Skip to main content

Serie onderzoek en psychotherapie: Interapy. Diagnostiek en geprotocolleerde behandeling van welomschreven stoornissen via internet

Abstract

De eerste Interapy-behandeling via het internet is in 1999 gepubliceerd. Die betrof posttraumatische stress. Daarna zijn vele studies en publicaties gevolgd. Dit artikel beschrijft de achtergrond van de Interapy-behandelingen, de screening, de procedures, de instrumenten, de interventies en de resultaten van de drie behandelprotocollen die in gerandomiseerde vergelijkende studies zijn getest. Het gaat hierbij om posttraumatische stress, burn-out en depressie. De effecten van de behandelingen blijken groot te zijn. Bij wijze van illustratie wordt de behandeling van één cliënte (met depressie) beschreven. Daarnaast wordt verslag gedaan van de subjectieve beoordelingen door de cliënten van de verschillende behandelelementen, van de procedures en van de therapeuten. In de discussie worden de resultaten besproken.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Figuur 1.

Literatuur

  1. Abels-Reguera, L., & Brunner, K. (2002). Interapy-burnout: Een ongecontroleerde pilotstudie naar het effect van een geprotocolleerde behandeling van burnout via het internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische psychologie, Universiteit van Amsterdam.

    Google Scholar 

  2. American Psychiatric Association (1994). Diagnostic and statistical manual of mental disorders, DSM-IV. Washington DC: APA.

    Google Scholar 

  3. Andersson, G., Bergström, J., Holländare,F., Ekselius, L., & Carlbring, P. (2004). Delivering CBT for mild to moderate depression via the Internet: Predicting outcome at 6-months follow-up. Verhaltenstherapie, 14, 185-189.

    Article  Google Scholar 

  4. Arrindell, W.A., & Ettema, J.H.M. (2003). SCL-90: Handleiding bij een multidimensionele psychopathologie-indicator. Lisse: Swets & Zeitlinger.

    Google Scholar 

  5. Bastien, C.H., Morin, Ch.M., Quellet, M.C., Blais, F.C., & Bouchard, S. (2004). Cognitive-behavioral therapy for insomnia: comparison of individual therapy, group therapy, and telephone consultations. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 653-659.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  6. Beurs, E. de, Dyck, R. van, Marquenie, L.A., Lange, A., & Blonk, R.W.B. (2001). De DASS; een vragenlijst voor het meten van depressie, angst en stress. Gedragstherapie, 34, 35-53.

    Google Scholar 

  7. Blaauw, E., & Kerkhof, A.J.F.M. (1999). Suïcides in detentie. Den Haag: Elsevier.

    Google Scholar 

  8. Bosscher, R.J. (1991). Running therapie bij depressie. Amsterdam: Thesis publishers.

    Google Scholar 

  9. Botella, C., Banos, R. M., Villa, H., Perpina, C., & Garcia-Palacios, A. (2000). Telepsychology: Public speaking fear treatment on the internet. CyberPsychology and Behavior, 3, 959-968.

    Article  Google Scholar 

  10. Bouman, T. (1994). Kort Instrumenteel; De ‘Beck Depression Inventory’ (BDI). Gedragstherapie, 27, 69-71.

    Google Scholar 

  11. Broeke, E. ten, & Korrelboom, K. (2004). Gedragsexperimenten in cognitieve therapie: een praktische kennismaking. Psychopraxis, 6, 96-100.

    Article  Google Scholar 

  12. Broeke, E. ten, Schurink, G., & Korrelboom, K. (2003). Gedragsexperimenten in cognitieve gedragstherapie: een stapsgewijze beschrijving. Gedragstherapie, 36, 5-18.

    Google Scholar 

  13. Brom, D., & Kleber, R.J. (1985). De Schokverwerkingslijst. Nederlands Tijdschrift voor Psychologie, 40, 164-168.

    Google Scholar 

  14. Carlbring, P., Ekselius, L., & Andersson, G. (2003). Treatment of panic disorder via the internet: a randomized trial of CBT vs. applied relaxation. Journal of Behavior Therapy and Experimental Psychiatry, 34, 129-140.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  15. Cohen, J. (1977). Statistical power analysis for the behavioral sciences (Revised ed.). New York: Acadamic Press.

    Google Scholar 

  16. Cuijpers, P. (2004). Psychische ziekten van alledag. Amsterdam: Oratie VU uitgeverij.

    Google Scholar 

  17. Demerouti, E., Nachreiner, F., Bakker, A., & Schaufeli, W. (2001). The job demands-resources model of burnout. Journal of Applied Psychology, 86, 299-512.

    Article  Google Scholar 

  18. Emmelkamp, P.M.G. (2005). Behandeling van paniekstoornis met en zonder Agorafobie via Internet. Eindverslag ZON, PROGRAMMA Thuiszorgtechnologie van ZON.

    Google Scholar 

  19. Garfield, S.L. (1998). Some comments on empirically supported treatments. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 121-125. In Nederlands: Enige kanttekeningen bij empirisch ondersteunde behandelingen. Gezinstherapie Wereldwijd, 1999, 10, 204-215.

    Google Scholar 

  20. Groenestijn, M.A.C., Akkerhuis, G.W., Kupka, R.W., Schneider, N. & Nolen, W.A (1997). Gestructureerd klinisch interview voor de vaststelling van DSM-IV as I Stoornissen (SCID I). Lisse: Swets publishers.

    Google Scholar 

  21. Hammer, C., & Holleman, M. (2003). Lange termijn effect van de Interapy behandeling bij posttraumatische stress - Een follow-up onderzoek na ruim anderhalf jaar. Masters thesis: University of Amsterdam.

    Google Scholar 

  22. Hermans, D., & Putte, J.van de (2003). Cognitieve gedragstherapie bij depressie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

    Google Scholar 

  23. Horowitz, M.J., Wilner, N., & Alvarez, W. (1979). Impact of Event Scale: A measure of subjective stress. Psychosomatic Medicine, 41, 209-218.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  24. Horvath, A.Q., & Greenberg, L.S. (1989). Development and validation of the Working Alliance Inventory. Journal of Counseling Psychology, 36, 223-233.

    Article  Google Scholar 

  25. Jacobson, N.S., Dobson, K.S., Truax, P.A., Addis, M.E., Koerner, K., Gollan, J.K, Gortner, E., & Prince, S.E. (2000). A component analysis of cognitive-behavioral treatment for depression. Prevention & Treatment, 3 [online]. journals. apa.org/prevention /volume3/pre0030023a.html

  26. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A. (2004). Die Behandlung von Panikstörungen über das Internet: Eine Fallbeschreibung. Verhaltenstherapie, 14, 200-205.

    Article  Google Scholar 

  27. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A (in voorbereiding-1). De Nederlandse versie van de Panic Disorder Severity Scale.

  28. Jager, J., Emmelkamp, P.M.G., & Lange, A (in voorbereiding-2). De behandeling van paniekstoornis met en zonder agorofobie via internet.

  29. Joiner, T.E., Steer, R.A., Brown, G., Beck, A.T., Pettit, J.W., & Rudd, M.D. (2003). Worst-point suicidal plans: a dimension of suicidality predictive of past suicide attempts and eventual death by suicide. Behaviour Research and Therapy, 41, 1469-1480.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  30. Jonghe, F. de, Hendriksen, M., Aalst, G. van, Kool, S., Peen, J., Van, R., Eijnden, E van den, & Dekker, J. (2004). Psychotherapy and Combined Therapy (Pharmacotherapy plus Psychotherapy) in the Treatment of Depression. British Journal of Psychiatry, 185, 37-45.

    Article  Google Scholar 

  31. Kakes, N. (2004). Een vergelijking van internetbehandelingen voor drie verschillende klachtengebieden: het effect van begeleiding, structuur en screening op het resultaat. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.

    Google Scholar 

  32. Karsten, C. (2001). Omgaan met burnout. Preventie, hulp en reïntegratie. Rijswijk: Elmar.

    Google Scholar 

  33. Keijsers, G.P.J., Minnen, A. van, & Hoogduin, C.A.L. (Red.) (2004). Protocollaire behandeling in de ambulante GGZ I (2e druk). Houten: Bohn Stafleu van Loghum.

    Google Scholar 

  34. Knaevelsrud, C., Jager, J., & Maercker, A, (2004). Internet-Psychotherapie: Wirksamkeit und Besonderheiten der therapeutischen Beziehung. Verhaltenstherapie, 14, 174-183.

    Article  Google Scholar 

  35. Korrelboom, K., & Broeke, E. ten (2004). Geïntegreerde cognitieve gedragstherapie. Bussum: Coutinho.

    Google Scholar 

  36. Lange, A. (2000). Gedragsverandering in gezinnen (7e herziene druk). Groningen: Wolters-Noordhoff.

    Google Scholar 

  37. Lange, A., Richard, R., Gest, A., Vries, M. de, & Lodder, L. (1998). The effects of positive self-instruction; A controlled trial. Cognitive Therapy and Research, 22, 225-236.

    Article  Google Scholar 

  38. Lange, A., Richard, R., Kiestra, J., & Oostendorp, E. van (1997). Cognitive treatment through positive self-verbalization; A multiple case study. Behavioural and Cognitive Psychotherapy, 25, 161-171.

    Article  Google Scholar 

  39. Lange, A., Rietdijk, D., Hudcovicova, M., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Emmelkamp, P.M.G. (2003a). INTERAPY. A controlled randomized trial of the standardized treatment of posttraumatic stress through the Internet. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 71, 901-909.

    Article  Google Scholar 

  40. Lange, A., Schrieken, B., Blankers, M., Ven, J-P. van de, & Slot, M. (2000). Constructie en validatie van de Gewaarwordingenlijst (GL); een hulpmiddel bij het signaleren van een verhoogde kans op psychosen. Directieve Therapie, 20, 162 -173.

    Google Scholar 

  41. Lange, A., Ven, J-P. van de, & Schrieken, B. (2003c). ‘Interapy’. Treatment of posttraumatic stress via the internet. Cognitive Behaviour Therapy, 32, 110-124.

    Article  Google Scholar 

  42. Lange, A., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Emmelkamp, P. (2004). Langetermijn effecten, cognitieve verandering en mediërende variabelen in de korte behandeling van posttraumatische stress via het internet. Directieve Therapie, 24, 37-52.

    Article  Google Scholar 

  43. Lange, A., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Smit, M. (2003b). Interapy-Burnout; Preventie en behandeling van burnout via het internet. Directieve Therapie, 23, 121-145.

    Google Scholar 

  44. Lange, A., Vermeulen, H., Renckens, C.H., Schrijver, M., Ven, J-P. van de, Schrieken, B., & Dekker, J. (2005). De geprotocolleerde Interapy-behandeling van depressie via het internet; resultaten van een gerandomiseerde trial. Directieve Therapie, 25, 27-50.

    Google Scholar 

  45. Lemmen, A., & Maas, M., (2001). Inhoudsanalyse van cognitieve categorieën in gestructureerde schrijfopdrachten via Interapy. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.

    Google Scholar 

  46. Lovibond, S.H., & Lovibond, P.F. (1995). Manual for the depression anxiety stress scales. Sydney: Psychology Foundation.

    Google Scholar 

  47. Maslach, Chr., Jackson, S.E., & Leiter, F. (1996). Maslach Burnout Inventory. Manual (3rd ed.). Palo Alto: Consulting Psychologists Press.

    Google Scholar 

  48. McKay, M., Davis, M., Fanning, P. (1997). Thoughts & Feelings - Taking control of your moods and life. Oakland, Ca: New Harbinger Publications. Vertaald als: Gedachten en gevoelens - Breng je stemming en je leven op orde. Amsterdam: Uitgeverij Nieuwezijds, 2001.

    Google Scholar 

  49. Meer, A. van der, & Burgerhout, K. (2004). Nederlandse versie van de Panic Disorder Severity Scale. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie, UvA.

    Google Scholar 

  50. Morin, Ch.M. (1993). Insomnia: Psychological assessment and management. NewYork: Guilford Press.

    Google Scholar 

  51. Nijenhuis, E.R.S., Spinhoven, Ph., Dyck, R. van, Hart, O. van der, & Vanderlinden, J. (1997). The development of the Somatoform Dissociation Questionnaire (SDQ 5) as a screening instrument for dissociative disorders. Acta Psychiatrica Scandinavica, 96, 311-318.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  52. Öst, L. (1987). Applied relaxation: Description of a coping technique and a review of controlled studies. Behavior Research and Therapy, 25, 397-409.

    Article  Google Scholar 

  53. Persons, J.B., & Silberschatz, G. (1998). Are results of randomized controlled trials useful to psychotherapy? Journal of Consulting and Clinical Psychology, 66, 126-135. In Nederlands: Zijn de resultaten van gerandomiseerd gecontroleerd onderzoek bruikbaar voor psychotherapeuten. Gezinstherapie Wereldwijd, 1999, 10, 179-204.

    Google Scholar 

  54. Renckens, C. (2004). INTERAPY, een geprotocolleerde behandeling van depressie via het Internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.

    Google Scholar 

  55. Richards, J., Klein, B., & Carlbring, P. (2003). Internet-based treatment for panic disorder. Cognitive Behaviour Therapy, 32, 125-135.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  56. Robinson, P., & Serfaty, M. (2003). Computers, e-mail and therapy in eating disorders: European Eating Disorders Review, 11, 210-221.

    Article  Google Scholar 

  57. Schaufeli, W.B., & Dierendonck, D. van (2000). Utrechtse burnout schaal: handleiding. Lisse: Swets en Zeitlinger.

    Google Scholar 

  58. Schaufeli, W.B., & Enzmann, D. (1998). The burnout companion study & practice. A critical analysis. London: Taylor & Francis.

    Google Scholar 

  59. Shear, M.K., Brown, T.A., Barlow, D.H., Money, R., Sholomskas, D.E., Woods, S.W., Gorman, J.M., & Papp, L.A. (1997). Multicenter Collaborative Panic Disorder Severity Scale. American Journal of Psychiatry, 154, 1571-1575.

    CAS  PubMed  Google Scholar 

  60. Ström, L., Petterson, R., & Andersson, G. (2004). Internet-based treatment for Insomnia: A controlled evaluation. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 72, 113-120.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  61. Ven, J-P. van de, Lange, A., Schrieken, B., Bredeweg, B. & Emmelkamp, P.M.G. (1999). ‘INTERAPY’:De resultaten van een kortdurende geprotocolleerde behandeling van post-traumatische stress via Internet. Directieve Therapie, 19, 5-39.

    Google Scholar 

  62. Vervaeke, G.A.C., & Vertommen, H. (1996). De werkalliantievragenlijst (WAV). Gedragstherapie, 29, 139-144.

    Google Scholar 

  63. Zabinski, M.F., Celio, A.A., Jacobs, M.J., Manwaring, J., & Wilfley, D.E. (2003). Internet-based prevention of eating disorders. European Eating Disorders Review, 11, 183-197.

    Article  Google Scholar 

  64. Zandbergen, A., & Wegner, Th. (2004). INTERAPY depressie: de subjectieve beoordeling van een geprotocolleerde depressie-behandeling via internet. Amsterdam: Programmagroep Klinische Psychologie.

    Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to Alfred Lange.

Additional information

Interapy: diagnosis and treatment of specific disorders via internet

The first Interapy treatment through the internet, concerning posttraumatic stress, was published in 1999. Many studies and publications followed. This paper describes the general background of the Interapy treatments, the screening, the procedures, the instruments, the treatment elements and results of three randomised controlled outcome studies on posttraumatic stress, work related chronic stress and depression. The effects are strong. The treatment of one patient (depression) is presented as an illustration. Subsequently, we present data of the clients’ subjective evaluations of the different treatment elements, the procedures and the therapists. Finally, the results are discussed.

alfred lange en paul emmelkamp zijn werkzaam bij de programmagroep Klinische psychologie van de Universiteit van Amsterdam. De overige auteurs zijn werkzaam bij Interapy te Amsterdam.

Correspondentieadres: Prof. dr. A. Lange, Programmagroep Klinische psychologie UvA, Roetersstraat 15, 1018 WB Amsterdam.

Wij zijn veel dank verschuldigd aan het Nationaal Fonds Geestelijke Volksgezondheid, dat ons herhaaldelijk ruimhartig heeft bedeeld met subsidies en daarmee Interapy mogelijk heeft gemaakt.

About this article

Cite this article

Lange, A., Schrieken, B., Scheijde, R. et al. Serie onderzoek en psychotherapie: Interapy. Diagnostiek en geprotocolleerde behandeling van welomschreven stoornissen via internet. PSIE 31, 215–227 (2005). https://doi.org/10.1007/BF03062162

Download citation