Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen

, Volume 90, Issue 2, pp 97–104 | Cite as

Duurzame wijkgerichte gezondheidsbevordering: wat is het en welke factoren spelen een rol?

  • Anita J.M. Vermeer
  • Patricia van Assema
  • Maria Janse
  • Bert Hesdahl
  • Nanne K. de Vries
Article
First Online:

Abstract

Sustainable community health promotion: what is it and which factors play a role?

The sustainability of Dutch community health promotion is not guaranteed and the concept is subjective to many definitions and interpretations. The purpose of this article is to clearify the concept of sustainability for Dutch community health promotion and to give an overview of factors from the literature that are known to influence it. The conceptual framework of sustainability, in which Shediac-Rizkallah and Bone presented three dimensions of the concept (maintaining health benefits, routinization, and community capacity attributes), was found to be useful for the Dutch context. Factors influencing sustainability were found on seven categories involved in community organization: context, leading organization, leadership, collaboration, collaborating partners, interventions and outcomes. For each factor a reflection is given on the Dutch situation. Despite the overlap in the dimensions of sustainability and factors influencing these, we made a rough estimation for which factors were possibly more related to each seperate dimension.

Keywords: health in all policies (HIAP), directing integrated local health policy, the role of the manager, intersectoral collaboration, local health policy

sustainability community health promotion 
This is a preview of subscription content, log in to check access.

Literatuur

  1. 1. Butterfoss FD, Kegler MC. Toward a comprehensive understanding of community coalitions: Moving from practice to theory. In: DiClemente RJ, Crosby RA, Kegler MC (eds). Emerging theories in health promotion practice and research: Strategies for improving public health. San Francisco: Jossy-Bass, 2002, p.157-93.Google Scholar
  2. Bracht N, Kingsbury L, Rissel C. A five-stage community organization model for health promotion: Empowerment and strategies. In: Bracht N, editor. Health promotion at the community level 2: New advances. 2nd ed. California: SAGEPublications Inc, 1999, p. 83-118.Google Scholar
  3. Bartholomew LK, Parcel GS, Kok G, Gottlieb NH. Planning health promotion programs. An intervention mappingapproach. San Francisco: Jossey-Bass, 2006.Google Scholar
  4. Harting J, Assema P van. Community-projecten in Nederland. De eeuwige belofte? Rotterdam: UITGEVER???, 2007.Google Scholar
  5. Pluye P, Potvin L, Denis JL. Making public health programs last: conceptualizing sustainability. Eval Program Planning 2004;27: 121-33.Google Scholar
  6. Swerissen H, Crisp BR. The sustainability of health promotion interventions for different levels of social organization. Health Promot Int 2004;19:123-30.CrossRefGoogle Scholar
  7. Ruland EC. Bestuurlijke verankering van innovaties in de openbare gezondheidszorg. Lessen uit de casus Hartslag Limburg. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2008.Google Scholar
  8. Jong M de. Zwolle + de jeugd; Samen Gezond. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:211-3.Google Scholar
  9. Linssen E, Hesdahl B. Gezond Samen Leven (community programma) in Oostelijk Zuid-Limburg. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:213-5.CrossRefGoogle Scholar
  10. Petra S. Samenwerken loont - De Gezonde Regio maakt werk van gezondheid. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:215-7.CrossRefGoogle Scholar
  11. Hoeijmakers M. Local health policy development process. Health promotion and network perspectives on local health policy-making in the Netherlands. Maastricht: Maastricht University, 2005.Google Scholar
  12. Dam J ten. Gezond Beleid. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88: 228-31.CrossRefGoogle Scholar
  13. Steenbakkers M, Bastiaens C, Leurs M, Ruland E, Jansen M. Vijf jaar community-based werken in Hartslag Limburg (1998-2003). Ervaringen uit de praktijk. Tijdschr Gezondheidswet 2005;83:108-12.Google Scholar
  14. Vries M de. Evaluatie Zuidoost Drenthe HARTstikke Goed! Mogelijkheden van community-based preventie van hart- en vaatziekten in Nederland. Groningen: Rijksuniversiteit Groningen, 2005.Google Scholar
  15. Plochg T, Delnoij DM, Hoogedoorn NP, Klazinga NS. Collaborating while competing? The sustainability of communitybased integrated care initiatives through a health partnership. BMC Health Serv Res 2006;6:37.CrossRefGoogle Scholar
  16. Mulder E, Wagemakers A. De Wijk: een bron van energie. De sociale en fysieke omgeving in interventies ter preventie van aovergewicht. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:108-11.CrossRefGoogle Scholar
  17. Linger RJ, Bakker I, Bosscher R, Dam J ten. De invloed van de fysieke omgeving op lichamelijke activiteit: Beleid voor beweegvriendelijke wijken. Zwolle: Windesheim, 2010.Google Scholar
  18. Saan H, HaesWde. Gezond Effect bevorderen. Het organiseren van effectieve gezondheidsbevordering. Woerden: NIGZ, 2005.Google Scholar
  19. Schmidt M, Plochg T, Harting J, Klazinga NS, Stronks K. Micro grants as a stimulus for community action in residential health programmes: a case study. Health Promot Int 2009;24:234-42.Google Scholar
  20. Wagemakers A, Vaandrager L, Koelen M, Dijkema P, Corstjens R. Sociaal draagvlak. Verslag van de uitwerking van ‘sociaal draagvlak‘ voor het pilotproject Referentiekader Gezondheidsbevordering. Wageningen: RIVM, 2007.Google Scholar
  21. Koot J, Zanden G van der, Pos S, Jansen J. Doordringen in de haarvaten van de samenleving. De visie van het NIGZ op gezondheidsbevordering. TSG - Tijdschrift voor gezondheidswetenschappen2010; 88(5):245-6.Google Scholar
  22. Saan H, Haes W de, Mootz M. Gezondheid duurzaam bevorderen. Gezondheidsbevordering is een marathon, geen sprint. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:255-66.CrossRefGoogle Scholar
  23. Scheirer MA. Is sustainability possible? A Review and Commentary on Empirical Studies of Program Sustainability. Am J Evaluation 2005;26:320-47.CrossRefGoogle Scholar
  24. Shediac-Rizkallah MC, Bone LR. Planning for the sustainability of community-based health programs: conceptual frameworks and future directions for research, practice and policy. Health Educ Res 1998;13:87-108.CrossRefGoogle Scholar
  25. Zakocs RC, Edwards EM. What explains community coalition effectiveness?: a review of the literature. Am J Prev Med 2006; 30:351-61.CrossRefGoogle Scholar
  26. Zakus JDL, Lysack CL. Revisiting community participation. Health Policy Planning 1998;13:1-12.CrossRefGoogle Scholar
  27. Roussos ST, Fawcett SB. A review of collaborative partnerships as a strategy for improving community health. Ann Rev Public Health 2000;21:369-402.CrossRefGoogle Scholar
  28. Green LW, Kreuter MW. Health program planning: An educational and ecological approach. New York: McGraw-Hill, 2005.Google Scholar
  29. Harting J, Assema P van. Exploring the conceptualization of program theories in Dutch community programs: a multiple case study. Health Promotion Int 2010;26:23-36.Google Scholar
  30. Harting J, Assema P van, Ruland E. De communitybenadering voor GVO-interventies. In: Brug J, Assema P van, Lechner L (red). Gezondheidsvoorlichting en gedragsverandering Een planmatige aanpak. 5e geheel gewijzigde druk ed. Assen/Heerlen: Van Gorcum / Open Universiteit Nederland; 2007.Google Scholar
  31. Ruland EC, Raak A van, Vries N de, Ree J van. Lessen van Hartslag Limburg: samenwerking in de openbare gezondheidszorg moet gestructureerd worden. In: Jansen J, Schuit AJ, Lucht F van der (red). Tijd voor gezond gedrag Bevordering van gezond gedrag bij specifieke doelgroepen. Bilthoven: RIVM,2002, p.170-5.Google Scholar
  32. Ruland EC, Raak A van, Spreeuwenberg C, Ree J van. Managing New Public Health: hoe zijn blijvende preventieve samenwerkingsverbanden te realiseren? Tijdschr Gezondheidswet 2003; 81:52-5.Google Scholar
  33. Aalders M, Overgoor L, Reitsema S. BIG!MOVE verankerd. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:219-21.CrossRefGoogle Scholar
  34. Boot NMWM, Assema P van, Hesdahl B, Leurs M, Vries NK de. Gezondheidsbevordering en voortgezet onderwijs: verstandshuwelijk of echte liefde. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88: 127-35.CrossRefGoogle Scholar
  35. Hoop T de. Van Klacht naar Kracht, activerende zorg in de wijk. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:217-9.CrossRefGoogle Scholar
  36. Fleuren M, Wiefferink K, Paulussen T. Determinants of innovation within health care organizations: literature review and Delphi study. Int J Qual Health Care 2004;16:107-23.CrossRefGoogle Scholar
  37. Leurs MT, Mur-Veeman IM, Sar R van der, Schaalma HP, Vries NK de. Diagnosis of sustainable collaboration in health promotion - a case study. BMC Public Health 2008;8:382.Google Scholar
  38. Jansen M, Harting J, Ebben N et al. The concept of sustainability and the use of outcome indicators. A case study to continue a successful health counselling intervention. Fam Pract 2008;25 Suppl 1:i32-7.Google Scholar
  39. Ronda G, Assema P van, Ruland E, Steenbakkers M, Brug J. The Dutch Heart Health Community Intervention ‘Hartslag Limburg‘: design and results of a process study. Health Educ Res 2004;19:596-607.Google Scholar
  40. Kloosterman R, Schmeets H. Vertrouwen in medemens en instituties toegenomen aan het begin van de 21e eeuw. CBS Bevolkingstrends 2010;58(2e kwartaal):43-9.Google Scholar
  41. Schmeets H, Arts K. Limburg blijft sociaal kapitaal achter bij de rest van Nederland. CBS Bevolkingstrends2010;58 (3e kwartaal): 56-61.Google Scholar
  42. SBossert TJ. Can they get along without us? Sustainability of donor-supported health projects in Central America and Africa. Soc Sci Med 1990;30:1015-23.CrossRefGoogle Scholar
  43. Alexander M, Zakocs RC, Earp JA, French E. Community coalition project directors: what makes them effective leaders? J Public Health Manag Pract 2006;12:201-9.Google Scholar
  44. S, Sturkenboom M. Gezond wonen en werken. Een orientatie op gezondheidsbevordering in de settings wijk enwerk in Nederland. Bilthoven: RIVM Centrum Gezond Leven, 2009 (CGL-rapportage 09-04).Google Scholar
  45. Foster-Fishman PG, Berkowitz SL, Lounsbury DW, Jacobson S, Allen NA. Building collaborative capacity in community coalitions: A review and integrative framework. Am J Commun Psychol 2001;29:241-57.Google Scholar
  46. Kumpfer KL, Turner C, Hopkins R, Librett J. Leadership and teameffectiveness in community coalitions for the prevention of alcohol and other drug abuse. Health Educ Res1993;8:359-74.CrossRefGoogle Scholar
  47. Nelson DE, Reynolds JH, Luke DA et al. Successfully maintaining program funding during trying times: Lessons fom tobacco control programs in five states. J Public Health Management Practice 2007;13:612-20.Google Scholar
  48. Harting J. Drie jaar Gezondheidsmakelaar - Leerervaringen uit een samenwerkend onderzoeksverband 2007-2010. Woerden: NIGZ, 2010.Google Scholar
  49. Pluye P, Potvin L, Denis JL, Pelletier J. Program sustainability: focus on organizational routines. Health Promot Int 2004;19: 489-500.CrossRefGoogle Scholar
  50. Alexander JA, Weiner BJ, Metzger ME et al. Sustainability of collaborative capacity in community health partnerships. Med Care Res Rev 2003;60(4 Suppl):130-60.CrossRefGoogle Scholar
  51. Gray B. Conditions facilitating interorganizational collaboration. Human Relations 1985;38:911-36.CrossRefGoogle Scholar
  52. Gray B. Conditions facilitating interorganizational collaboration. Human Relations 1985;38:911-36.CrossRefGoogle Scholar
  53. Thompson B, Winner C. Durability of community intervention programs. Definitions, empirical studies, and strategic planning. In: Bracht N (ed). Health promotion at the community level 2 New Advances. 2nd ed. California: Sage Publications, 1999, p.137-54.Google Scholar
  54. Koelen M, Vaandrager L, Wagemakers A. What is needed for coordinated action for health? Family Practice 2008;25:25-31.CrossRefGoogle Scholar
  55. Wells R, Ford EW, McClure JA, Holt ML, Ward A. Communitybased coalitions‘ capacity for sustainable action: the role of relationships. Health Educ Behav 2007;34:124-39.Google Scholar
  56. Wells R, Ford EW, McClure JA, Holt ML, Ward A. Communitybased coalitions‘ capacity for sustainable action: the role of relationships. Health Educ Behav 2007;34:124-39.Google Scholar
  57. Minkler M, Wallerstein N, Wilson N. Improving health through community organization and community building. In: Glanz K, Rimer BK, Viswanath K 9eds). Health behavior and health education: theory, research, and practice. San Francisco: Jossey-Bass, 2008, p.287-312.Google Scholar
  58. Rifkin SB, Lewando-Hundt G, Draper AK. Participatory approaches in health promotion and health planning. A literature review. London: London School of Hygiene and Tropical Medicine, 2000.Google Scholar
  59. Hekkink C, Nijboer C. Meedoen, meewerken en meebeslissen. Participatie van ouderen bij gezondheidsbevorderingsprojecten. Woerden: NIGZ/Centrum voor Review & Implementatie, 2003.Google Scholar
  60. Wagemakers A, Koelen M, Van Nierop P, Meertens Y, Weijters J, Kloek G. Actiebegeleidend onderzoek ter bevordering van intersectorale samenwerking en bewonersparticipatie. De ervaringen met het wijkgezondheidswerk in Eindhoven.Tijdschr Gezondheidswet 2007;85:23-31.Google Scholar
  61. Paes M. Wijkgezondheidswerk. Een studie naar 25 jaar wijkgericht werken aan gezondheid in Den Bosch-Oost. ’s-Hertogenbosch: Universiteit van Amsterdam, 2007.Google Scholar
  62. WSteenbakkers M, Jansen M, Maarse H, de Vries NK. Lokaal integraal gezondheidsbeleid: intersectorale samenwerking vanuit het perspectief van gemeenten. Tijdschr Gezondheidswet 2010;88:136-43.CrossRefGoogle Scholar
  63. Koelen MA, Ban AW van den. Health education and health promotion. Wageningen: Academic Publishers, 2004.CrossRefGoogle Scholar
  64. Potvin L, Richard L. Evaluating community health promotion programmes. In: Rootman I, Goodstadt M, Hyndman B et al. (eds). Evaluation in health promotion Principles and perspectives: WHO Regional Publications, 2001, p 213-40.Google Scholar

Copyright information

© Bohn, Stafleu van Loghum 2012

Authors and Affiliations

  • Anita J.M. Vermeer
    • 1
    • 2
    • 3
  • Patricia van Assema
    • 2
    • 3
  • Maria Janse
    • 2
    • 3
  • Bert Hesdahl
    • 1
  • Nanne K. de Vries
    • 2
    • 3
  1. 1.fdeling Gezondheidsbevordering, GGD Zuid LimburgGeleenThe Netherland
  2. 2.AcademischeWerkplaats Publieke Gezondheid LimburgMaastrichtThe Netherland
  3. 3.Vakgroep Gezondheidsbevordering, CAPHRI, MaastrichtUniversity, MaastrichtMaastrichtThe Netherland

Personalised recommendations