Skip to main content

Kans op overlijden aan een pneumonie van patiënten met dementie: gebruik en beoordeling van een prognostische score door verpleeghuisartsen

Pneumonia mortality risk in patients with dementia: nursing home physicians’ use and evaluation of a prognostic score

A validated prognostic score for mortality risk 14 days after antibiotics treatment of nursing home residents with dementia and pneumonia is available. Of the nursing homes contacted, 96% was prepared to participate in a clinical impact analysis to examine usefulness of the score in practice. After randomising nursing homes, physicians of 27 homes in the intervention group were asked to complete a questionnaire and use the score for the next case of pneumonia; the control group comprised physicians of the 27 other homes who only completed the questionnaire. The 38 respondents from the control group who all reported about a single patient did not differ from the respondents of the intervention group (31 physicians enrolled 34 patients). Only in 24 cases did physicians calculate the score. For 79% of those patients, the score was (at least somewhat) useful, but mostly to train prognostication competencies and for better documentation of prognosis; frequently treatment decisions had already been made. Of the total group of respondents, the majority was positive about the use of prognostic scores in general, but no-one in the participating homes had any experience with it. The prognostic score is potentially useful for an important group of patients with pneumonia, but further implementation research and inclusion of prognostic instruments in training curricula is needed.

Samenvatting

Voor het inschatten van de kans op overlijden van verpleeghuisbewoners met pneumonie en dementie binnen 14 dagen na behandeling met antibiotica is een gevalideerde prognostische score beschikbaar. Van de gevraagde huizen was 96% bereid mee te doen aan een “clinical impact analysis” om het nut van de score in de praktijk te onderzoeken. Na randomisatie werd aan verpleeghuisartsen van 27 verpleeghuizen in de interventiegroep gevraagd bij de eerstvolgende pneumoniepatiënt een vragenlijst in te vullen en de score te gebruiken; artsen van 27 andere verpleeghuizen vormden een controlegroep en vulden alleen een vragenlijst in. De 38 respondenten uit de controlegroep, die rapporteerden over elk één patiënt, verschilden niet van de respondenten uit de interventiegroep (31 artsen includeerden 34 patiënten). Slechts 24 maal was de score uiteindelijk daadwerkelijk berekend. Voor 79% van die patiënten was de score (tenminste enigszins) nuttig, maar dan vooral om beter te leren prognosticeren en de prognose goed te documenteren; het behandelbesluit was vaak al genomen. Van de totale groep stond het merendeel positief ten opzichte van het gebruik van prognostische scores in het algemeen, maar in geen van de deelnemende verpleeghuizen had iemand ervaring met het gebruik. Voor een belangrijk deel van de pneumoniepatiënten kan de score nuttig zijn, maar verder implementatie-onderzoek en aandacht voor prognostische hulpmiddelen in onderwijs is noodzakelijk.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Literatuur

  1. 1.

    Steen JT van der, Mehr DR, Kruse RL, et al. Predictors of mortality for lower respiratory infections in nursing home residents with dementia were validated transnationally. J Clin Epidemiol 2006;59:970-9.

    Google Scholar 

  2. 2.

    Steen JT van der, Ooms ME, Adèr HJ, Ribbe MW, van der Wal G. Withholding antibiotic treatment in pneumonia patients with dementia: a quantitative observational study. Arch Intern Med 2002;162:1753-60.

    Google Scholar 

  3. 3.

    Beroepsvereniging van Verpleeghuisartsen en Sociaal Geriaters (NVVA). Medische zorg met beleid. Handreiking voor de besluitvorming over dementerende patiënten in het verpleeghuis. Utrecht: NVVA, 1997.

  4. 4.

    Hertogh CMPM, Ribbe MW. Ethical aspects of medical decision-making in demented patients: a report from the Netherlands. Alzheimer Dis Assoc Disord 1996;10:11-9.

    Google Scholar 

  5. 5.

    Steen J van der, Ooms M, Muller M, Wal G van der, Ribbe M. Wel of niet curatief behandelen van een pneumonie bij psychogeriatrische patiënten: evaluatie van een richtlijn voor verpleeghuisartsen. Tijdschr Gerontol Geriatr 2002;33:142-9.

    Google Scholar 

  6. 6.

    Steen JT van der, Ooms ME, Muller MT, Wal G van der, Ribbe MW. Wel of niet curatief behandelen van een pneumonie bij psychogeriatrische patiënten: een ‘handreiking’ voor verpleeghuisartsen. Tijdschrift voor Verpleeghuisgeneeskunde 2003;27(2):6-8. http://nvva.artsennet.nl/content/dossiers/59526600/64086/AMGATE_6059_113_TICH_R55760146342747/

  7. 7.

    Naughton BJ, Mylotte JM, Tayara A. Outcome of nursing home-acquired pneumonia: derivation and application of a practical model to predict 30 day mortality. J Am Geriatr Soc 2000;48:1292-9.

    Google Scholar 

  8. 8.

    Mehr DR, Binder EF, Kruse RL, et al. Predicting mortality in nursing home residents with lower respiratory tract infection: The Missouri LRI Study. JAMA 2001;286:2427-36.

    Google Scholar 

  9. 9.

    Steen JT van der, Ooms ME, van der Wal G, Ribbe MW. Withholding or starting antibiotic treatment in patients with dementia and pneumonia: prediction of mortality with physicians' judgment of illness severity and with specific prognostic models. Med Decis Making 2005;25:210-21.

    Google Scholar 

  10. 10.

    Steen JT van der, Mitchell SL, Frijters DH, Kruse RL, Ribbe MW. Prediction of 6-month mortality in nursing home residents with advanced dementia: validity of a risk score. J Am Med Dir Assoc 2007;8:464-8.

    Google Scholar 

  11. 11.

    Reilly BM, Evans AT. Translating clinical research into clinical practice: impact of using prediction rules to make decisions. Ann Intern Med 2006;144:201-9.

    Google Scholar 

  12. 12.

    Gigerenzer G, Edwards A. Simple tools for understanding risks: from innumeracy to insight. BMJ 2003;327:741-4.

    Google Scholar 

  13. 13.

    Steen JT van der, Ooms ME, Ribbe MW, van der Wal G. Decisions to treat or not to treat pneumonia in demented psychogeriatric nursing home patients: evaluation of a guideline. Alzheimer Dis Assoc Disord 2001;15:119-28.

    Google Scholar 

  14. 14.

    McGinn TG, Guyatt GH, Wyer PC, Naylor CD, Stiell IG, Richardson WS. Users' guides to the medical literature: XXII: how to use articles about clinical decision rules. Evidence-Based Medicine Working Group. JAMA 2000;284:79-84.

  15. 15.

    Haines A, Feder G. Guidance on guidelines: writing them is easier than making them work. BMJ 1992;305:785-6.

    Google Scholar 

  16. 16.

    Grimshaw JM, Russell IT. Effect of clinical guidelines on medical practice: a systematic review of rigorous evaluations. Lancet 1993;342:1317-22.

    Google Scholar 

  17. 17.

    Grol R. Setting and using guidelines for quality in general practice. Eur J Gen Pract 1995;1:87-9.

    Google Scholar 

  18. 18.

    Gupta L, Ward JE, Hayward RS. Clinical practice guidelines in general practice: a national survey of recall, attitudes and impact. Med J Aust 1997;166:69-72.

    Google Scholar 

  19. 19.

    Hayward RS, Guyatt GH, Moore KA, McKibbon KA, Carter AO. Canadian physicians' attitudes about and preferences regarding clinical practice guidelines. CMAJ 1997;156:1715-23.

    Google Scholar 

  20. 20.

    Volicer L, Hurley AC, Lathi DC, Kowall NW. Measurement of severity in advanced Alzheimer's disease. J Gerontol 1994;49:M223-6.

    Google Scholar 

  21. 21.

    Steen JT van der, Volicer L, Gerritsen DL, Kruse RL, Ribbe MW, Mehr DR. Defining severe dementia with the Minimum Data Set. Int J Geriatr Psychiatry 2006;21:1099-106.

    Google Scholar 

  22. 22.

    Charlson ME, Sax FL, MacKenzie CR, Fields SD, Braham RL, Douglas RG Jr. Assessing illness severity: does clinical judgment work? J Chronic Dis 1986;39:439-52.

    Google Scholar 

  23. 23.

    Christakis NA, Lamont EB. Extent and determinants of error in doctors' prognoses in terminally ill patients: prospective cohort study. BMJ 2000;320:469-72.

    Google Scholar 

  24. 24.

    Hertogh CMPM, Ribbe MW, Konings JWPM, Muller MT. Levensverlenging of -bekorting bij ernstig demente patiënten; nuanceringen vanuit de verpleeghuisgeneeskunde. Ned Tijdschr Geneeskd 1993;137:1180-3.

    Google Scholar 

  25. 25.

    Steen JT van der, Ribbe MW. Ondersteunen van de besluitvorming over behandeling pneumonie bij psychogeriatrische verpleeghuispatiënten met een prognostische score voor het inschatten van de kans op overlijden. Amsterdam: VUmc, EMGO Instituut, 2008. [Rapport] (Omvat: Steen JT van der, Helton MR, Ribbe MW. Prognosis is important in decision making in Dutch nursing home patients with dementia and pneumonia. [Research letter under review])

  26. 26.

    Steyerberg EW, Vickers AJ. Decision curve analysis: a discussion. Med Decis Making 2008;28:146-9.

    Google Scholar 

  27. 27.

    Jackson R, Wells S. Prediction is difficult, particularly about the future. Arch Intern Med 2007;167:2286-7.

    Google Scholar 

  28. 28.

    Randolph AG, Guyatt GH, Calvin JE, Doig G, Richardson WS. Understanding articles describing clinical prediction tools. Evidence Based Medicine in Critical Care Group. Crit Care Med 1998;26:1603-12.

    Google Scholar 

  29. 29.

    Christakis NA, Sachs GA. The role of prognosis in clinical decision making. J Gen Intern Med 1996;11:422-5.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to J. T. van der Steen.

Additional information

Epidemioloog, VUmc, EMGO Instituut, afdeling Verpleeghuisgeneeskunde en Sociale Geneeskunde

Verpleeghuisarts, hoogleraar Verpleeghuisgeneeskunde, VUmc, EMGO Instituut, afdeling Verpleeghuisgeneeskunde Correspondentie: dr.ir. Jenny T. van der Steen, VU medisch centrum, EMGO Instituut, afdeling Verpleeghuisgeneeskunde, van der Boechorststraat 7, 1081 BT Amsterdam; T: 020-4449694; F: 020-4448387;

About this article

Cite this article

van der Steen, J.T., Ribbe, M.W. Kans op overlijden aan een pneumonie van patiënten met dementie: gebruik en beoordeling van een prognostische score door verpleeghuisartsen. GEEG 39, 233–244 (2008). https://doi.org/10.1007/BF03078162

Download citation

  • Nursing homes, pneumonia, dementia, risk score, prognostic score, decision making
  • verpleeghuizen
  • pneumonie
  • dementie
  • prognostische score
  • besluitvorming
  • “clinical impact analysis”