Advertisement

Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie

, Volume 43, Issue 5, pp 243–254 | Cite as

Positieve ervaringen door mantelzorg: constructie van een schaal

  • A.H. de Boer
  • D. Oudijk
  • M.I. Broese van Groenou
  • J.M. Timmermans
Oorspronkelijke artikelen

Samenvatting

Voor het meten van positieve ervaringen bij mantelzorgers is een 8-itemschaal ontwikkeld, de Positieve Ervaringen Schaal (PES). Het is een eendimensionale geordende Mokkenschaal die varieert van intrinsieke voldoening en relationele opbrengst tot competentieverbetering en sociale opbrengst. De schaal heeft een bevredigende H-waarde (0, 37) en een goede betrouwbaarheid (alpha=0, 74). Verder zijn redelijke H-waarden gevonden voor grote groepen mantelzorgers, zoals verzorgers van ouderen, chronisch zieken, partners, ouders en mensen die zijn opgenomen in een zorginstelling. Bij mantelzorgers van mensen met dementie en verstandelijke beperkingen, passen twee items niet in de schaal (‘ik ontving veel waardering voor de hulp die ik gaf’ en ‘door het helpen is de band met mijn familie en vrienden hechter geworden’). Voor deze groepen wordt een 6-itemschaal geadviseerd. Alleen bij mantelzorgers van mensen met psychische beperkingen bleek de schaal in zijn geheel niet van toepassing. Vervolgonderzoek zal moeten uitwijzen waar deze helpers hun positieve ervaringen aan ontlenen. De PES wordt aanbevolen vanwege zijn goede psychometrische kwaliteiten, maar ook vanwege de toepasbaarheid in meerdere populaties mantelzorgers.

Trefwoorden

mantelzorg positieve ervaringen meetinstrument Mokkenschaal 

Positive experience through informal care: construction of a scale

An 8-item scale has been developed to measure positive experiences by informal caregivers, the Positive Experiences Scale (PES). The PES is a unidimensional hierarchical Mokkenscale which varies from intrinsic satisfaction and relational enhancement to improvement of competence and social enhancement. The scale has a satisfactory Loevinger’s H-value (0.37) and reliability (0.74). Furthermore, satisfying H-values are found for large groups of informal caregivers, such as carers for the elderly, the chronically ill, partners, parents and people who live in a care facility. For informal caregivers of people with dementia or mental impairments, two items do not uphold (‘I received appreciation for the care I’ve been giving’ and ‘the help brought me and my family and friends closer together’. For these groups a 6-item scale is advised. Solely for informal caregivers of people with psychological impairments, the scale as a whole does not uphold. Further research will have to determine how these caregivers derive positive experiences from caregiving. The PES is recommended because of its psychometric qualities and its usefulness in different populations of informal caregivers.

Keywords

informal care Positive Experiences Scale (PES) Mokkenscale 

Literatuur

  1. 1.
    Zarit S, Reever H, Bach-Peterson KE. Relatives of the impaired elderly: correlates of feelings of burden. The Gerontologist 1980;20:649–55.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  2. 2.
    Pot AM, Van Dyck R, Deeg DJH. Ervaren druk door informele zorg: constructie van een schaal. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 1995;26:214–9.PubMedGoogle Scholar
  3. 3.
    Boer de A, Broese van Groenou M, Timmermans J. Mantelzorg. Een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers in 2007. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2009.Google Scholar
  4. 4.
    Pearlin LI, Mullan JT, Semple SJ et al. Caregiving and the stress process: an overview of concepts and their measures. The Gerontologist 1990;30:582–594.CrossRefGoogle Scholar
  5. 5.
    Lawton PM, Moss M, Kleban MH, Glicksman A, Rovine M. A two-factor model of caregiving appraisal and psychological well-being. Journal of Gerontology: Psychological Sciences 1991;46(4):181–189.Google Scholar
  6. 6.
    Kramer BJ. Gain in the caregiving experience: Where are we? What next? The Gerontologist 1997;37:218–232.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  7. 7.
    Tonkens E, Broeke J van den, Hoijtink M. Op zoek naar weerkaatst plezier; samenwerking tussen mantelzorgers, vrijwilligers, professionals en cliënten in de multiculturele stad. Den Haag: NICIS Institute, 2008.Google Scholar
  8. 8.
    TK (2004/2005). De mantelzorger in beeld. Tweede Kamer, vergaderjaar 2004/2005, 30169, nr. 1.Google Scholar
  9. 9.
    Horowitz A, Shindelman L. Reciprocity and affection: Past influences on current caregiving. Journal of Gerontological Social Work 1983;5:5–21.CrossRefGoogle Scholar
  10. 10.
    Narayan S, Lewis M, Tornatore J, Hepburn K, Corcoran-Perry S. Subjective responses to caregiving for a spouse with dementia. Journal of Gerontological Nursing 2001;27(3):19–28.PubMedGoogle Scholar
  11. 11.
    Bacon E, Milne DL, Sheikh AI, Freeston MH. (2009) Positive experiences in caregivers:an exploratory case series. Behavioural and cognitive Psychotherapy 2009;37(1):95–114.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Baanders AN, Heijmans MJWM. The impact of chronic diseases: the partner’s perspective. Family & Community Health 2007;30:305–317.Google Scholar
  13. 13.
    Kooiker S, Boer A de. Portretten van mantelzorgers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2008 (SCP-publicatie 2008/21).Google Scholar
  14. 14.
    Broese van Groenou M, Boer A de. Uitkomst: positieve ervaringen. In: Boer A de, Broese van Groenou M, Timmermans J. Mantelzorg. Een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers in 2007. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2009: 167–184.Google Scholar
  15. 15.
    Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal and coping. New York: Springer, 1984.Google Scholar
  16. 16.
    Jacobs T, Lodewijckx E. Grenzen aan mantelzorg. Sociaaldemografische hypothesen over de toekomst van de zorg. Brussel: Centrum voor Bevolkings- en Gezinsstudie (CBGS), 2006.Google Scholar
  17. 17.
    Tarlow BJ, Wisniewski SR, Belle SH, Rubert M, Ory MG, Gallagher-Thompson O. Positive aspects of caregiving: Contributions of the REACH Project to the development of new measures for Alzheimer’s caregiving. Research on Aging 2004;26(4):429–453.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Roff LL, Burgio LD, Gitlin L, Nichols L, Chaplin W, Hardin JM. Positive aspects of Alzheimer’s caregiving: The role of race. Journal of Gerontology: Psychological Sciences 2004;59B:185–190.CrossRefGoogle Scholar
  19. 19.
    Jones PS de, Winslow BW, Lee JW, Zhange XE. Development of a caregiver empowerment model to promote positive outcomes. Journal of Family Nursing 2011;17:11–28.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  20. 20.
    Koker B de. Mantelzorg binnen het huishouden. In: T. Jacobs en E. Lodewijckx (red.), Grenzen aan mantelzorg. Sociaaldemografische hypothesen over de toekomst van de zorg (p. 115–143). Brussel: Centrum voor Bevolkings- en Gezinsstudie (CBGS), 2006.Google Scholar
  21. 21.
    Broese van Groenou MI. Sociaal-economische verschillen in de hulpverlening van kinderen aan hun oude ouders. Sociale Wetenschappen, 2004;47(4): 49–64.Google Scholar
  22. 22.
    Liefbroer A, Mulder C. Op je familie kun je rekenen. In: Demos 2004, 20(12):37–38.Google Scholar
  23. 23.
    Brouwer WBF, Exel van NJ, Berg B van den, Dinant HJ, Koopmanschap MA, Bos GAMvan den. The burden of caregiving; evidence on objective burden, subjective burden and quality of life impact in informal caregivers for patients with rheumatoid arthritis. Arthritis and Rheumatism 2004;51(4):570–577.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  24. 24.
    Cicirelli V. Adult children’s attachment and helping behaviour to elder parents: A path model. Journal of Marriage and the Family 1983;44:815–824.CrossRefGoogle Scholar
  25. 25.
    Al-Janabi H, Frew E, Brouwer W, Rappange D, Exel J van. The inclusion of positive aspects of caring in the Caregiver Strain Index: Test of feasibility and validity. International Journal of Nursing Studies 2010;47: 984–993.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  26. 26.
    Mokken RJ. A theory and procedure of scale analysis. Berlijn: De Gruyter, 1971.CrossRefGoogle Scholar
  27. 27.
    Hardouin, J.-B., Bonnaud-Antignac, A. & Sébille, V. Nonparametric item response theory using Stata, The Stata Journal 2011; 11(1):30–51.Google Scholar
  28. 28.
    Molenaar IW, Sijtsma K.. User’s Manual Msp5 for Windows: A Program for Mokken Scale Analysis for Polytomous Items, Version 5.0. Iec Pro- GAMMA, Groningen, 2000.Google Scholar
  29. 29.
    Huisman, M. en Molenaar, I.W. (2001). Imputation of missing scale data with item response models. In A. Boomsma, M. A. J. van Duijn, & T. A. B. Snijders (Eds.), Essays on item response theory (pp. 221–244). New York: Springer-Verlag, 2001.CrossRefGoogle Scholar
  30. 30.
    Molenaar IW, Debets, Sijtsma K, Hemker BT. User_s manual MSP, a program for Mokken Scale analysis for Polytomous Items (version 3.0). Groningen, Pro GAMMA, 1994.Google Scholar
  31. 31.
    Male van J, Duimel M, Boer de A. Iemand moet het doen; ervaringen van verzorgers van partners. Den Haag: SCP (2010–21), 2010.Google Scholar
  32. 32.
    Kwekkeboom MH, Boer AH de, Campen C van, Dorrestein AEG. Een eigen huis…Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving. Den Haag SCP (2006:2), 2006.Google Scholar
  33. 33.
    Affleck G and Tennen H. Construing benefits from adversity: adaptational significance and dispositional underpinnings. Journal of Personality 1996;64:899–922.PubMedCrossRefGoogle Scholar

Copyright information

© Bohn, Stafleu van Loghum 2012

Authors and Affiliations

  • A.H. de Boer
    • 3
  • D. Oudijk
    • 1
  • M.I. Broese van Groenou
    • 2
  • J.M. Timmermans
    • 1
  1. 1.Sociaal en Cultureel PlanbureauDen HaagThe Netherlands
  2. 2.Sociale WetenschappenVUAmsterdamThe Netherlands
  3. 3.Sociaal en Cultureel PlanbureauDen HaagThe Netherlands

Personalised recommendations