Advertisement

Bijblijven

, Volume 34, Issue 3–4, pp 275–285 | Cite as

Populatiegerichte eerstelijnszorg als voorwaarde voor het terugdringen van (sociale) gezondheidsverschillen

  • J. M. De Maeseneer
  • A. K. Zurmati
Article
  • 69 Downloads

Samenvatting

In de meeste Europese landen blijft er, ondanks vele inspanningen op dit terrein, een belangrijke sociale gezondheidsgradiënt bestaan. In België bedraagt de gezonde levensverwachting voor mannen op de leeftijd van 25 jaar achttien jaar meer voor wie een diploma hoger onderwijs/universiteit heeft in vergelijking met iemand die alleen lager onderwijs volgde. Hoewel huisartsen en eerstelijnsteams bij de aanpak van sociaal kwetsbaren soms mooie resultaten realiseren (zie casus), blijft de impact op populatieniveau moeilijk zichtbaar. Om hierin verandering te brengen, is een verschuiving van individu- en gezinsgerichte (monodisciplinaire) benadering naar een interprofessionele intersectorale populatiegerichte benadering essentieel. Hierbij wordt het perspectief van individuen en gezinnen en hun doelen op het terrein van gezondheid door de huisarts en het eerstelijnsteam samen met burgers en patiënten gerealiseerd. Het wordt aangevuld door het nemen van verantwoordelijkheid op populatieniveau, waarbij onder andere belangrijke aspecten als universele toegankelijkheid van de zorg, aanpak van sociale determinanten van ziekte en gezondheid, investeren in de veerkracht van buurten en bijdragen aan meer sociale cohesie mede op de agenda komen.

Literatuur

  1. 1.
    Rhyne R, Bogue R, Kukulka G, Fulmer H, redactie. Community-oriented primary care: Health care for the 21st century. Washington, DC: American Public Health Association; 1998.Google Scholar
  2. 2.
    De Maeseneer J. Family medicine and primary care at the crossroads of societal change. Leuven: LannooCampus; 2017.Google Scholar
  3. 3.
    Pickles WN. Epidemiology in country-practice. London: The Devonshire Press; 1972.Google Scholar
  4. 4.
    Tollman SM. The Pholela Health Centre – The origins of Community-Oriented Primary Health Care (COPC). An appreciation of the work of Sidney and Emily Kark. S Afr Med J. 1994;84(10):653–8.PubMedGoogle Scholar
  5. 5.
    Smits F. Frequente bezoekers: hoe vaak, wie en waarom? Huisarts Wet. 2015;58(7):358–61.CrossRefGoogle Scholar
  6. 6.
    Derese A. Community Oriented Primary Care. Huisarts Wet. 1988;31(Suppl H&P12):14–8.Google Scholar
  7. 7.
    Paes M. Wijkgezondheidswerk: een studie naar 25 jaar wijkgericht werken aan gezondheid in Den Bosch-Oost. Academisch Proefschrift. Amsterdam: Universiteit van Amsterdam; 2008. https://pure.uva.nl/ws/files/4335409/54672_25.pdf.Google Scholar
  8. 8.
    Röling NG. De moeilijk bereikbaren: Last frontier voor GVO? Tijdschrift Gezondheidsbevordering. 1989;10:101-12Google Scholar
  9. 9.
    Paes M, De Maeseneer J. Wat about the context in family medicine? Br J Gen Pract. 2010;60:56–8.CrossRefPubMedPubMedCentralGoogle Scholar
  10. 10.
    Saan H, Haes W de. Gezond effect bevorderen; het organiseren van effectieve gezondheidsbevordering. Woerden: NIGZ; 2005.Google Scholar
  11. 11.
    De Maeseneer J, Willems S, De Sutter A, Van de Geuchte Billings MLM. Primary Health Care as a strategy for achieving equitable care: a literature review commissioned by the Health Systems Knowledge Network. Gent: Ghent University, Department of Family Medicine and Primary Health Care; 2007. www.who.int/social_determinants/resources/csdh_media/primary_health_care_2007_en.pdf.Google Scholar
  12. 12.
    De Maeseneer J. De huisarts in maatschappelijk perspectief: Frans Huygen lezing 2008. Huisarts Wet. 2008;51(10):485–8.CrossRefGoogle Scholar
  13. 13.
    Zurmati AK, De Sutter A, Decat P. Primary Healthcare for Refugees, The Ponton experience. Eur J Gen Pract. 2017;23(1):181–2.CrossRefGoogle Scholar
  14. 14.
    Zurmati AK. Refugees healthcare services through comprehensive Primary Health Care: A refugee friendly clinic. 2017. https://www.amazon.com/Refugees-healthcare-services-through-comprehensive/dp/1546594450.Google Scholar
  15. 15.
    Bloemen EJJM, Laan JR van der. Een vluchteling bij de huisarts: een speciale patiënt? Huisarts Wet. 1998;41(4):184–8.Google Scholar
  16. 16.
    Strategische Adviesraad Welzijn Gezondheid en Gezin. Visienota: Nieuw professionalisme in zorg en ondersteuning als opgave voor de toekomst: een oriënterend kader. 2015. http://www.sarwgg.be/sites/default/files/documenten/SARWGG_Raad_NieuwProfessionalisme_20151217__ADV_DEF.PDF, Brussel, 17 december 2015.Google Scholar
  17. 17.
    De Maeseneer J, Boeckxstaens P. James Mackenzie Lecture 2011: Multimorbidity, Goal-Oriented Care and Equity. Br J Gen Pract. 2012;62:522–4.CrossRefGoogle Scholar
  18. 18.
    Frenk J, Chen L, Bhutta ZA, et al. Health professionals for a new century: transforming education to strengthen health systems in an interdependent world. Lancet. 2010;376:1923–58.CrossRefPubMedGoogle Scholar
  19. 19.
    Obolensky N. Complex adaptive leadership. Surrey, UK: Gower Publishing Limited; 2010.Google Scholar
  20. 20.
    National Academies of Sciences, Engineering and Medicine. A framework for educating health professionals to address the social determinants of health. Washington, DC: The National Academies Press; 2016.  https://doi.org/10.17226/21923.Google Scholar
  21. 21.
    Art B, De Roo L, De Maeseneer J. Towards unity for health utilising Community-Oriented Primary Care in education and practice. Educ Health (Abingdon). 2007;20(2):74-84. http://www.educationforhealth.net/temp/EducHealth20274-6519032_014839.pdf.Google Scholar
  22. 22.
    Mishra P. Tijd van woede: een geschiedenis van het heden. Amsterdam: Atlas Contact; 2017.Google Scholar
  23. 23.
    Marmot M. Inclusion health: addressing the causes of the causes. Lancet. 2018;391:286–8.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum is een imprint van Springer Media B.V., onderdeel van Springer Nature 2018

Authors and Affiliations

  1. 1.GentBelgië

Personalised recommendations