Skip to main content

Problematische schulden in de spreekkamer, over de doorwerking van geldzorgen op gezondheid

Samenvatting

Mensen met financiële problemen hebben vaak een ongezondere leefstijl en vaker lichamelijke en psychische klachten dan mensen zonder geldzorgen. Dat is zorgwekkend, want financiële problemen komen veel voor. Eén op de vijf Nederlandse huishoudens heeft risicovolle of problematische schulden. Huisartsen die alert zijn op de doorwerking van financiële problemen realiseren zich dat het oplossen van de schulden soms de belangrijkste stap is om (op de lange termijn) de klachten op te lossen of te verminderen. Meer aandacht voor problematische schulden in de spreekkamer begint met meer kennis bij huisartsen over de invloed van geldzorgen op gezondheid en bij een warm netwerk om patiënten over te dragen aan partijen die de financiële problemen kunnen helpen oplossen.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Notes

  1. 1.

    Voor 2018 hanteert de NZa een normpraktijk van 2.095 patiënten per huisarts. Bron: https://www.lhv.nl/uw-beroep/over-de-huisarts/kerncijfers-huisartsenzorg.

Literatuur

  1. 1.

    SCP. Armoede in kaart. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau; 2016.

    Google Scholar 

  2. 2.

    Westhof F, Ruig LS de, Kerckhaert A. Huishoudens in de rode cijfers 2015. Over schulden van Nederlandse huishoudens en preventiemogelijkheden. Zoetermeer: Panteia; 2015.

    Google Scholar 

  3. 3.

    Nationale Ombudsman. Burgerperspectief op schuldhulpverlening. Den Haag: Nationale Ombudsman; 2016.

    Google Scholar 

  4. 4.

    Turunen E, Hiilamo H. Health effects of indebtedness: a systematic review. BMC Public Health. 2014;14:489. https://doi.org/10.1186/1471-2458-14-489.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  5. 5.

    Rijnsoever MP van, Tromp E, Waterlander WE, Schütz FM, Steenhuis IHM. Verschillen in leefstijl en gezondheid tussen mensen met en zonder schulden. TSG. 2012;89(1):43.

    Article  Google Scholar 

  6. 6.

    Rüger H, Weishaar H, Ochsmann EB, Letzel S, Münster E. Factors associated with self-assessed increase in tobacco consumption among over-indebted individuals in Germany: a cross-sectional study. Subst Abuse Treat Prev Policy. 2013;8:12. https://doi.org/10.1186/1747-597X-8-12.

    Article  Google Scholar 

  7. 7.

    Beenackers MA, Oude Groeninger J, Lenthe FJ van, Kamphuis CBM. The role of financial strain and self-control in explaining health behaviours: the GLOBE study. Eur J Public Health. 2017; https://doi.org/10.1093/eurpub/ckx212.

    PubMed  Google Scholar 

  8. 8.

    McLaughlin KA, Nandi A, Keyes KM, Uddin M, Aiello AE, Galea S, Koenen KC. Home foreclosure and risk of psychiatric morbidity during the recent financial crisis. Psychol Med. 2012;42(7):1441–8.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  9. 9.

    Drentea P, Lavrakas PJ. Over the limit: the association among health, race and debt. Soc Sci Med. 2000;50:517.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  10. 10.

    Meltzer H, Bebbington P, Brugha T, Jenkins R, McManus S, Dennis MS. Personal debt and suicidal ideation. Psychol Med. 2011;41(4):771–8. https://doi.org/10.1017/S0033291710001261.

    CAS  Article  PubMed  Google Scholar 

  11. 11.

    Murray N. Money and mental health policy institute. Tackling debt and financial distress: a new strand in suicide prevention. 2016. www.moneyandmentalhealth.org/financial-difficulty-and-suicide-prevention/. Geraadpleegd op: 10 nov 2017.

    Google Scholar 

  12. 12.

    Aleman A, Denys D. A roadmap for suicide research and prevention. Nature. 2014;509:421–3.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  13. 13.

    Bridges S, Disney R. Debt and depression. J Health Econ. 2010;29:388.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  14. 14.

    Selenko E, Batinic B. Beyond debt. A moderator analysis of the relationship between perceived financial strain and mental health. Soc Sci Med. 2011;73(12):1725–32.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  15. 15.

    Münster E, Rüger H, Ochsmann E, Alsmann C, Letzel S. Überschuldung und Gesundheit. Arbeitsmed Sozialmed Umweltmed. 2007;42(12):628–34.

    Google Scholar 

  16. 16.

    Ochsmann E, Rueger H, Letzel S, Drexler H, Münster E. Over-indebtedness and its association with the prevalence of back pain. BMC Public Health. 2009;9(451):1–8.

    Google Scholar 

  17. 17.

    Münster E, Rüger H, Ochsmann E, Letzel S, Toschke AM. Over-indebtedness as a marker of socioeconomic status and its association with obesity: a cross-sectional study. BMC Public Health. 2009;9(286):1–6.

    Google Scholar 

  18. 18.

    Dijk G van, Boer R de, Scheurink AJW, et al. Neurobiologie van vitaliteit: de rol van sociaal-economische status. Neuropraxis. 2016;20:184.

    Article  Google Scholar 

  19. 19.

    Mullainathan S, Shafir E. Schaarste: Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen. Amsterdam: Maven; 2013.

    Google Scholar 

  20. 20.

    Jungmann N, Wesdorp LP. Mobility Mentoring. Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden. Den Haag/Utrecht: Platform31/Hogeschool Utrecht; 2017.

    Google Scholar 

  21. 21.

    Casanova L, Ringa V, Bloy G, Falcoff H, Rigal H. Factors associated with GPs’ knowledge of their patients’ socio-economic circumstances: a multilevel analyses. Fam Pract. 2015;32(6):652–8.

    PubMed  Google Scholar 

  22. 22.

    Chatelard S, Bodenmann P, Vaucher P, Herzig L, Bischoff T, et al. General practitioners can evaluate the material, social and health dimensions of patient social status. PLoS ONE. 2014;9(1):e84828.

    Article  PubMed  PubMed Central  Google Scholar 

  23. 23.

    Cappelle H, Roy K van, Willems S. Hoe kunnen huisartsen een beter zicht krijgen op de sociale determinanten van gezondheid bij hun patiënten? Antwerpen: Domus Medica; 2015.

    Google Scholar 

  24. 24.

    Willems S, Swinnen W, Maeseneer J de. The GP’s perception of poverty: a qualitative study. Fam Pract. 2005;22:177–83.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  25. 25.

    Willems S, Roo L de, Anthierens S, Derese A, Maeseneer J de. Understanding inequity in the use of medical care: the perspective of people living in poverty. In: Willems S. The socio-economic gradient in health: a never-ending story? Proefschrift. Gent: Universiteit Gent; 2005. p. 84–110.

  26. 26.

    Esch TEM van, Brabers AEM, Dijk C van, Groenewegen PP, Jong JD de. Inzicht in zorgmijden: aard, omvang, redenen en achtergrondkenmerken. Utrecht: NIVEL; 2015.

    Google Scholar 

  27. 27.

    TNS Kantar in opdracht van VGZ. Het eigen risico in de zorg. Amsterdam: TNS; 2016.

    Google Scholar 

  28. 28.

    NPCF, Ieder(in), LPGGz. Meldactie inzicht in zorgkosten? Utrecht: NPCF; 2015.

    Google Scholar 

  29. 29.

    Taylor M, Jenkins S, Sacker A. Financial capability and well-being: evidence from the BHPS. Paper financial service authority. 2009.

    Google Scholar 

  30. 30.

    Jungmann N, Wesdorp P, Schruer HDLM. De eindjes aan elkaar knopen: cruciale vragen bij financiële problemen in de wijk. Den Haag/Utrecht: Platform31 en VNG; 2017. www.platform31.nl/publicaties/vernieuwde-editie-de-eindjes-aan-elkaar-knopen.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to A. van der Veer.

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

van der Veer, A., Jungmann, N. Problematische schulden in de spreekkamer, over de doorwerking van geldzorgen op gezondheid. Bijblijven 34, 199–206 (2018). https://doi.org/10.1007/s12414-018-0301-y

Download citation