Pallium

, Volume 20, Issue 2, pp 19–19 | Cite as

De dood die niet kwam

  • Elsbeth Drost
Uit de praktijk

Samenvatting

Artsen die in 2017 de Kaderopleiding Palliatieve Zorg volgden, schreven allen een kort verhaal over een palliatieve zorgervaring. Pallium publiceert een selectie daarvan. In dit nummer een bijdrage van Elsbeth Drost.

Ze woont in het verpleeghuis, al jaren, mevrouw V. en ze is opgebloeid. Haar leven bestond uit werken, dragen, niet klagen. Gedomineerd door haar streng gereformeerde vader en al op jonge leeftijd getrouwd met een gezagsgetrouwe dominee. Trouw haar plichten vervullend die bij haar staat als vrouw van de dominee hoorden. De kinderen, acht stuks, opgevoed volgens de regels. Regels van de kerk, de buitenwereld en hoe het hoort. Alles precies binnen de lijntjes.

Na een huwelijk van ruim 50 jaar overleed haar man na een lang ziekbed. Trouw heeft ze hem verzorgd, nooit een onvertogen woord, geen klacht kwam over haar lippen. Tenminste niet waar anderen het konden horen. Wat haar in de nacht, als het duister de schaduwen groter maakt, bezighield zullen wij nooit horen. Ook de kinderen niet. Anderen spraken van de liefde en de trouw waarmee zij hem verzorgde. Trouw was het wel.

Nee, geen hobby’s of muziek

Het alleen wonen viel haar zwaar, lichamelijk ging zij achteruit en ze werd door de huisarts op de wachtlijst voor het verpleeghuis geplaatst. Onverwacht snel was er plek en met hulp van de familie werd zij verhuisd. Nee, zei de familie hobby’s heeft ze niet. Nee, ze houdt niet van muziek. Nee, ze houdt niet van spelletjes. Nee, ze heeft geen behoefte aan sociale contacten of een breiclub. Alleen op zondag naar de kerk.

Maar mevrouw besliste anders. Al snel legde ze contact met de andere bewoners op de groep. Liep met hen mee naar activiteiten en genoot daar zichtbaar van. Vooral muziek kon zij erg waarderen en zingen deed zij graag. Een volle agenda had ze.

De familie kwam haar trouw elke zondag bezoeken. Vroeg niet hoe het ging, sprak niet met de zorg. Deed hun plicht en zorgde voor de koffie.

Mevrouw bloeide op

Zo gingen vijf jaren voorbij. Vijf jaren waarin mevrouw opbloeide en met veel plezier alle activiteiten bezocht die er werden aangeboden. Opgenomen in de gemeenschap van een groep, vrienden voor het leven. Tot een CVA een einde maakte aan haar mogelijkheden. Minder mobiel werd ze, de pijn en de stijfheid namen toe. Familie vroeg een gesprek met de dokter aan. Ze waren heel duidelijk, God had besloten dat het einde gekomen was. Ze zouden blijven om te waken. Aarzeling bij de dokter. Twijfel bij de zorg.

‘Haar leven paste precies binnen de lijntjes

De muziek verdween uit de kamer. Activiteiten werden gestopt. Familie waakte over moeder. En moeder werd stil, heel stil. Een gesprek voeren werd moeilijk. Ze gaf geen antwoord meer, zei dat de kinderen maar moesten beslissen. Of ze dood wilde? Dat was in Gods handen. Of ze wilde slapen? Ja dat hadden de kinderen ook al vaak gevraagd. Maar een antwoord kwam er niet.

Versterven

Het einde kwam niet. Na weken van waken - trouw en onafgebroken - vroeg de familie weer een gesprek met de dokter aan. Dat we mevrouw maar geen eten en drinken meer moesten geven. Waarom dit lijden verlengen. Ze wilde naar haar Heer, haar man en haar ouders. Het leven had voor haar geen waarde meer. Ze wilden echt het beste voor moeder en dat was versterven. Het einde was echt gekomen.

Maar moeder at met smaak. Het enige wat ze nog kon. Het enige wat de zorg nog voor haar kon doen. De dokter sprak uit dat we niet konden en wilden stoppen met eten en drinken tenzij mevrouw dit zelf duidelijk aan zou geven. En dat deed ze niet. Wekenlang niet.

Totdat een nieuw CVA het eten onmogelijk maakte. Zie je wel, zei de familie, het einde komt. Mevrouw sloot haar ogen, dagenlang. Wachtend op de dood. Berustend zoals haar levenslang was geleerd. Dragen, niet klagen. Had ze het moeilijk? Was ze bang? Was ze verdrietig? De dokter wist het niet. De kinderen wisten zeker van niet.

De dood kwam, genadig in de nacht. Het einde kwam toch.

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  • Elsbeth Drost
    • 1
  1. 1.

Personalised recommendations