TSG

, Volume 88, Issue 3, pp 127–135 | Cite as

Gezondheidsbevordering en voortgezet onderwijs: verstandshuwelijk of echte liefde?

  • Nicole M. W. M.  Boot
  • Patricia van Assema
  • Bert Hesdahl
  • Mariken Leurs
  • Nanne K. de Vries
Wetenschappelijke artikelen

Samenvatting

De aandacht voor schoolgezondheidsbeleid in Nederland is gegroeid. Toch is nog weinig implementatie-onderzoek uitgevoerd. Tussen 2002-2006 is in de regio Zuidelijk Zuid-Limburg de schoolslagwerkwijze ontwikkeld, met als afgeleide de landelijke Gezonde School Methode. Schoolslagadviseurs begeleiden scholen één op één bij het vormgeven van schoolgezondheidsbeleid. Dit onderzoek beschrijft in hoeverre op dit moment sprake is van schoolgezondheidsbeleid in het voortgezet onderwijs in de regio Zuid-Limburg en welke factoren bevorderend danwel belemmerend zijn bij de implementatie van de schoolslagwerkwijze. Bestaande inzichten over de invoering van vernieuwingen zijn als conceptueel kader gehanteerd. In totaal hebben 59 managementleden, 39 zorgcoördinatoren en 399 docenten, werkzaam bij achttien van de 25 scholen in de regio, een vragenlijst ingevuld. Op achttien scholen zijn groepsinterviews gehouden met de belangrijkste sleutelfiguren. De invoering van schoolgezondheidsbeleid blijkt nog niet optimaal te zijn. Redenen als hoge werkdruk, ontbreken van gezondheidsbevordering als verplichting in de kerndoelen, maar ook redenen gerelateerd aan de schoolslagwerkwijze worden genoemd. Wel voelen scholen zich verantwoordelijk voor de gezondheid van leerlingen. Geconcludeerd wordt dat wanneer meer rekening wordt gehouden met de (on)mogelijkheden binnen het onderwijs, de schoolslagwerkwijze een goede vorm van begeleiding voor het onderwijs kan zijn bij het ontwikkelen en uitvoeren van schoolgezondheidsbeleid.

schoolgezondheidsbeleid preventie jongeren voortgezet onderwijs schoolslagwerkwijze 

Abstract

Health promotion and secondary school: marriage of convenience or true love?

In the Netherlands attention for school health promotion is growing. Nonetheless, implementation research in whole-school health is still rare. Between 2002 and 2006, the Regional Public Health Organization in South Limburg, (the Netherlands) developed “Schoolbeat”, a whole school approach to health promotion. At present, almost all secondary schools apply the Schoolbeat-approach with their own Schoolbeat-advisor. The main research question of this paper is: What is the current state of school health promotion in South Limburg and what are the success factors and impediments of this structural approach to school health promotion? Theoretical insights of innovations are used for conceptual frame. In total 59 school boards, 39 school care workers and 399 teachers from 18 schools participated in a survey. This was followed up with focus group interviews with the most important key figures of the participating schools. School health promotion is only partially implemented. Reasons like high workload, no quality criterion for health in the educational system but also reasons related to the Schoolbeat-approach are mentioned. Responsibility for the wellbeing of students is felt unanimously. In conclusion, if there is more attention for the (im) possibilities of schools, the Schoolbeat-approach may become a welcome school health promotion approach in schools.

Keywords: School health promotion, health, heath promotion, secondary schools, Schoolbeat-approach

Literatuur

  1. 1.
    WHO, Ottawa Charter for Health Promotion., in International Conference on Health Promotion. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 1986.Google Scholar
  2. 2.
    Leurs M et al. The Tailored Schoolbeat-Approach: New Concepts for Health Promotion in Schools in The Netherlands. In: The Health Promoting School: International Advances in Theory, Evaluation and Practice. Copenhagen: Danish University of Education Press, 2005, p. 89-107.Google Scholar
  3. 3.
    Leurs M, Bessems K, Schaalma HP, de Vries H. Focus points for school health promotion improvements in Dutch primary schools. Health Educ Res 2007;22:58-69.Google Scholar
  4. 4.
    Bessems K, Buijs G. Toolkit overgewicht-preventie van overgewicht binnen de setting school. Woerden: NIGZ, 2006.Google Scholar
  5. 5.
    Leurs M. A collaborative approach to tailored whole-school health promotion. The schoolBeat study. In: Health Promotion. Maastricht: Maastricht University, 2008.Google Scholar
  6. 6.
    Dijkstra A. De schoolarts in Nederland. Tijdschr Jeugdgezondheidsz 2004; 36(5): 89-92.Google Scholar
  7. 7.
    Nederlands Jeugdinstituut. www.ZAT.nl. 2009.Google Scholar
  8. 8.
    SLO. Concretisering van de kerndoelen. Kerndoelen voor onderbouw VO. Enschede: Ministerie van OC&W, 2007.Google Scholar
  9. 9.
    Florence MD, Asbridge M, Veugelers PJ. Diet quality and academic performance. J School Health 2008;78:209-15.Google Scholar
  10. 10.
    Chomitz VRSM, McGowan RJ, Mitchell SE, Dawson GF, Hacker KA. Is there a relationship between physical fitness and academic achievement? Positive results from public school children in the Northeastern United States. J School Health 2009;79:30-7.Google Scholar
  11. 11.
    Stewart-Brown S. What is the evidence on school health promotion in improving health or preventing disease and, specifically, what is the effectiveness of the health promoting schools approach?. In: Health Evidence Network report. Copenhagen: WHO Regional Office for Europe, 2006.Google Scholar
  12. 12.
    Davis JM, Cooke SM. Educating for a healthy, sustainable world: an argument for integrating Health Promoting Schools and sustainable schools. Health Promotion Int 2007;22:346-53.Google Scholar
  13. 13.
    Bellisle F. Effects of diet on bahaviour and cognition in children. Br J Nutr 2004;92:227-32.Google Scholar
  14. 14.
    Leurs M, Steenbakkers M, Jansen M. Het schoolSlag-praktijkboek: samen werken aan preventie op maat in het onderwijs. Maastricht: GGD Zuid-Limburg, 2006.Google Scholar
  15. 15.
    Leurs M et al. Development of a collaborative model to improve school health promotion in the Netherlands. Health Promotion Int 2005;20:296-305.Google Scholar
  16. 16.
    Leurs M, Jansen M, Ruiter M. Coordinated School Health Program: het ’Gezonde School Model’ van de toekomst?. Tijdschr Gezondheidswet 2002;80:471-3.Google Scholar
  17. 17.
    Bartholomew LK et al. Planning health promotion programs. An intervention Mapping Approach. 2 ed. San Fransisco: Jossey-Bass, 2006.Google Scholar
  18. 18.
    Jansen M. Van praktijk naar bewijsvoering en beleid en vice versa. Academisch Centrum voor Publieke gezondheid Limburg. Maastricht: GGD Zuid-Limburg, Universiteit Maastricht, Academisch Ziekenhuis Maastricht, 2005.Google Scholar
  19. 19.
    Fleuren M, Wieferink K, Paulussen T. Determinants of innovation within health care organizations. Literature review and Delphi study. Int J Quality Health Care 2004;16:107-23.Google Scholar
  20. 20.
    Marx E, Wooley SF. Health is Academic - A Guide to Coordinated School Health Programs. New York: Teachers College Press, 1998.Google Scholar
  21. 21.
    Rogers EM. Diffusions of Innovations. 4th ed. New York: The Free Press, 1995.Google Scholar
  22. 22.
    Shediac RMC, Bone LR. Planning for the sustainability of community-based health programs: conceptual frameworks and future directions for research, practice and policy. Health Educ Res 1998;13:87-108.Google Scholar
  23. 23.
    Staatscourant. Convenant "Scholen voor primair en voortgezet onderwijs en sponsoring". Den Haag: K.d.N.s. 1814, Editor, 2009, p 9.Google Scholar
  24. 24.
    VO-raad, Ministerie van OC&W. Kwaliteitsagenda Voortgezet Onderwijs. Teken voor kwaliteit. Afspraken voor een beter voortgezet onderwijs 2008-2011. Den Haag: VO-raad Ministerie OCW, 2008, p 1-39.Google Scholar

Copyright information

© Bohn Stafleu van Loghum 2010

Authors and Affiliations

  • Nicole M. W. M.  Boot
    • 1
  • Patricia van Assema
  • Bert Hesdahl
  • Mariken Leurs
  • Nanne K. de Vries
  1. 1.

Personalised recommendations