social workers in the end-of-life care for people with intellectual disabilities: a national survey. Nurse Educ Today. 2014;34:494–500.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  15. McCarron M, McCallion P, Fahey-McCarthy E, Connaire K, Dunn-Lane J. Supporting persons with Down syndrome and advanced dementia: challenges and care concerns. Dementia. 2010;9:285–98.

    Article  Google Scholar 

  16. Bekkema N, de Veer AJ, Wagemans AM, Hertogh CM, Francke AL. ‘To move or not to move’: a national survey among professionals on beliefs and considerations about the place of end-of-life care for people with intellectual disabilities. J Intellect Disabil Res. 2015;59:226–37.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  17. Bigby C, Bowers B, Webber R. Planning and decision making about the future care of older group home residents and transition to residential aged care. J Intellect Disabil Res. 2011;55:777–89.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  18. Iacono T, Bigby C, Carling-Jenkins R, Torr J. Taking each day as it comes: staff experiences of supporting people with Down syndrome and Alzheimer’s disease in group homes. J Intellect Disabil Res. 2014;58:521–33.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  19. Webber R, Bowers B, Bigby C. Residential aged care for people with intellectual disability: a matter of perspective. Australas J Ageing. 2014;33:36–40.

    Article  Google Scholar 

  20. Cardol M, Speet M, Rijken M. Anders of toch niet? Deelname aan de samenleving van mensen met een lichte of matige verstandelijke beperking. Utrecht: NIVEL; 2007.

    Google Scholar 

  21. Janicki MP, Breitenbach N. Aging and intellectual disabilities – improving longevity and promoting healthy aging: summative report. Geneva: World Health Organization; 2000.

    Google Scholar 

  22. Vandeurzen J. Perspectiefplan 2020 Nieuw ondersteuningsbeleid voor personen met een handicap. Brussel: Kabinet van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin; 2010.

    Google Scholar 

  23. Devisch F. Personen met een handicap in rusthuizen en rvt’s. Brussel: Studiecel Vlaams Fonds; 2003.

    Google Scholar 

  24. Buys L, Aird R, Miller E. Service providers’ perceptions of active ageing among older adults with lifelong intellectual disabilities. J Intellect Disabil Res. 2012;56:1133–47.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  25. Cartlidge D, Read S. Exploring the needs of hospice staff supporting people with an intellectual disability: a UK perspective. Int J Palliat Nurs. 2010;16:93–8.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  26. Alcedo MA, Fontanil Y, Solís P, Pedrosa I, Aguado AL. People with intellectual disability who are ageing: perceived needs assessment. Int J Clin Health Psychol. 2017;17:38–45.

    Article  Google Scholar 

  27. Evenhuis HM, Hermans H, Hilgenkamp TIM, Bastiaanse LP, Echteld MA. Frailty and disability in older adults with intellectual disabilities: results from the healthy ageing and intellectual disability study. J Am Geriatr Soc. 2012;60:934–8.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  28. Haveman M, Perry J, Salvador-Carulla L, et al. Ageing and health status in adults with intellectual disabilities: Results of the European POMONA II study. J Intellect Dev Disabil. 2011;36:49–60.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  29. Hermans H, Evenhuis HM. Multimorbidity in older adults with intellectual disabilities. Res Dev Disabil. 2014;35:776–83.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  30. Sandberg M, Ahlström G, Axmon A, Kristensson J. Somatic healthcare utilisation patterns among older people with intellectual disability: an 11-year register study. BMC Health Serv Res. 2016;16:642–55.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  31. Thompson DJ, Ryrie I, Wright S. People with intellectual disabilities living in generic residential services for older people in the UK. J Appl Res Intellect Disabil. 2004;17:101–8.

    Article  Google Scholar 

  32. Bickenbach J, Bigby C, Salvador-Carulla L, et al. The Toronto declaration on bridging knowledge, policy and practice in aging and disability. Int J Integr Care. 2012. https://doi.org/https://doi.org/10.5334/ijic.1086.

    Google Scholar 

  33. Maes B, Van Puyenbroeck J. Adaptation of flemish services to accommodate and support the aging of people with intellectual disabilities. J Policy Pract Intellect Disabil. 2008;5:245–52.

    Article  Google Scholar 

  34. Read S, Cartlidge D. Critical reflections on end-of-life care for people with intellectual disabilities: a single case study approach. Int J Palliat Nurs. 2012;18:23–7.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  35. van Rijn MJ. Samen werken aan een betere gehandicaptenzorg. Den Haag: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; 2016.

    Google Scholar 

Download references

Dankbetuiging

Speciale dank gaat uit naar de respondenten van de woonzorgcentra. Tevens danken wij de raadgever ouderenzorg, de raadgever personen met een handicap (kabinet van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Vandeurzen) en de medewerkers van de koepelorganisaties voor de ondersteuning. Dit onderzoek is gefinancierd door de Hogeschool Gent.

Author information

Affiliations

  1. vakgroep verpleegkunde, Hogeschool Gent, Gent, België

    J. Campens, L. Van Heck & N. De Witte

  2. vakgroep orthopedagogie, Hogeschool Gent, Gent, België

    T. Schiettecat, M. Vervliet, J. Lesseliers & I. Goethals

  3. Expertisecentrum E‑QUAL, Hogeschool Gent, Gent, België

    J. Campens, T. Schiettecat, J. Lesseliers, I. Goethals & N. De Witte

  4. vakgroep psychologie en educatiewetenschappen, Vrije Universiteit Brussel, Brussel, België

    N. De Witte

Authors
  1. J. Campens
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  2. T. Schiettecat
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  3. M. Vervliet
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  4. L. Van Heck
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  5. J. Lesseliers
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  6. I. Goethals
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

  7. N. De Witte
    View author publications

    You can also search for this author in PubMed Google Scholar

Corresponding author

Correspondence to J. Campens.

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Campens, J., Schiettecat, T., Vervliet, M. et al. Samenwerking tussen woonzorgcentra en voorzieningen voor personen met verstandelijke beperkingen. Tijdschr Gerontol Geriatr 48, 203–212 (2017). https://doi.org/10.1007/s12439-017-0228-2

Download citation

  • Published:

  • Issue Date:

  • DOI: https://doi.org/10.1007/s12439-017-0228-2

Trefwoorden

  • ouderen
  • verstandelijke beperking
  • samenwerking
  • woonzorgcentrum
  • voorziening voor personen met verstandelijke beperkingen

Keywords

  • elderly
  • developmental disability
  • collaboration
  • rest home
  • disability service