Advertisement

The Talk of the Town: Languages in Amsterdam 1507–2007

  • 38 Accesses

  • 1 Citations

Summary

This paper is an impressionistic sketch of the language history of Amsterdam in the past five hundred years. To this end we discuss some of the main economic and demographic developments of the city and the political units that it has formed a part of, notably the County of Holland, the Republic of the United Netherlands and the Kingdom of the Netherlands. Departing from the past and present dialect situation and processes such as dialect levelling, we also study the language contact effects of migration movements of several types, immigration from abroad and from different regions in the Netherlands. Religious refugees played an important role; this holds for e.g. Brabant Protestants from the Antwerp area around 1585, German religious refugees during the Thirty years War (1618–1648), and Huguenots (i.e. French Protestants) from 1685 onwards. Particular attention is paid to Sephardic (from 1593) and Ashkenazic Jewry (from 1618); especially the Ashkenazim and their main vernacular, Yiddish had an important role as Yiddish was the source for Jewish Dutch. It had long-lasting lexical (on Amsterdam dialects and modern colloquial Dutch) and phonetic effects (on the Amsterdam dialects).

More recently, economic considerations played the main role in the immigration, as in the case of the Chinese (as of 1911), Italians, Yugoslavs and the Spaniards (after World War II). Large scale migration from Surinam started in the 1960s. The main groups among the latest arrivals include Turkish migrants (now 5.1% of the Amsterdam population) and Moroccans (8.7%).

We end this paper with a brief sketch of a research project which concentrates on the relatively young ethnolects of Dutch spoken by second generation migrants of Turkish and Moroccan descent in Amsterdam as well in the city of Nijmegen (in the southeastern part of the Netherlands).

This is a preview of subscription content, log in to check access.

Access options

Buy single article

Instant unlimited access to the full article PDF.

US$ 39.95

Price includes VAT for USA

References

  1. Berns, Jan/Van den Braak, Jolanda: Amsterdams. Taal in stad en land, The Hague 2002.

  2. Brederode, Gerbrand Adriaenszoon: Spaanse Brabander. 1617, digitalized version DBNL: http://www.dbnl.org/tekst/bred001spaa01_01/bred001spaa01_01_0027.htm#26.

  3. Charry, Eddy/Koefoed, Geert/Muysken, Pieter (ed.): De talen van Suriname, Muiderberg 1983.

  4. Daan, Jo: Hij zeit wat! Grepen uit de Amsterdamse volkstaal, 2nd ed. Amsterdam 1949.

  5. Den Besten, Hans: »Jiddisch Hebreeuws in Nederlands en Bargoens«, in: Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 122 (2006) p. 233–259.

  6. De Kleine, Christa: »Surinamese Dutch«, in: Jacques Arends/Eithne Carlin (ed.): Atlas of the languages of Suriname, Leiden 2002.

  7. De Rooy, Piet (ed.): Geschiedenis van Amsterdam — Tweestrijd om de hoofdstad 1900–2000, Nijmegen 2007.

  8. Extra, Guus/de Ruiter, Jan Jaap (ed.): Babylon aan de Noordzee. Nieuwe talen in Nederland, Amsterdam 2001.

  9. Gans, Mozes Heiman: Memorboek. Platenatlas van het leven der joden in Nederland van de middeleeuwen tot 1940, 6th ed. Baarn 1988.

  10. Hinskens, Frans: Nieuwe regenboogkleuren. Jonge typen niet-standaardtaal en hun taalkundig belang. Amsterdam (Serie Oraties gehouden aan de VU Amsterdam) 2004, Internet: http://www.meertens.nl/medewerkers/frans.hinskens/rede.pdf.

  11. Kisch, Izak: »Notities betreffende de ghetto-uitspraak van het Nederlands«, in: Studia Rosenthaliana 2 (1968) p. 245–252.

  12. Kloeke, Gesinus: »De Amsterdamsche volkstaal voorheen en thans«, in: Mededelingen van de Koninklijke Akademie van Wetenschappen, Afdeling Letterkunde, deel 77, Amsterdam 1934.

  13. Kuypers, Erika: Migrantenstad. Immigratie en sociale verhoudingen in 17e eeuws Amsterdam, Hilversum 2005.

  14. Lucassen, Jan/Penninx, Rinus: Nieuwkomers, nakomelingen, Nederlanders. Immigranten in Nederland 1550–1993, Amsterdam 1994.

  15. Merens, Ans: »De integratie van Italianen en Chinezen in Nederland in the twintigste eeuw: een vergelijking«, in: Marjolein ’t Hart/Jan Lucassen/Henk Schmal (ed.): Nieuwe Nederlanders. Vestiging van migranten door de eeuwen heen, Amsterdam 1996, p. 135–151.

  16. Paardekooper, Piet: »Hoe zacht is saft?«, in: Onze taal 6 (2001) p. 153.

  17. Prins, Izak: »Het Joodsch in Nederland«, 1916. Review article of J. van Ginneken 1914 and of J. Voorzanger/J. Polak 1915.

  18. Rampton, Ben: Crossing, London/New York 1995.

  19. Stoutenbeek, Jan/Vigeveno, Paul: Jewish Amsterdam, Amsterdam/Ghent 2003.

  20. Störig, Hans Joachim: Taal: het grote avontuur. Jef Vromans (Transl. and Ed.), Utrecht 1988.

  21. Straten, van Jits/Berns, Jan/Snel, Harmen: Joodse achternamen in Amsterdam, 1669–1850: een inventarisatie en een interpretatie = Jewish surnames in Amsterdam, 1669–1850: an inventarisation and an interpretation, Bennekom 2002.

  22. Van Bree, Cor/de Vries, Jan: »Netherlands«, in: Hans Goebl/Peter Nelde/Zdenk Starý (ed.): Contact linguistics. An international handbook of contemporary research, Vol. 2, Berlin u. a. 1997, p. 1143–1152.

  23. Van de Kamp, Justus/van der Wijk, Jacob: Koosjer Nederlands. Joodse woorden in de Nederlandse taal, Amsterdam 2006.

  24. Van den Vondel, Joost: Aanleidinge ter nederduitse dichtkunste. 1650. Digitalized version DBNL: http://www.dbnl.org/tekst/vond001dewe05_01/vond001dewe05_01_0085.htm.

  25. Van der Horst, Joop/Marschall, Fred: Korte geschiedenis van de Nederlandse taal, 3rd ed. Amsterdam 1992.

  26. Van Donselaar, Jan: »Het Surinaams-Nederlands in Suriname«, in: Nicoline van der Sijs (ed.): Wereldnederlands. Oude en jongere variëteiten van het Nederlands, The Hague 2005, p. 111–130.

  27. Van Ginneken, Jacques: »De Jodentaal«, in: Jacques Van Ginneken (ed.): Handboek der Nederlandsche taal. Deel II. De sociologische structuur onzer taal, Nijmegen 1913, p. 2–102.

  28. Winkler, Johan: Algemeen Nederduitsch en Friesch Dialecticon, The Hague 1874.

  29. Zwarts, Jacob: »Een Taalstrijd om het Jiddisch uit de vorige Eeuw«, in: Eigen volk, July 1937, p. 1–6.

Eingesandte Literatur

  1. Anz, Thomas (Hg.): Handbuch Literaturwissenschaft. Gegenstände — Konzepte — Institutionen. 3 Bde. Stuttgart/Weimar: Metzler 2007.

  2. Burdorf, Dieter/Fasbender, Christoph/Moennighoff, Burkhard (Hg.): Metzler Literatur Lexikon. Begründet von Günther und Irmgard Schweikle. 3., völlig neu bearb. Aufl. Stuttgart/Weimar: Metzler 2007.

  3. Deutsche Akademie für Sprache und Dichtung. Jahrbuch 2006. Göttingen 2007.

  4. Dietrich, Rainer: Psycholinguistik. 2., aktual. u. erw. Aufl. Stuttgart/Weimar 2007.

  5. Grote, Hans: Petrarca lesen. legenda 7. Stuttgart Bad Cannstatt: frommann holzboog 2006.

  6. Hebbel. Hg. Monika Ritzer und Hargen Thomsen. Jahrbuch 2007. Heide: Boyens Buchverlag.

  7. Jetzt ist die Landschaft ein Katalog voller Wörter. Hg. Bernd Busch. Beiträge zur Sprache der Ökologie. Göttingen: Wallstein Verlag 2007.

  8. Klaus-Groth-Gesellschaft-Jahresgabe 2007. Hg. Ulf Bichel mit Reinhard Goltz und Heiner Egge. Bd. 49. Heide: Boyens Buchverlag 2007.

  9. Kohl, Katrin: Metapher. Stuttgart/Weimar: Metzler 2007.

  10. Lorenz, Dagmar: Wiener Moderne. 2., aktual. Aufl. Stuttgart/Weimar: Metzler 2007.

  11. Mystik und Moderne. Hg. Christoph F. E. Holzhey. Biomystik, Bd. 3. München: Wilhelm Fink Verlag 2007.

  12. Siekmeyer, Anne: Form und Gebrauch komplexer englischer Lehnverben im Deutschen: eine empirische Untersuchung. Diversitas Linguarum, Volume 15. Bochum: Universitätsverlag Dr. N. Brockmeyer 2007.

  13. Simek, Rudolf: Die Edda. Münschen: Verlag C. H. Beck 2007.

  14. Schriften der Theodor-Storm-Gesellschaft. Hg. Gerd Eversberg, Regina Fasold und Gabriele Radecke. Bd. 56. Heide: Boyens Buchverlag 2007.

  15. Takahashi, Teruaki: Japanische Germanistik auf dem Weg zu einer kontrastiven Kulturkomparatistik. Geschichte, Theorie und Fallstudien. München: Wilhelm Fink Verlag 2006.

  16. Textdesign und Textwirkung in der massenmedialen Kommunikation. Hg. Kersten Sven Roth und Jürgen Spitzmüller. Konstanz: UVK Verlagsgesellschaft mbH 2007.

  17. Theodor Storm, Gedichte. Hg. Gerd Eversberg. Heide: Boyens Buchverlag 2007.

Download references

Author information

Correspondence to Prof. Dr. Frans Hinskens.

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Verify currency and authenticity via CrossMark

Cite this article

Hinskens, F., Muysken, P. The Talk of the Town: Languages in Amsterdam 1507–2007. Z Literaturwiss Linguistik 37, 7–23 (2007) doi:10.1007/BF03379769

Download citation