Skip to main content

Zelfconceptieproblematiek bij adolescenten

semenvatting

In de levenslooppsychologie staat de adolescentie te boek als een fase, waarin de gevoeligheid voor inconsistenties in het zelfbeeld hoogtij viert. Uit een empirische inventarisatie naar dergelijke ervaringen bij onder andere 160 17–jarigen bleek enige nuancering op zijn plaats. De adolescenten rapporteerden weliswaar meer zelfconceptieproblemen dan volwassenen deden, maar voor de meerderheid van de adolescenten bleef de schaal en intensiteit van dergelijke problemen zeer beperkt. Als adolescenten zelfconceptieproblemen ervoeren, ging dit overigens wel met een verminderd welbevinden gepaard. Uit de aard van door adolescenten ervaren zelfconceptieproblemen sprak bovendien de persoonlijke behoefte aan een duidelijk omlijnde identiteit.

Summary

In the psychology of the life span, adolescence is considered to be a phase in which the sensitivity for inconsistencies in self–concept runs rampant. An empirical assessment of the personal experiences of inconsistency among 160 respondents of 17 years of age called for a differentiation of this general picture. Adolescents reported more problems of self–concept than adults did, but, for the majority of adolescents, the scale and intensity of these problems remained rather limited. However, when adolescents do experience problems of self–concept, it was associated with a reduced level of well–being. Furthermore, the nature of the problems of self–concept that adolescents experienced expressed the personal need for a clearly defined identity.

This is a preview of subscription content, access via your institution.

Notes

  1. 1.

    Items waarvan de respondent aangeeft zich er soms of vaak mee bezig te houden.

  2. 2.

    Items waarvan de respondent aangeeft zich er soms of vaak mee bezig te houden.

  3. 3.

    Per factor zijn in volgorde van factorlading de zes hoogst ladende items vermeld.

  4. 4.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  5. 5.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  6. 6.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  7. 7.

    significantieniveau < 0,01 (eenzijdig).

  8. 8.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  9. 9.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  10. 10.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  11. 11.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  12. 12.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  13. 13.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  14. 14.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  15. 15.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  16. 16.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  17. 17.

    significantieniveau < 0,001 (eenzijdig).

  18. 18.

    significantieniveau < 0,01 (eenzijdig).

Literatuur

  1. Baumeister, R.F. (1987). How the self became a problem: A psychological review of historical research. Journal of Personality and Social Psychology, 52, 163–176.

    Article  Google Scholar 

  2. Baumeister, R.F., Shapiro, J.P. & Tice, D.M. (1985). Two kinds of identity crisis. Journal of Personality, 53 , 407–424.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  3. Berzonsky, M.D. (1990). Self–construction over the life span: A process perspectieve on identity formation. Advances in Personal Construct Psychology, 1, 155–186.

    Google Scholar 

  4. Brim, O.G. (1976). Life–span development of the theory of oneself: Implications for child development. In H.W. Reese (Ed.), Advances in child development and behavior, Vol. II (pp. 241–251). New York: Academic Press.

    Google Scholar 

  5. Broughton, J.M. (1981). The divided self in adolescence. Human Development, 24, 13–32.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  6. Chamberlain, K. (1988). On the structure of global well–being. Social Indicators Research, 20, 581–604.

    Google Scholar 

  7. Chandler, M.J. (1975). Relativism and the problem of epistemological loneliness. Human Development, 18, 171–180.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  8. Cross, S. & Markus, H. (1991). Possible selves across the life span. Human Development, 34, 230–255.

    Article  Google Scholar 

  9. Damon, W., & Hart, D., (1988). Self–understanding in childhood and adolescence. Cambridge: Cambridge University Press.

    Google Scholar 

  10. Diener, E. (1984). Subjective well–being. Psychological Bulletin, 95, 542–575.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  11. Diener, E. & Emmons, R.A. (1984). The independence of positive and negative affect. Journal of Personality and Social Psychology , 47, 1105–1117.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  12. Diener, E., Emmons, R.A., Larsen, R.J. & Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale, Journal of Personality Assessment, 49, 71–75.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  13. Douvan, E. & Adelson, J. (1966). The adolescent experience. New York: Wiley.

    Google Scholar 

  14. Elkind, D. (1970). Children and adolescence. New York: Oxford University Press.

    Google Scholar 

  15. Emmons, R.A. & Diener, E. (1985). Personality correlates of subjective well–being. Personality and Social Psychology Bulletin, 11, 89–97.

    Article  Google Scholar 

  16. Epstein, S. (1973). The self–concept revisited: Or a theory of a theory. American Psychologist, 28, 404–416.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  17. Erikson, E.H. (1968). Identity: Youth and crisis. New York: Norton.

    Google Scholar 

  18. Habermas, J. (1973). Legitimation crisis. Boston: Beacon Press.

    Google Scholar 

  19. Harter, S. & Monsour, A. (1992). Developmental analysis of conflict caused by opposing attributes in the adolescent self–portrait. Developmental Psychology, 28, 251–260.

    Article  Google Scholar 

  20. Havighurst, R.J. (1972). Developmental task and education. New York: Davis McKay.

    Google Scholar 

  21. Hazell, C.G. (1984). A scale for measuring experienced levels of emptiness and existential concern. Journal of Psychology, 117, 177–182.

    Google Scholar 

  22. Higgins, E.T. (1987). Self–discrepancy: A theory relating self and affect. Psychological Review, 94, 319–340.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  23. Hook, E. van & Higgins, E.T. (1988). Self–related problems beyond the self–concept: Motivational consequences of discrepant self–guides. Journal of Personality and Social Psychology, 55, 625–633.

    Article  PubMed  Google Scholar 

  24. Inhelder, B. & Piaget, J. (1958). The growth of logical thinking from childhood to adolescence. New York: Basic books.

    Book  Google Scholar 

  25. James, W. (1890). The principles of psychology. New York: Holt.

    Google Scholar 

  26. James, W. (1892). Psychology: The briefer course. New York: Holt.

    Book  Google Scholar 

  27. Koops, W. (1990). Adolescentie als thema in de ontwikkelingspsychologie. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 45 , 241–249.

    Google Scholar 

  28. Kouwer, B.J. (1963). Het spel der persoonlijkheid. Utrecht: Bijleveld.

    Google Scholar 

  29. Lerner, R.M. (1984). Jugendliche als Produzenten ihrer eigenen Entwicklung. In E. Olbrich & E. Todt (Eds.), Probleme des Jugendalters: Neuere Sichtweisen (pp. 71–87). Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  30. Linden, F.J. van der & Dijkman, T.A. (1989). Jong zijn en volwassen worden in Nederland. Een onderzoek naar het psychosociaal functioneren in alledaagse situaties van Nederlandse jongeren tussen 12 en 21 jaar. Nijmegen: Hoogveld Instituut.

    Google Scholar 

  31. Markus, H. & Nurius, P. (1986). Possible selves. American Psychologist, 41, 954–969.

    Article  Google Scholar 

  32. Mikulincer, M. & Peer–Goldin, I. (1991). Self–congruence and the experience of happiness. British Journal of Social Psychology , 30, 21–35.

    Google Scholar 

  33. Offer, D., Ostrov, E., Howard, K.I. & Atkinson, R. (1988). The Teenage World: Adolescents' self–image in ten different countries. New York: Plenum Press.

    Google Scholar 

  34. Offer, D. & Sabshin, M. (1984). Adolescence: Empirical perspectives. In D. Offer & M. Sabshin (Eds.), Normality and the life cycle: A critical integration (pp. 76–107). New York: Basic Books.

    Google Scholar 

  35. Olbrich, E. (1984). Jugendalter: Zeit der Krise oder der productiven Anpassung. In E. Olbrich & E. Todt (Eds.), Probleme des Jugendalters: Neuere Sichtweisen (pp. 1–47). Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  36. Olbrich, E. (1990). Coping and development. In H. Bosma & S. Jackson (Eds.), Coping and self–concept in adolescence (pp. 35–68). Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  37. Oosterwegel, A. (1992). The organization of the self–system: Developmental changes in childhood and adolescence. Academisch proefschrift. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam.

    Google Scholar 

  38. Pazy, A. (1985). A developmental approach to variability in experience of self. Journal of Humanistic Psychology, 25, 64–82.

    Article  Google Scholar 

  39. Rutter, M., Graham, P., Chadwick, O. & Yule, W. (1976). Adolescent turmoil: Fact or fiction. Journal of Child Psychology and Psychiatry , 17, 35–56.

    Article  CAS  PubMed  Google Scholar 

  40. Seiffge–Krenke, I. (1990). Developmental processes in self–concept and coping behaviour. In H. Bosma & S. Jackson (Eds.), Coping and self–concept in adolescence (pp. 51–68). Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  41. Selman, R. (1980). The growth of interpersonal understanding. New York: Academic Press.

    Google Scholar 

  42. Siddique, C.M. & D'Arcy, C. (1984). Adolescence, stress and psychological well–being, Journal of Youth and Adolescence, 13, 459–473.

    Article  Google Scholar 

  43. Stones, M.J. & Kozma, A. (1985). Structural relations among happiness scales: A second order factorial study. Social Indicators Research , 17, 19–28.

    Article  Google Scholar 

  44. Thomae (1984). Formen des Auseinandersetzung mit Konflikt und Belastung im Jugendalter. In E. Olbrich & E. Todt (Eds.), Probleme des Jugendalters: Neuere Sichtweisen. Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  45. Werff, J.J., van der (1966). Zelfbeeld en zelfideaal: Tegenstrijdigheden in de beoordeling van de eigen persoon. Assen: Van Gorcum.

    Google Scholar 

  46. Werff, J.J., van der (1985a). Individual problems of self–definition: An overview, and a view. International Journal of Behavioral Development, 8, 445–471.

    Google Scholar 

  47. Werff, J.J., van der (1985b). Identiteitsproblemen: Zelfbeschouwing in de psychologie. Muiderberg: Coutinho.

    Google Scholar 

  48. Werff, J.J., van der (1986). Het onderzoek naar identiteitsproblemen. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie, 41 , 247–260.

    Google Scholar 

  49. Werff, J.J., van der (1990). The problem of self–conceiving. In H. Bosma & S. Jackson (Eds.), Coping and self–concept in adolescence (pp. 14–33). Berlin: Springer.

    Google Scholar 

  50. Werff, J.J., van der & Tempelman, C. (1986). Identiteitsproblemen en zelfbeleving bij ouderen. Nederlands Tijdschrift voor de Psychologie , 41, 275–283.

    Google Scholar 

  51. Zika, S. & Chamberlain, K. (1992). On the relation between meaning in life and psychological wellbeing. British Journal of Psychology , 83, 133–145.

    PubMed  Google Scholar 

Download references

Author information

Affiliations

Authors

Corresponding author

Correspondence to C. P. M. van Halen.

Additional information

Drs. C.P.M. van Halen, cultuurpsycholoog, is als AIO verbonden aan de vakgroep Psychologie, sectie Ontwikkelingspsychologie en Experimentele Klinische Psychologie van de Rijksuniversiteit Groningen.

Dr. H.A. Bosma, ontwikkelingspsycholoog, is als universitair hoofddocent verbonden aan voorgenoemde vakgroep en sectie.

Contactadres: Rijksuniversiteit Groningen, Vakgroep Psychologie, Sectie O/EKP, Grote Kruisstraat 2/1, 9712 TS Groningen.

About this article

Cite this article

van Halen, C.P.M., Bosma, H.A. Zelfconceptieproblematiek bij adolescenten. KIAD 14, 102–113 (1993). https://doi.org/10.1007/BF03060514

Download citation

  • self–concept
  • identity development