Advertisement

Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen

, Volume 95, Issue 6, pp 258–263 | Cite as

‘Gezondheid’: voor iedere context een passend begrip?

  • Beatrijs HaverkampEmail author
  • Marcel Verweij
  • Karien Stronks
Wetenschappelijk artikel

Samenvatting

Het antwoord op de vraag wat we onder gezondheid verstaan heeft implicaties voor beleid en praktijk in de gezondheidszorg. De discussie die wordt gevoerd naar aanleiding van het als nieuw voorgestelde gezondheidsconcept door Machteld Huber en anderen, illustreert dit. In dit artikel vergelijken we vijf verschillende gezondheidsconcepten met elkaar, en exploreren we hun implicaties voor beleid en praktijk in de gezondheidszorg. Onze vergelijking laat zien dat de betekenis van ‘gezondheid’ zich niet laat vangen in één definitie: ieder concept stelt verschillende aspecten van gezondheid centraal. Bovendien is de vraag wat we onder gezondheid verstaan deels een normatieve vraag, daar de term ‘gezond’ niet alleen een bepaalde conditie beschrijft, maar deze ook als wenselijk voorstelt. Omdat in iedere specifieke context andere condities als nastrevenswaardig kunnen worden gezien, lijkt het zinnig om per context te bepalen welke aspecten van gezondheid centraal zouden moeten staan. Op basis van onderscheidingen die in een vergelijking van de vijf gezondheidsconcepten naar voren komen, formuleren we zeven vragen die richting kunnen geven aan het denken over de vraag welk gezondheidsbegrip in een bepaalde context leidend zou moeten zijn. Een casusbespreking maakt duidelijk dat definitieve beantwoording van deze vragen altijd om additionele praktische en normatieve afwegingen vraagt.

Trefwoorden

gezondheidsconcepten kritische reflectie beleid en onderzoek 

‘Health’: for each context an appropriate concept?

Abstract

The recent discussion on a new concept of health, forces us to deliberate on the question of how to conceptualize health. This debate could serve critical reflection on the aims of healthcare and health policy. A comparison of five different health concepts makes clear that the meaning of ‘health’ cannot be captured by a single definition. Instead, each concept focuses on certain aspects of health. Besides, it appears that ‘health’ is a concept that describes and evaluates at the same time. This makes the quest for a health concept a normative one. To the extent that in different contexts, different conditions may be valued, we should investigate per context which concept of health is most adequate. That is, which aspects of health should be focused upon. Based on the central points of dispute in the theoretical debates on health concepts, we have formulated seven questions that can be taken as guiding such investigation, and as such structure reflection.

Keywords

health concepts critical reflection health (care) policy 

Literatuur

  1. 1.
    Poiesz T, Caris J, Lapré F. Gezondheid: een definitie? TSG. 2016;94:252–5.CrossRefGoogle Scholar
  2. 2.
    Buijs M. Een nieuwe kijk op gezondheid. Staat de patiënt centraal of vooral verwarring? Ned Tijdschr Geneeskd. 2017;161:C3563.Google Scholar
  3. 3.
    Haverkamp B, Bovenkerk B, Verweij MF. A practice-oriented review of health concepts. J Med Philos. Verschijnt medio 2018.Google Scholar
  4. 4.
    Boorse C. A theoretical concept of health. Philos Sci. 1977;4:542–73.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Boorse C. A second rebuttal on health. J Med Philos. 2014;6:683–724.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Fulford W. What is (mental) disease? An open letter to Christopher Boorse. J Med Ethics. 2001;27:80–5.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  7. 7.
    Kingma E. What is it to be healthy? Analysis. 2007;2:128–33.CrossRefGoogle Scholar
  8. 8.
    Nordenfelt L. On the nature of health: an action theoretical approach. Dordrecht: Kluwer; 1987.CrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Nordenfelt L. Standard circumstances and vital goals: comments on Venkatapurams critique. Bioethics. 2013;5:280–4.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Venkatapuram S. Health justice. Cambridge: Polity Press; 2011.Google Scholar
  11. 11.
    Venkatapuram S. Health, vital goals and central human capabilities. Bioethics. 2013;5:271–9.CrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Nussbaum M. Women and equality: the capabilities approach. Int Labour Rev. 1999;3:227–45.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    WHO. Preamble to the constitution of the World Health Organization. Genève: WHO; 1948.Google Scholar
  14. 14.
    Huber M, Knottnerus JA, Green L, et al. How should we define health? BMJ. 2011;343:d4163.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. 15.
    Huber MAS, Vliet M van, Giezenberg M, et al. Towards a conceptual framework relating to ‘Health as the ability to adapt and self-manage’. Driebergen: Louis Bolk Instituut; 2013.Google Scholar
  16. 16.
    Huber M, Vliet M van, Giezenberg M, et al. Towards a ‘patient-centred’ operationalisation of the new dynamic concept of health: a mixed method study. BMJ Open. 2016;5:e10091.CrossRefGoogle Scholar
  17. 17.
    Wittgenstein L. Philosophical investigations (vertaling G.E.M. Anscombe). Malden: Blackwell Publishing; 1953.Google Scholar
  18. 18.
    Williams B. Ethics and the limits of philosophy. Abingdon: Routledge; 1985.Google Scholar
  19. 19.
    Richardson HS. Capabilities and the definition of health. Bioethics. 2016;1:1–7.CrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media B.V. 2017

Authors and Affiliations

  • Beatrijs Haverkamp
    • 1
    Email author
  • Marcel Verweij
    • 1
  • Karien Stronks
    • 2
  1. 1.Philosophy GroupWageningen University & ResearchWageningenNederland
  2. 2.Sociale GeneeskundeAmsterdam Medisch CentrumAmsterdamNederland

Personalised recommendations