Chronische pijn bij adolescenten: psychosociale gevolgen, predictoren en interventie

De eerste ervaringen in een exploratief onderzoek met een adolescent-ouder programma

Samenvatting

Chronische pijn komt vaak voor: in de eerste prevalentiestudie in de algemene Nederlandse populatie van kinderen en jongeren (n=6636) rapporteerde 25% chronische pijn zonder lichamelijke oorzaak. De pijn nam toe met de leeftijd en kwam het meest voor bij adolescenten. Hoe intenser hun pijn, des te slechter was hun kwaliteit van leven.

Onderwerp. In deze studie worden de psychologische gevolgen en predictoren van de pijn beschreven en wordt gerapporteerd over een exploratief onderzoek naar het effect van een psychosociale interventie voor adolescenten en hun ouders. De interventie bestond onder andere uit leren omgaan met de pijn, educatie over pijn, positief denken en lichaamsbeweging.

Methode. De 31 adolescenten die deelnamen aan de studie, vulden gedurende drie weken een pijndagboek in, en vragenlijsten over omgaan met pijn en kwaliteit van leven. Dit gebeurde zowel voor als na de interventie.

Resultaten. Wij vonden geen verschillen tussen de interventiegroep (n=18) en de controlegroep (n=13) in afname van pijn en verbetering van kwaliteit van leven.Wel waren de adolescenten uit de interventiegroep minder medicijnen gaan gebruiken. Opmerkelijk is dat de interventiegroep juist meer problemen rapporteerde als gevolg van de pijn en tendeerde naar emotiegericht vermijdend omgaan met de pijn (catastroferen).

Discussie. De resultaten worden besproken, in het bijzonder de discrepantie tussen de hoge pijnprevalentie en de geringe deelname aan onze interventie en effectstudie. Onze aanbevelingen zijn om meer gebruik te maken van internettechnieken en om de ouders meer te betrekken bij de interventie.

Summary

Chronic pain is a common experience: in the first prevalence study in the general Dutch population of children and adolescence (n=6636), 25% reported chronic unexplained pain. The pain increased with age, was most reported by adolescents (12-18 years) and the more their pain the less their quality of life. Objective.We describe psychological consequences and predictors of the pain and report about our explorative study to assess the effect of a psychosocial intervention for adolescents and their parents. The intervention consisted of - among others - relaxation and pain coping techniques, education about pain, positive thinking and physical movements.

Method. The 31 adolescents who participated in the study completed a pain diary during three weeks, and questionnaires on coping with their pain and quality of life, before and after the intervention.

Results. The intervention did not lead to differences in pain or quality of life between the intervention group (n=18) and the control group (n=13). However, the adolescents of the intervention group showed a reduction in pain medication use. Surprisingly, they showed more pain-related problems and tended to use more emotion-focused avoidance coping strategies at post treatment and six months follow-up than the control group.

Discussion.We discuss the results and the observed discrepancy between pain prevalence and participation rate in our intervention and effect study.We recommend the use of e-health techniques and more involvement of the parents in the intervention.

This is a preview of subscription content, log in to check access.

Notes

  1. 1.

    100 mm lange horizontale lijn met twee ankerpunten: `geen pijn' en `ergst denkbare pijn'.

  2. 2.

    Een van de verklaringen hiervoor is dat de placebobehandeling te veel therapeutische ingrediënten bevatte; een bekend probleem bij onderzoek naar gedragstherapeutische interventies.

Literatuur

  1. 1.

    Perquin CW, Hazebroek-Kampschreur AA, Hunfeld JAM, et al. Pain in children and adolescents: a common experience. Pain. 2000;87:51-8.

    Google Scholar 

  2. 2.

    Ramchandani PG, Hotopf M, Sandhu B, et al. The epidemiology of recurrent abdominal pain from 2 to 6 years of age: results of a large, population-based study. Pediatrics. 2005;116:46-50.

    Google Scholar 

  3. 3.

    Hunfeld JAM, Passchier J. Pijn en pijnmeting bij kinderen. Ned Tijdschr Geneeskd. 1995;139:1222-7.

    Google Scholar 

  4. 4.

    Laurell K, Larsson B, Eeg-Olofsson O. Prevalence of headache in Swedish schoolchildren, with a focus on tension-type headache. Cephalalgia. 2004;24:380-8.

    Google Scholar 

  5. 5.

    Antilla P, Metsähonkala L, Sillanpää M. Long-term trends in the incidence of headache in Finnish schoolchildren. Pediatrics. 2006;117:e1197-201.

    Google Scholar 

  6. 6.

    Hunfeld JAM, Perquin CW, Duivenvoorden HJ, et al. Chronic pain and its impact on quality of life in adolescents and their families. J Pediatr Psychol. 2001;26:145-53.

    Google Scholar 

  7. 7.

    Perquin CW, Hunfeld JAM, Hazebroek-Kampschreur AA. Insights in the use of health care services in chronic benign pain in childhood and adolescence. Pain. 2001;94:205-13.

    Google Scholar 

  8. 8.

    Hunfeld JAM, Passchier J, Perquin CW, et al. Quality of life in adolescents with chronic pain in the head or at other locations. Cephalalgia. 2001; 21:201-6.

    Google Scholar 

  9. 9.

    Eccleston C, Crombez G, Scotford A, et al. Adolescent chronic pain: patterns and predictors of emotional distress in adolescents with chronic pain and their parents. Pain. 2004;108:221-9.

    Google Scholar 

  10. 10.

    Smart S, Cottrell D. Going to the doctors: the views of mothers of children with recurrent abdominal pain. Child Care Health Dev. 2005;31: 265-273.

    Google Scholar 

  11. 11.

    Engel GL. The need for a new medical model: a challenge for biomedicine. Science. 1977;196:129-36.

    Google Scholar 

  12. 12.

    Fava GA, Sonino N. The biopsychosocial model thirty years later. Psychother Psychosom. 2008; 77:1-2.

    Google Scholar 

  13. 13.

    Merlijn VPBM, Hunfeld JAM, Wouden JC van der, et al. Psychosocial factors associated with chronic pain in adolescents. Pain. 2003;101:33-43.

    Google Scholar 

  14. 14.

    Walker LS, Williams SE, Smith CA, et al. Parent attention versus distraction: impact on symptom complaints by children with and without chronic functional abdominal pain. Pain. 2006;122:43-52.

    Google Scholar 

  15. 15.

    Dunn-Geier BJ, McGrath PJ, Rourke BP, et al. Adolescent chronic pain: the ability to cope. Pain. 1986;26:23-32.

    Google Scholar 

  16. 16.

    Eccleston C, Morley S, Williams A, et al. Systematic review of randomized controlled trials of psychological therapy for chronic pain in children and adolescents, with a subset meta-analysis of pain relief. Pain. 2002;99:157-65.

    Google Scholar 

  17. 17.

    Damen L, Bruijn JK, Koes BW, et al. Prophylactic treatment of migraine in children. Part I. A systematic review of non-pharmacological trials. Cephalalgia. 2006;26:373-83.

    Google Scholar 

  18. 18.

    Hoekstra-Bandell IE. Headache, coping and quality of life in children [thesis]. Rosmalen: Maastricht University, 2003.

  19. 19.

    Vlieger AM, Menko-Frankenhuis C, Wolfkamp SC, et al. Hypnotherapy for children with functional abdominal pain or irritable bowel syndrome: a randomized controlled trial. Gastroenterology. 2007;133:1430-6.

    Google Scholar 

  20. 20.

    Allen KD, Shriver MD. The role of the parent-mediated pain behavior management strategies in biofeedback treatment of childhood migraine. Behav Ther. 1998;29:477-90.

    Google Scholar 

  21. 21.

    Merlijn VPBM, Hunfeld JAM, Wouden JC van der, et al. Shortening a quality of life questionnaire for adolescents with chronic pain and its psychometric qualities. Psychol Rep. 2002;90:753-9.

    Google Scholar 

  22. 22.

    Reid GJ, Gilbert CA, McGrath PJ. The Pain Coping Questionnaire: preliminary validation. Pain. 1998;76:83-96.

    Google Scholar 

  23. 23.

    Weel SM, Merlijn VPBM, Hunfeld JAM, et al. Development and psychometric qualities of a pain-related problem list for adolescents with chronic pain (PPL). Patient Educ Couns. 2005;58:209-15.

    Google Scholar 

  24. 24.

    Eccleston C, Malleson PN, Clinch J, et al. Chronic pain in adolescents: evaluation of a programme of interdisciplinary cognitive behaviour therapy. Arch Dis Child. 2003;88:881-5.

    Google Scholar 

  25. 25.

    Howard GS, Dailey PR. Response shift bias: a source of contamination of self-report measures. J Appl Psychol. 1979;66:144-50.

    Google Scholar 

  26. 26.

    Palermo TM, Valenzuela D, Stork PP. A randomized trial of electronic versus paper pain diaries in children: impact on compliance, accuracy, and acceptability. Pain. 2004;107:213-9.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to J. A. M. Hunfeld.

Additional information

Mw. dr. J.A.M. Hunfeld, afdeling Medische Psychologie en Psychotherapie, Erasmus MC, Rotterdam. Mw. dr. V.P.B.M. Merlijn, voorheen afdeling Medische Psychologie en Psychotherapie en afdeling Huisartsgeneeskunde, Erasmus MC, Rotterdam.

Correspondentieadres: Mw. dr. J.A.M. Hunfeld, afdeling Medische Psychologie en Psychotherapie, Erasmus MC, Postbus 2040, 3000 CA Rotterdam

Rights and permissions

Reprints and Permissions

About this article

Cite this article

Hunfeld, J.A.M., Merlijn, V.P.B.M. Chronische pijn bij adolescenten: psychosociale gevolgen, predictoren en interventie. KIND 76, 172–179 (2008). https://doi.org/10.1007/BF03078200

Download citation