Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie

, Volume 43, Issue 2, pp 77–88 | Cite as

Ervaren belasting door mantelzorg; constructie van de EDIZ-plus

  • A.H. de Boer
  • D. Oudijk
  • J.M. Timmermans
  • A.M. Pot
Article

Samenvatting

Voor het meten van de ervaren belasting bij mantelzorgers (N=2.444) is een 15-item Mokken schaal ontwikkeld. Het betreft een uitgebreide versie van de EDIZ (Ervaren Druk door Informele Zorg). Aan de EDIZ zijn items toegevoegd over de tijdsdruk die de taakcombinatie arbeid en zorg met zich mee brengt en de gevolgen voor de gezondheid van mantelzorgers. Deze nieuwe schaal noemen wij de EDIZ-plus: het is een betrouwbare eendimensionale en hiërarchische schaal die varieert van 0 (geen ervaren belasting) tot maximaal 15 (hoogste ervaren belasting). De belasting komt eerst tot uiting in gevoelens van verantwoordelijkheid van de verzorger, vervolgens in problemen met het combineren van taken op het werk of in het gezin en ten slotte kunnen grenzen worden overschreden door te veel verplichtingen. De laatste groep heeft in de meeste gevallen niet alleen te maken met conflicten thuis en op het werk en een achteruitgang in de eigen gezondheid, maar ook last van alle andere problemen uit de schaal. De grens die wordt aangehouden voor overbelasting ligt besloten in de stelling ‘de hulp kwam te veel op mijn schouders neer’. Dat is het geval bij een score van negen of hoger. De schaal is tevens te gebruiken voor verschillende doelgroepen mantelzorgers, zoals verzorgers van partners en kinderen, (schoon)ouders en mantelzorgers van verschillende patiëntenpopulaties (personen met dementie, een verstandelijke beperking of een chronische ziekte). De EDIZ-plus is bruikbaar vanwege zijn redelijke psychometrische kwaliteiten, maar ook vanwege de toepasbaarheid in verschillende populaties.

Trefwoorden

ervaren belasting mantelzorg meetinstrument EDIZ-plus 

Self perceived burden from informal care: construction of the EDIZ-plus

To measure the experienced burden by informal carers (N=2.444), a 15-item Mokken scale has been developed. This concerns an extended version of the EDIZ (“Ervaren druk door Informele zorg”); several items refer to the pressure of time brought by the combination of labour and care and the consequences for the health of the informal carers are added to the EDIZ. We call this new scale the EDIZ-plus; it concerns a reliable one-dimensional and hierarchical scale which extends from 0 (no burden) to maximum 15 (severe burden). First, the burden manifests itself in feelings of responsibility of the carer, followed by having difficulty with combining work and family tasks and ultimately exceeding all limits due to too many obligations. In most cases this last group does not only deal with conflicts at home or at work and a decline in their own health, they also experience all other problems in the scale. The presumed limit for overburdening is enclosed by the proposition ‘caring put too much pressure on me’. This is a score on the EDIZ-plus of nine or higher. Furthermore, the scale has proved to be usable for several population groups, such as carers of partners and children, parents/parents- in-law and carers of different patient populations (people with dementia, mental disability or a chronic disease). The EDIZ-plus is not only suitable because of its reasonable psychometric qualities, but also because of the usability in different populations.

Tijdschr Gerontol Geriatr 2012; 43: 77-88

Keywords

perceived burden informal care EDIZ-plus 

Literatuur

  1. 1.
    Zarit SH Reever KE Bach-Peterson J. Relatives of the impaired elderly: correlates of feelings of burden. The Gerontologist 1980; 20, 6: 649–55.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  2. 2.
    Montgomery, R. J.V.. Investigating caregiver burden. In: K.S. Markides en C.L. Cooper (red.), Aging, stress and health, p. 201–218. New York: Wiley & Sons, 1989.Google Scholar
  3. 3.
    Boer A de, Broese van Groenou M en Timmermans J (red.). Mantelzorg; een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau.Google Scholar
  4. 4.
    Timmermans JM. Mantelzorg; over de hulp van en aan mantelzorgers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP-publicatie 2003/1), 2003.Google Scholar
  5. 5.
    Al-Janabi H, Frew E, Brouwer W, Rappange D, Exel J van. The inclusion of positive aspects of caring in the Caregiver Strain Index: Test of feasibility and validity. International Journal of Nursing Studies, 2010;47: 984–993.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Jacobi C. Care for patients with rheumatoid arthritis (dissertatie), 2003Google Scholar
  7. 7.
    TK. Zorg nabij; notitie over mantelzorgondersteuning. Zorgnota 2001. Tweede Kamer, vergaderjaar 2000/2001, 27401, nr. 65.Google Scholar
  8. 8.
    VWS. Voor elkaar; beleidsbrief mantelzorg en vrijwilligerswerk 2008–2011. Den Haag: Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, 2007.Google Scholar
  9. 9.
    Oudijk D. Boer A. de, Woittiez I, Timmermans J en Klerk M de. Mantelzorg uit de doeken. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau, 2010.Google Scholar
  10. 10.
    Durme T van, Marq J, Jeanmart C, Gobert M, Tools for measuring the impact of informal caregiving for the elderly: a literature review. International Journal of Nursing Studies 2011; doi:10.1016/j.ijnurstuy.2011.10.011Google Scholar
  11. 11.
    Exel van J, WJM Scholte op Reimer, WBF Brouwer, B van den Berg, MA Koopmanschap, GAM van den Bos. Instruments for assessing the burden of informal caregiving for stroke patients in clinical practice: a comparison of CSI, CRA, SCQ and self rated burden. Clinical Rehabilitation 2004; 18:203–214.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  12. 12.
    Pot AM, Dyck R van, Deeg DJH. Ervaren druk door informele zorg: constructie van een schaal [Perceived stress caused by informal caregiving: construction of a scale]. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 1995;26, 5: 214–9.PubMedGoogle Scholar
  13. 13.
    Pot AM, Deeg DJH, Knipscheer CPM. Institutionalization of demented elderly: the role of caregiver characteristics. International Journal of Geriatric Psychiatry 2001;16:273–280.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Pot AM, Deeg DJH, Dyck R van, Jonker C. Psychological disstress of caregivers: the mediator effect of caregiving appraisal. Patient Education and Counseling 1998;34:43–51.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  15. 15.
    Cuijpers P en Salden P. De belasting van familieleden van verzorgingshuisbewoners; een exploratieve studie. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie 1997;28:219–223.PubMedGoogle Scholar
  16. 16.
    Ploeg HM van den, Roos-Reuling IEC, Cuijpers C. Spreken is zilver, zwijgen is goud? Partners van oorlogsgetroffenen tien jaar aan het woord. Amsterdam: SMPVU, 2005.Google Scholar
  17. 17.
    Boekhorst S te, Pot AM, Depla M, Smit D, Lange J de, Eefsting J. Group homes for older people with dementia: the effects on psychological distress of informal caregivers. Aging and mental Health 2008, vol 12, no 6:761–768.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Lazarus RS, Folkman S., Stress, appraisal and coping. NewYork: Springer, 1984.Google Scholar
  19. 19.
    Klerk M de en Boer A de. Veranderingen in de informele zorg, 1991–2003. In: Boer A de. Kijk op informele zorg. Den Haag: sociaal en Cultureel Planbureau, 2005: 240–33.Google Scholar
  20. 20.
    Epel ES, Blackburn EH, Lin J, Dhabhar FS, Adler NE, Morrow JD. Accelerated telomere shortening in response to life stress. PNAS 2004, dec 7 2004, vol 101 no.49: 17312–17315.Google Scholar
  21. 21.
    Kooiker, S. en A. de Boer (2008). Portretten van mantelzorgers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP-publicatie 2008/21).Google Scholar
  22. 22.
    Timmermans J, Boer A de, Iedema J. De mantelval. Over de dreigende overbelasting van de mantelzorger. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scp-werkdocument 120), 2005.Google Scholar
  23. 23.
    Timmermans JM, Boer AH de, Campen C van, Klerk MMY, Wit JSJ de, Woittiez IB. Vrij om te helpen. Verkenning betaald langdurig zorgverlof. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP-publicatie 2001/6), 2001.Google Scholar
  24. 24.
    Broese van Groenou M en Boer A de. Uitkomst: ervaren belasting. Boer A de Broese van Groenou M en Timmermans J. Mantelzorg; een overzicht van de steun van en aan mantelzorgers. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP publicatie 2009/5), 2009: 144–166.Google Scholar
  25. 25.
    Yates, M.E., S. Tennstedt en B.H. Chang. Contributors to and mediators of psychological well-being for informal caregivers. Journal of Gerontology: Psychological Sciences, 1999;54B:12–22.CrossRefGoogle Scholar
  26. 26.
    Chappell, N.L. en R.C. Reid. Burden and wellbeing among caregivers: examining the distinction. The Gerontologist, 2002;42:772–80.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  27. 27.
    Veit C, Ware J. The structure of psychological distress and well-being in general populations. Journal of Consulting and Clinical Psychology 1983;51:730–742.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  28. 28.
    Klerk M de, Iedema J en Campen C van (2006). SCP-maat voor lichamelijke beperkingen op basis van AVO 2003. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (werkdocument 121), 2006.Google Scholar
  29. 29.
    Katz S, Downs TD, Cash HR en Grotz RC. Progress in development of the index of ADL. Gerontologist 1970;10 (1): 20–30.PubMedCrossRefGoogle Scholar
  30. 30.
    Mokken RJ. A Theory and Procedure of Scale Analysis. Den Haag/Berlijn: Mouton/De Gruyter, 1971.CrossRefGoogle Scholar
  31. 31.
    Molenaar IW, Sijtsma K. User’s Manual Msp5 for Windows: A Program for Mokken Scale Analysis for Polytomous Items, Version 5.0. Iec Pro- GAMMA, Groningen, 2000.Google Scholar
  32. 32.
    Hardouin, J.-B., Bonnaud-Antignac, A. & Sébille, V., Nonparametric item response theory using Stata, The Stata Journal, 11 (1), 2011, 30–51.Google Scholar
  33. 33.
    Molenaar IW, Debets P Sijtsma K Hemker BT. User_s manual MSP, a program for Mokken Scale analysis for Polytomous Items (version 3.0). Groningen, ProGAMMA, 1994.Google Scholar
  34. 34.
    Huisman, M. en Molenaar, I.W. Imputation of missing scale data with item response models. In A. Boomsma, M. A. J. van Duijn, & T. A. B. Snijders (Eds.), Essays on item response theory (pp. 221–244). New York: Springer-Verlag, 2001.CrossRefGoogle Scholar
  35. 35.
    Knipscheer K. Weerkaatst plezier. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen 2010;88: 306–308.CrossRefGoogle Scholar
  36. 36.
    P.G. Serrano-Aguilar; J. Lopez-Bastida; V. Yanes- Lopez Impact on Health-Related Quality of Life and Perceived Burden of Informal Caregivers of Individuals with Alzheimer’s Disease, Neuroepidemiology 2006;27:136–142 (7).Google Scholar
  37. 37.
    Miura, H., Y. Arai en K. Yamasaki (2005). Feelings of burden and health related quality of life among family caregivers looking after the impaired elderly. In: Psychiatry and Clinical Neurosciences, jg. 59, nr. 5, p. 551–555.CrossRefGoogle Scholar
  38. 38.
    Duzijn B, Lammeren P van, Mierlo F van. Mantelzorg zonder zorgen? Methodiekontwikkeling en procesevaluatie van het preventie op maat aanbod voor depressieve ouderen. Utrecht: Trimbos instituut, 2000.Google Scholar
  39. 39.
    Schrijnemakers A. Evaluatierapport preventieve ondersteuning mantelzorgers binnen de langdurige volwassenenzorg; pilotperiode januari 2009-januari 2010. POMpilotprojectverslag, 2010.Google Scholar
  40. 40.
    Male J van, Duimel M, Boer A de. Iemand moet het doen; ervaringen van verzorgers van partners. Den Haag: Sociaal en Cultureel Planbureau (scp-publicatie 2010–21), 2010.Google Scholar
  41. 41.
    CIZ. CIZ indicatiewijzer versie 3.0. Driebergen: Centrum Indicatiestelling Zorg, 2010.Google Scholar

Copyright information

© Bohn, Stafleu van Loghum 2012

Authors and Affiliations

  • A.H. de Boer
    • 1
  • D. Oudijk
    • 1
  • J.M. Timmermans
    • 1
  • A.M. Pot
    • 2
  1. 1.Sociaal en Cultureel PlanbureauDen HaagThe Netherlands
  2. 2.VU Klinische PsychologieTrimbos-instituut UtrechtAmsterdamThe Netherlands

Personalised recommendations