Effecten van het ophalen van autobiografische herinneringen op emotioneel welbevinden bij ouderen

Samenvatting

In dit onderzoek zijn op experimentele wijze effecten van het ophalen van autobiografische herinneringen op emotioneel welbevinden onderzocht. Respondenten tussen de 65 en 80 jaar (N=70) werden geïnstrueerd over een herinnering te schrijven aan hun leven op 15- tot 30-jarige leeftijd. Ze deden dit op een verhalende wijze over een positieve herinnering, op een verhalende wijze over een negatieve herinnering of op een interpreterende wijze over een negatieve herinnering. Tevens is onderzocht of spontane alledaagse reminiscentietypen het effect van de experimentele manipulatie op emotioneel welbevinden modereren. Het verhalend ophalen van positieve herinneringen blijkt gunstiger voor negatief affect dan het verhalend of interpreterend ophalen van negatieve herinneringen. Alledaagse reminiscentietypen spelen bij deze effecten geen modererende rol, al zijn ze wel gerelateerd aan emotioneel welbevinden. De effecten van gemanipuleerde en spontane reminiscentie staan dus grotendeels los van elkaar. Dit is een gunstige bevinding voor interventies, omdat het herbeleven van positieve herinneringen gestimuleerd kan worden, ongeacht de wijze waarop ouderen gewend zijn om over hun verleden na te denken.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Figuur 1

Literatuur

  1. 1

    Bohlmeijer ET, Schuringa H. Life-review. In: Pot AM, Kuin Y, Vink M, eds. Handboek Ouderenpsychologie. Utrecht: De Tijdstroom, 2007.

  2. 2

    Bohlmeijer ET, Smit F, Cuijpers P. Effects of reminiscence and life review on late-life depression: A meta-analysis. Int J of Geriatr Psychiatry 2003; 18: 1088-1094.

    Google Scholar 

  3. 3

    Hsieh HF, Wang JJ. Effect of reminiscence therapy on depression in older adults: A systematic review. Int J Nurs Stud 2003; 40: 335-345.

    Google Scholar 

  4. 4

    Bohlmeijer ET, Roemer M, Cuijpers P, Smit F. The effects of reminiscence on psychological well-being in older adults: A meta-analysis. Aging Mental Health 2007; 11: 291-300.

    Google Scholar 

  5. 5

    Westerhof GJ, Bohlmeijer E, Webster J. Reminiscence and mental health: A review of recent progress in theory, research, and intervention. Ageing Soc 2009; in press.

  6. 6

    Erikson EH. Identity and the life cycle: Selected paper. Psychol issues 1959; 1: 5-165.

  7. 7

    Butler RN. The life-review: An interpretation of reminiscence in the aged. Psychiatry 1963; 26: 65-76.

    Google Scholar 

  8. 8

    Butler RN. Successful aging and the role of the life review. J Am Geriatr Soc 1974; 22: 529-35.

    Google Scholar 

  9. 9

    Webster JD. Reminiscence functions in adulthood: Age, race and family dynamics correlations. In: Webster JD, Haight BK, eds. Critical advances in reminiscence work: From theory to application. New York: Springer, 2002, p. 140-52.

  10. 10

    McAdams, D. P. Personal narratives and the life story. In O. John, R. Robins, L. A. Pervin, Handbook of personality: Theory and research. New York: Guilford Press, 2008, 241-61.

  11. 11

    Pasupathi M, Weeks T, Rice C. Reflecting on life: Remembering as a major process in adult development. J Language Social Psychol 2006; 25: 244-63.

    Google Scholar 

  12. 12

    Webster JD. Construction and validation of the reminiscence functions scale. J Gerontol 1993; 48: 256-262.

    Google Scholar 

  13. 13

    Webster JD, McCall ME. Reminiscence functions across adulthood: A replication and extension. J Adult Devel 1999; 6: 73-85.

    Google Scholar 

  14. 14

    Cappeliez P, O’Rourke N. Empirical validation of a model of reminiscence and health in later life. J Gerontol B Psychol Sci Soc Sci 2006; 61 (4): 237-244.

    Google Scholar 

  15. 15

    Cappeliez P, Rivard V, Guindon S. Functions of reminiscence in later life: proposition of a model and applications. Revue Européenne de Psychologie Appliqée 2007; 57: 151-156.

    Google Scholar 

  16. 16

    Cappeliez P, O’Rourke N, Chaudhury H. Functions of reminiscence and mental health in later life. Aging Mental Health 2005; 9(4): 295-301.

    Google Scholar 

  17. 17

    Pennebaker, J. W., & Keough, K. A. Revealing, organizing and reorganizing the self in response to stress and emotion. In: R. J. Contrada, R. D. eds., Self, social identity and physical health. New York: Oxford University Press, 1999, 101-21.

  18. 18

    Pennebaker, J. W., Mayne, T. J., & Francis, M. E. Linguistic predictors of adaptive bereavement. J Pers SocPsychol 1997; 72: 863-71.

    Google Scholar 

  19. 19

    Lyubomirsky S, Sousa L, Dickerhoof R. The costs and benefits of writing, talking, and thinking about life’s triumphs and defeats. J Pers Soc Psychol 2006; 90: 692-708.

    Google Scholar 

  20. 20

    Diener E, Suh EM, Lucas RE, Smith HL. Subjective well-being: Three decades of progress. Psychol Bull 1999; 125: 276-302.

    Google Scholar 

  21. 21

    Rubin DC, Rahhal TA, Poon LW. Things learned early in adulthood are remembered best. Memory Cognition 1998; 26: 3-19.

    Google Scholar 

  22. 22

    Watson D, Clark LA, Tellegen A. Development and validation of brief measures of positive and negative affect: The PANAS scales. J Pers Soc Psychol 1988; 54: 1063-1070.

    Google Scholar 

  23. 23

    Steverink N, Westerhof GJ, Bode C, Dittmann-Kohli F. Dutch Aging Survey: Onderzoeksdesign en Instrumenten. Universiteit Nijmegen, Sectie Psychogerontologie, 2001.

  24. 24

    Pavot W, Diener E. Review of the satisfaction with life scale. Psychol Assesment 1993; 5: 164-172.

    Google Scholar 

  25. 25

    Westerhof GJ, Keyes CLM. Geestelijke gezondheid is meer dan de afwezigheid van geestelijke ziekte. Maandblad Geestelijke Volksgezondheid 2008; 63:808-20.

    Google Scholar 

  26. 26

    Serrano JP, Latorre JM, Gatz M, Montanes J. Life review therapy using autobiographical retrieval practice for older adults with depressive symptomatology. Psychol Aging 2004; 19(2): 272-277.

    Google Scholar 

  27. 27

    Piolino P, Desgranges B, Clarys D, et al. Autobiographical memory, autonoetic consciousness, and self perspective in aging. Psychol Aging 2006; 21: 510-525.

    Google Scholar 

  28. 28

    Williams JMG, Barnhofer T, Crane C, et al. Autobiographical memory specificity and emotional disorder. Psychol Bull 2007; 133: 122-48.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to G. J. Westerhof.

Additional information

Universiteit Twente, Enschede. dr. G.J. Westerhof, Universiteit Twente, Psychologie en Communicatie van Gezondheid en Risico, Citadel, H417, Postbus 217,7500 AE Enschede. T: 053-4896074

Radboud Universiteit Nijmegen

About this article

Cite this article

Westerhof, G.J., Lamers, S.M.A. & de Vries, D.R.S.L. Effecten van het ophalen van autobiografische herinneringen op emotioneel welbevinden bij ouderen. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 41, 5–12 (2010). https://doi.org/10.1007/BF03096174

Download citation

  • Reminiscentie
  • Life-review
  • Autobiografische herinneringen
  • Emotioneel welbevinden
  • Ouderen