Wat helpt lokale leefstijlnetwerken om bewoners van zorg naar sport en bewegen te verwijzen?
Samenvatting
Achtergrond: Leefstijlnetwerken kunnen een actieve leefstijl bevorderen door bewoners vanuit zorg te verwijzen naar sporten beweegaanbod. Ons doel was leefstijlwerken te ondersteunen door condities voor een succesvolle verwijzing te ontdekken.
Methode: In een actiegerichte ontwikkelingsevaluatie (2013-2015) van zeven Amsterdamse leefstijlnetwerken voerden we zes, vaak kortdurende, kwalitatieve deelonderzoeken uit. De gegevens integreerden we met behulp van theoretische modellen voor (integrale) samenwerking.
Resultaten: Bewoners volgden drie "routes" naar sport en bewegen: in de "netwerkroute" werden bewoners door professionals verwezen, in de "bewonersroute" stond bewonersgericht beweegaanbod centraal, en in de "ondernemersroute" voerde ondernemerschap de boventoon. Het leefstijlnetwerk stond hierin niet altijd centraal. Verwijzen bleek bovendien maatwerk. Naast regulier sport- en beweegaanbod waren laagdrempelige, kleinschalige, niet-competitieve beweegactiviteiten van belang. Behalve de eerstelijns zorg, bleken andere zorg- en welzijnspartners belangrijke verwijzers. Bevorderend waren specifieke doelgroepen en doelen, een persoonlijke overdracht, en een duidelijke rol- en taakverdeling. Beweegmakelaars en bewoners zelf werden ook belangrijke rollen toegedicht. Barrières waren onderlinge concurrentie en een onduidelijke financiering.
Conclusies: Leefstijlnetwerken lijken een actieve leefstijl het effectiefst te bevorderen door optimaal gebruik te maken van verschillende "routes" waarlangs bewoners bij beweegactiviteiten terechtkomen. Nader onderzoek moet uitwijzen langs welke (combinatie van) routes bewoners daadwerkelijk meer gaan bewegen en dat ook volhouden.
Trefwoorden:
actieve leefstijl leefstijlnetwerken warme overdracht actieonderzoekAbstract
What helps local lifestyle networks in referring residents from care to sports and physical activity facilities? An action- oriented developmental evaluation
Background: Local lifestyle networks can promote an active lifestyle by referring residents from care to sports and physical activity facilities. Our aim was to support lifestyle networks by identifying conditions for successful referral.
Method: In an action-oriented developmental evaluation (2013-2015) including seven lifestyle networks in Amsterdam we conducted six, mostly short-term, qualitative substudies. We integrated the findings with the use of theoretical models for (integrated) collaboration.
Results: Residents followed three ‘‘routes’’ to sports and physical activity facilities: in the ‘‘network route’’ they were referred by professionals, in the ‘‘citizen-centred route’’ resident-oriented facilities were central, and in the ‘‘entrepreneurial route’’ local enterprise was prominent. Lifestyle networks were not always central, while referral should be custom-made. Next to regular sports and physical activity facilities, important were easily accessible, small-scale, noncompetitive activities. Apart from primary care, other care and welfare partners were important for referral. Facilitative were specific target groups and aims, personal transfers, and a clear division of roles and tasks. Physical activity brokers and residents themselves were ascribed important roles too. Barriers were mutual competition and uncertainties about funding.
Conclusions: Lifestyle networks may be most effective in promoting an active lifestyle if they make optimal use of the different ‘‘routes’’ along which residents arrive at physical activity facilities. Future studies should reveal which route or combination of routes support residents in indeed achieving and maintaining higher physical activity levels. Keywords: active lifestyle, lifestyle networks, personal transfers, action research
Literatuur
- 1.Amsterdam G. Amsterdamse Gezondheidsmonitor 2012 2012 [cited 2016 29 januari]. Zie: http://www.ggd.amsterdam.nl/beleid-onderzoek/gezondheidsmonitors/amsterdamse/.
- 2.Mackenbach JP, Stronks S. Volksgezondheid en gezondheidszorg. Amsterdam: Reed Business, 2012.Google Scholar
- 3.Helmink JHM, Boekel LC van, Kremers SPJ. Doorontwikkeling van de BeweegKuur. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2010.Google Scholar
- 4.Raaijmakers LGM, Helmink JHM, Hamers, F.J.M., Kremers SPJ. Implementatie en continuering van de Beweegkuur: Monitorstudie onder zorgverleners. Najaar 2011. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2012.Google Scholar
- 5.Dijk M van, Wigger S. Van zorg naar sport en bewegen. Interviews met zorgverleners en sportaanbieders over de doorstroom van BeweegKuur-deelnemers vanuit de eerstelijns gezondheidszorg naar het lokale sport- en beweegaanbod. Ede: NISB Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen, 2012.Google Scholar
- 6.Corstjens RMJ. Bewegingsstimulering vanuit de 1ste lijn: onderzoek naar voorwaarden en strategiee¨n voor continuering van beweeggedrag: ZonMw; 2010. Zie: http://www.zonmw.nl/nl/projecten/project-detail/bewegingsstimulering-vanuit-de-1e-lijn-onderzoek-naar-voorwaarden-en-strategieen-voorcontinuering/voortgang/.
- 7.Hartog F den, Wagemakers A, Vaandrager L, Koelen M. Een gedeelde passie voor gezonder leven. Evaluatieonderzoek naar netwerken rondom de beweegkuur en gecombineerde leefstijlinterventies. Wageningen: Leerstoelgroep Gezonheid en Maatschappij Wageningen Universiteit, 2012.Google Scholar
- 8.Aalbers M, Preller L, Hartog F den, Wagemakers A. De netwerkstructuur van de BeweegKuur. Tijdschr Gezondheidswet 2013;91:91–4.CrossRefGoogle Scholar
- 9.Hartog F den, Wagemakers A. Evaluatie netwerken Amsterdam. Wageningen: Leerstoelgroep Gezondheid en Maatschappij Wageningen Universiteit, 2012.Google Scholar
- 10.Ovretveit J. Developmental evaluation. Evaluating health Interventions An introduction to evaluation of health treatments, services, policies and organizational interventions. Buckinghan: Open University Press, 1998.Google Scholar
- 11.Reason P. Integrating action and reflection through co-operative inquiry. Management Learning 1999;30:207–26.CrossRefGoogle Scholar
- 12.Krebbekx W, Harting J, Stronks K. Does collaborative research enhance the integration of research, policy and practice? The case of the Dutch Health Broker Partnership. J Health Serv Res Policy 2012;17:219–26.CrossRefPubMedGoogle Scholar
- 13.Hoeijmakers M, Harting J, Jansen M. Academic Collaborative Centre Limburg: a platform for knowledge transfer and exchange in public health policy, research and practice? Health Policy 2013;111:175–83.CrossRefPubMedGoogle Scholar
- 14.Polit DF, Beck CT. Nursing research: Principles and methods. 7th ed. Philadelphia: Lippincott Williams & Wilkins, 2004 200–4.Google Scholar
- 15.Leurs MTW, Mur-Veeman IM, Sar R van der, Schaalma HP, Vries NK de. Diagnosis of sustainable collaboration in health promotion - a case study. BMC Public Health. 2008;8:38–2.CrossRefGoogle Scholar
- 16.Minkman M, Ahaus K, Fabbricotti I, Nabitz U, Huijsman R. A quality management model for integrated care: results of a Delphi and Concept Mapping study. Int J Qual Health Care 2009;21:66–75.CrossRefPubMedGoogle Scholar
- 17.IGZ. Integrale aanpak leefstijlnodersteuning in achterstandswijken ondanks goede initiatieven nog onvoldoende. Utrecht: Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van VWS, 2013. 18.Google Scholar
- 18.Seale C. The quality of qualitative research. London: Sage,1999.CrossRefGoogle Scholar