Advertisement

Neuropraxis

, Volume 20, Issue 6, pp 170–176 | Cite as

Risicovol beslisgedrag bij ADHD: een metaregressieanalyse

  • Tycho J. DekkersEmail author
  • Joost A. Agelink van Rentergem
  • Arne Popma
  • Anika Bexkens
  • Hilde M. Huizenga
Artikel
  • 192 Downloads

Samenvatting

ADHD (aandachtsdeficiëntie-/hyperactiviteitsstoornis) wordt gekenmerkt door een verhoogde kans op een breed scala aan risicovolle gedragingen in het dagelijks leven, zoals verkeersongevallen, middelengebruik, criminele activiteiten, gokproblemen en seksueel risicovol gedrag. In experimentele studies wordt risicogedrag gemeten met goktaken. De huidige studie betreft een meta-analyse over studies waarin een groep mensen met ADHD vergeleken werd met een groep zonder ADHD op een dergelijke goktaak. Er werd een klein tot gemiddeld significant effect gevonden (standardized mean difference = 0,36; p < 0,001), wat betekent dat groepen met ADHD risicovoller presteren op goktaken dan groepen zonder ADHD. Dit effect lijkt gemodereerd te worden door comorbide gedragsproblematiek: naarmate er meer comorbide gedragsproblemen aanwezig waren in de ADHD-groepen was het verschil in risicogedrag met de controlegroep groter. Er bleek geen modererend effect van leeftijd, comorbide internaliserende problematiek, medicatie en de karakteristieken van de goktaak. Al met al is gebleken dat personen met ADHD op goktaken meer risicogedrag vertonen dan hun leeftijdgenoten zonder ADHD, wat overeenkomt met studies naar risicogedrag in het dagelijks leven. Goktaken lijken zodoende waardevol bij verder onderzoek naar de onderliggende dynamiek van risicogedrag bij ADHD. Ook kan geconcludeerd worden dat risicogedrag bij ADHD de nodige aandacht verdient onder clinici die werken met deze doelgroep.

Trefwoorden

ADHD risicogedrag goktaken meta-analyse 

Literatuur

  1. 1.
    Jerome L, Segal A, Habinski L. What we know about ADHD and driving risk: a literature review, meta-analysis and critique. J Can Acad Child Adolesc Psychiatry. 2006;15:105–25.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  2. 2.
    Lee SS, Humphreys KL, Flory K, Liu R, Glass K. Prospective association of childhood attention-deficit/hyperactivity disorder (ADHD) and substance use and abuse/dependence: a meta-analytic review. Clin Psychol Rev. 2011;31:328–41.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  3. 3.
    Pratt T, Cullen F, Blevins K. The relationship of attention deficit hyperactivity disorder to crime and delinquency: a meta-analysis. Int J Police Sci Manag. 2002;4:344–60.CrossRefGoogle Scholar
  4. 4.
    Flory K, Molina B, Pelham W. Childhood ADHD predicts risky sexual behavior in young adulthood. J Clin Child Adolesc Psychol. 2006;35:571–7.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  5. 5.
    Faregh N, Derevensky J. Gambling behavior among adolescents with attention deficit/hyperactivity disorder. J Gambl Stud. 2011;27:243–56.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  6. 6.
    Hakkaart-van Roijen L, Zwirs BWC, Bouwmans C, Tan SS, Schulpen TWJ, Vlasveld L, et al. Societal costs and quality of life of children suffering from attention deficient hyperactivity disorder (ADHD). Eur Child Adolesc Psychiatry. 2007;16:316–26.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  7. 7.
    Bechara A, Damasio AR, Damasio H, Anderson SW. Insensitivity to future consequences following damage to human prefrontal cortex. Cognition. 1994;50:7–15.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  8. 8.
    Gaastra GF, Groen Y, Tucha O. Risicovol gedrag op goktaken bij personen met ADHD. Neuropraxis. 2015;20(2):51–8. doi: 10.1007/s12474-015-0109-9.CrossRefGoogle Scholar
  9. 9.
    Higgins JP, Green S. (redactie) Cochrane handbook for systematic reviews of interventions. Chichester: Wiley-Blackwell; 2008.Google Scholar
  10. 10.
    Duarte NA, Woods SP, Rooney A, et al. Working memory deficits affect risky decision making in metamphetamine users with attention-deficit/hyperactivity disorder. J Psychiatr Res. 2012;46:492–9.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  11. 11.
    Daugherty TK, Quay HC. Response perseveration and delayed responding in childhood behavior disorders. J Child Psychol Psychiatry. 1991;32:453–61.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  12. 12.
    Drechsler R, Rizzo O, Steinhausen H‑C. Decision making with uncertain reinforcement in children with attention deficit/hyperactivity disorder (ADHD). Child Neuropsychol. 2010;16:145–61.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  13. 13.
    Cohen J. A power primer. Psychol Bull. 1992;112:155–159.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  14. 14.
    Dekkers TJ, Popma A, Agelink van Rentergem JA, Bexkens A, Huizenga HM. Risky decision making in attention-deficit/hyperactivity disorder: a meta-regression analysis. Clin Psychol Rev. 2016;45:1–16.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  15. 15.
    Shaw P, Eckstrand K, Sharp W, Blumenthal J, Lerch JP, Greenstein D, et al. Attention-deficit/hyperactivity disorder is characterized by a delay in cortical maturation. Proc Natl Acad Sci USA. 2007;104:19649–54.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  16. 16.
    Romer D. Adolescent risk taking, impulsivity, and brain development: implications for prevention. Dev Psychobiol. 2010;52:263–76.PubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  17. 17.
    Biederman J, Mick E, Faraone SV. Age-dependent decline of symptoms of attention deficit hyperactivity disorder: impact of remission definition and symptom type. Am J Psychiatry. 2000;157:816–8.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  18. 18.
    Biederman J, Petty CR, Dolan C, Hughes S, Mick E, Monuteaux MC, et al. The long-term longitudinal course of oppositional defiant disorder and conduct disorder in ADHD boys: findings from a controlled 10-year prospective longitudinal follow-up study. Psychol Med. 2008;38:1027–36.PubMedGoogle Scholar
  19. 19.
    Barkley RA, Guevremont DC, Anastopoulos AD, DuPaul GJ, Shelton TL. Driving-related risks and outcomes of attention deficit hyperactivity disorder in adolescents and young adults: a 3‑to 5‑year follow-up survey. Pediatrics. 1993;92:212–8.PubMedGoogle Scholar
  20. 20.
    Ramos Olazagasti MA, Klein RG, Mannuzza S, Belsky ER, Hutchison JA, Lashua-Shriftman EC, et al. Does childhood attention-deficit/hyperactivity disorder predict risk-taking and medical illnesses in adulthood? J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2013;52:153–62.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  21. 21.
    Garon N, Moore C, Waschbusch DA. Decision making in children with ADHD only, ADHD-anxious/depressed, and control children using a child version of the Iowa Gambling Task. J Atten Disord. 2006;9:607–19.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  22. 22.
    Quay HC. Attention deficit disorder and the behavioral inhibition system: the relevance of the neuropsychological theory of Jeffrey A. Gray. In: Bloomingdale LM, Sergeant JA (redactie). Attention deficit disorder: criteria, cognition, intervention. Oxford: Pergamon; 1988. pag. 117–25.Google Scholar
  23. 23.
    Groen Y, Gaastra GF, Lewis-Evans B, Tucha O. Risky behavior in gambling tasks in individuals with ADHD – a systematic literature review. PLOS ONE. 2013;8:e74909.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  24. 24.
    Skogli EW, Egeland J, Andersen PN, Hovik KT, Øie M. Few differences in hot and cold executive functions in children and adolescents with combined and inattentive subtypes of ADHD. Child Neuropsychol. 2014;20:162–81.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  25. 25.
    Toplak ME, Jain U, Tannock R. Executive and motivational processes in adolescents with attention-deficit-hyperactivity disorder (ADHD). Behav Brain Funct. 2005;1:8.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  26. 26.
    Lee SS, Hinshaw SP. Predictors of adolescent functioning in girls with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): the role of childhood ADHD, conduct problems, and peer status. J Clin Child Adolesc Psychol. 2006;35(3):356–68.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  27. 27.
    Molina BS, Pelham WE Jr.. Childhood predictors of adolescent substance use in a longitudinal study of children with ADHD. J Abnorm Psychol. 2003;112:497–507.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  28. 28.
    Cox DJ, Merkel RL, Penberthy JK, Kovatchev B, Hankin CS. Impact of methylphenidate delivery profiles on driving performance of adolescents with attention-deficit/hyperactivity disorder: a pilot study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2004;43:269–71.CrossRefPubMedGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2016

Authors and Affiliations

  • Tycho J. Dekkers
    • 1
    • 2
    Email author
  • Joost A. Agelink van Rentergem
    • 1
  • Arne Popma
    • 2
    • 3
    • 4
  • Anika Bexkens
    • 5
    • 6
  • Hilde M. Huizenga
    • 1
    • 7
    • 8
  1. 1.Afdeling PsychologieUniversiteit van AmsterdamAmsterdamNederland
  2. 2.Afdeling Complexe Gedragsstoornissen De BasculeAcademisch Centrum voor Kinder- en JeugdpsychiatrieAmsterdamNederland
  3. 3.Afdeling Kinder- en JeugdpsychiatrieVrije Universiteit medisch centrumAmsterdamNederland
  4. 4.Afdeling CriminologieUniversiteit LeidenLeidenNederland
  5. 5.Afdeling Ontwikkelings- en OnderwijspsychologieUniversiteit LeidenLeidenNederland
  6. 6.Afdeling JeugdGGZ DelflandDelftNederland
  7. 7.Amsterdam Brain & Cognition CenterUniversiteit van AmsterdamAmsterdamNederland
  8. 8.Research Priority Area YieldUniversiteit van AmsterdamAmsterdamNederland

Personalised recommendations