Belasting van werkende mantelzorgers

Samenvatting

Het verrichten van mantelzorg kan leiden tot een (te) hoge belasting. In dit artikel gaan we na in hoeverre de mate van belasting van werkende mantelzorgers samenhangt met kenmerken van hun werk (zoals de omvang van de arbeidsduur en de sector) en in hoeverre strategieën voor het combineren van betaald werk met mantelzorg die belasting (lijken te) verminderen. Daarbij wordt rekening gehouden met de objectieve belasting, persoonskenmerken van mantelzorgers en de ondersteuning door anderen. De gegevens zijn afkomstig van het onderzoek Informele hulp 2007 van het Centraal Bureau voor de Statistiek en het Sociaal en Cultureel Planbureau. De analyses richten zich op mantelzorgers tussen de 18 en 65 jaar met betaald werk (van minstens een uur per week) (n=1343). Van deze groep geeft 19% aan dat zij ernstig belast zijn door het helpen. Deze groep ervaart dat de zorg te veel op hun schouders neerkomt, dat hun zelfstandigheid in de knel raakt en dat de zorgverlening ten koste gaat van hun gezondheid. De vier strategieën, individueel afspraken maken met de werkgever, het opnemen van vakantiedagen, het gebruik van verlofregelingen en de aanpassing van de arbeidsduur, worden vaker toegepast door matig tot zwaar belaste werkende mantelzorgers. Als echter ook rekening wordt gehouden met objectieve belasting, kenmerken van mantelzorgers, het verkrijgen van mantelzorgondersteuning en werkkenmerken, dan is het effect van verlofregelingen en individuele afspraken met de werkgever niet langer significant. In het algemeen blijken werkkenmerken en werkstrategieën slechts een klein deel van de variantie in de belasting te verklaren. Net als bij niet-werkende mantelzorgers, komt een hogere belasting vooral voor bij werkende mantelzorgers die intensieve en complexe zorg bieden dan wel hun partner of kind verzorgen.

This is a preview of subscription content, log in to check access.

Literatuur

  1. 1.

    Klerk M de, Boer A de. Veranderingen in de informele zorg 1991-2003. In: Boer A de (red.). Kijk op informele zorg. Den Haag: SCP, 2005: 24-33.

  2. 2.

    oer A de, Broese van Groenou M, Timmermans J. Een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers. Den Haag: SCP, 2009.

  3. 3.

    Cuelenaere B, Brands D. en Chotkowski M. Arbeid en zorg op de werkvloer; onderzoek naar arrangementen voor ouders en mantelzorgers: knelpunten en mogelijkheden. Den Haag: Raad voor Werk en Inkomen (RWI), 2009.

  4. 4.

    Boer A de, Keuzenkamp S. Vrouwen, mannen en mantelzorg; beelden en feiten. Den Haag: SCP, 2009.

  5. 5.

    Timmermans JM (red.), Boer A de, Campen C van, Klerk M.M.Y. de, Wit JSJ de, Woittiez IB. Vrij om te helpen; verkenning betaald langdurig zorgverlof. Den Haag: SCP, 2001.

  6. 6.

    Schellingerhout R. Uitgaven van mantelzorg en derving van inkomen. In: Timmermans JM (red.), Mantelzorg. Over de hulp van en aan mantelzorgers. Den Haag: SCP, 2003:163-206

  7. 7.

    Keuzenkamp S, Dijkgraaf M. Participatie: strategieën van werkende mantelzorgers. In: Boer A de, Broese van Groenou M, Timmermans J (red.). Een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers. Den Haag: SCP, 2009:74-96.

  8. 8.

    Arksey H, Morée M. Supporting working carers: do policies in England and the Netherlands reflect ‘doulia rights’? Health Soc Care Commun 2008;16;6: 649-59.

  9. 9.

    Abvakabo FNV. Rapportage onderzoek GGZ achterban (november 2009) (gedownload via www.werkenmantelzorg.nl).

  10. 10.

    Pearlin, LI, Mullan JT, Semple SJ, Skaff MM. Caregiving and the stress process: An overview of concepts and their measures. Gerontologist 1990;30:583-94.

  11. 11.

    Yates ME, Tennstedt S, Chang, BH. Contributors to and mediators of psychological well-being for informal caregivers. J Gerontol Psychol Sciences 1999;54B:P12-22.

  12. 12.

    Chapell NL, Reid RC. Burden and well-being among caregivers: Examining the distinction. Gerontologist 2002;42:772-780.

  13. 13.

    Janssen T, Woldringh C. Centrale verzorgers van ouderen. Verschillen en overeenkomsten tussen verzorgende partners dochters en overige verzorgers. Nijmegen: ITS, 1993.

  14. 14.

    Schenen AH, Wijngaarden van B. Consequenties van psychotische stoornissen voor familieleden; de aard en ernst nader onderzocht. Tijdschr Psychiatrie 1996;36;1:16-9.

  15. 15.

    Timmermans JM. Mantelzorg; over de hulp van en aan mantelzorgers. Den Haag: SCP, 2003.

  16. 16.

    Kramer B, S Kipnis. Eldercare and work-role conflict: Toward an understanding of gender differences in care burden. Gerontologist 1995;35:340-8.

  17. 17.

    Koker B de. Mantelzorg binnen het huishouden. In: Jacobs T, Lodewijckx E. (red.), Grenzen aan mantelzorg. Sociaaldemografische hypothesen over de toekomst van de zorg. Brussel: CBGS, 2006:115-43.

  18. 18.

    Scharlach AE, Sobel EL, Roberts REL. Employment and caregiver strain: An integrative model. Gerontologist 1991;31:778-87.

  19. 19.

    Keuzenkamp S, Hooghiemstra E. De kunst van het combineren. Taakverdeling onder partners. Den Haag: SCP, 2000.

  20. 20.

    Pot AM, Dyck van R, Deeg DJH. Ervaren druk door informele zorg: constructie van een schaal. Tijdschr Gerontol Geriatrie, 1995:26;5:214-9.

  21. 21.

    Molenaar IW, Sijtsma K. User’s Manual Msp5 for Windows: A Program for Mokken Scale Analysis for Polytomous Items, Version 5.0. Iec ProGAMMA, Groningen, 2000.

  22. 22.

    Timmermans JM, Boer de A, Iedema J. De mantelval. Den Haag: SCP, 2005.

  23. 23.

    Scharlach AE. Caregiving and employment: Competing or complementary roles? The Gerontologist, 1994;34:378-85.

  24. 24.

    Rinnooy Kan A. Over werk en mantelzorg (Vierde nationale mantelzorglezing donderdag 11 juni 2009), 2009.

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Alice de Boer.

Additional information

Sociaal en Cultureel Planbureau, Den Haag

VU, afdeling Sociologie, FSW, Amsterdam

Voor publicatie aanvaard in juni 2010.

Alice de Boer, Sociaal en Cultureel Planbureau, Postbus 16164, 2500 BD Den Haag,

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Cite this article

de Boer, A., van Groenou, M.B. & Keuzenkamp, S. Belasting van werkende mantelzorgers. TVGW 88, 313–319 (2010). https://doi.org/10.1007/BF03089642

Download citation

  • belasting
  • mantelzorg
  • betaald werk